Ang malaking larawan
Lumilitaw ang mga sambahayan, saksi, manggagawa, at pinuno sa mga kasabihan tungkol sa mahusay na paghatol sa landas. Nagtatayo at nagsisiyasat ang karunungan. Nagmamalaki at napakabilis maniwala ang kahangalan. Maaaring mangahulugan ang malinis na pakainan na walang bakang gagawa ng kapaki-pakinabang na trabaho. Maaaring ikubli ng tawa ang dalamhati. Madalas tanggihan ang mahihirap, ngunit tinatawag na kasalanan laban sa lumikha sa kanila ang paghamak sa kanila. Lumalawak ang kabanata mula sa pansariling pasiya tungo sa karangalan ng bansa. Pinagsasama nito ang pagtitimpi, awa, katotohanan, at paggalang sa Panginoon.
Sa kabanatang ito
- Hindi Patunay ng Karunungan ang Malinis na Pakainan Mga Kawikaan 14:1-7
Itinatayo ng marunong na babae ang sambahayan, habang sinisira ito ng hangal na asal.
- Mukhang Tamang Daan, Kamatayan ang Dulo Mga Kawikaan 14:8-14
Hinahangad ng maingat na maunawaan ang sariling direksiyon, habang nanlilinlang ang kahangalan.
- Pag-iingat at Awa Higit sa Maingay na Tiwala Mga Kawikaan 14:15-21
Pinaniniwalaan ng kulang sa karanasan ang bawat ulat, ngunit tinitiyak ng maingat kung saan hahantong ang hakbang.
- Gawa at Tapat na Saksi para sa Bayan Mga Kawikaan 14:22-28
Nagkakamali ang nagbabalak ng masama, habang sinasalubong ng awa at katotohanan ang plano para sa mabuti.
- Pagtitimpi at Awa, Parangal sa Lumikha Mga Kawikaan 14:29-35
Ipinakikita ng mabagal na galit ang pag-unawa, habang inilalantad ng mabilis na pag-init ng ulo ang kahangalan.
Pangunahing katotohanan
Tumitingin sa likod ng anyo ang karunungan at tinitimbang ang dulo ng landas. Iniuugnay nito ang mahinahong paghatol sa awa sa mahihirap at paggalang sa lumikha sa kanila.
Kasulatan sa tabi ng buod
Mga Kawikaan · Ang Dating Biblia 1905 · 35Mga Kawikaan 14:1-7
Hindi Patunay ng Karunungan ang Malinis na Pakainan
Itinatayo ng marunong na babae ang sambahayan, habang sinisira ito ng hangal na asal. Ipinahahayag ng matuwid na paglakad ang paggalang sa Panginoon. Paghamak naman ang ipinakikita ng likong daan. Gumaganti sa mangmang ang palalong pananalita, habang nag-iingat ang marunong na labi. Nananatiling malinis ang pakainang walang baka, ngunit mas malaking ani ang nalilikha ng malalakas na baka. May kapalit at kalat ang kapaki-pakinabang na gawain. Hindi nagsisinungaling ang tapat na saksi. Walang nakukuhang karunungan ang mapanlibak, habang nagbubukas ng daan sa kaalaman ang pag-unawa. Sa pagharap sa mangmang, walang makikitang kaalaman sa kanyang salita ang nag-aaral. Hindi sapat na patnubay ang panlabas na kaayusan at matapang na salita.
Sa araw-araw na buhay
Itinuturo ng tagapamahala ng gatasan ang maputik na lugar ng paggagatas habang pinupuri ng bisita ang walang-dungis na kulungang hindi ginagamit sa katabi. Kailangang linisin ang sahig na ginagamit dahil may mga hayop na pinakakain at ginagatasan doon. Itinatakda niya ang paraan ng paghuhugas nang hindi hinahangad na mawala ang kawan. Kasama sa mabungang pagkalinga ang kalat na kayang ayusin. Ginagamit ng Mga Kawikaan ang gawain ng baka upang ilantad ang mapanlinlang na paghatol sa anyo.
Pansinin
Mga Kawikaan 14:4 Malinis ang bakanteng pakainan dahil walang bakang gumagamit nito. Binibilang ng kasabihan ang halaga ng lakas na nagbubunga kasabay ng gawaing kailangan upang panatilihin iyon.
Mga Kawikaan 14:1-7
Ang Dating Biblia 19051Bawa't pantas na babae ay nagtatayo ng kaniyang bahay: nguni't binubunot ng mangmang, ng kaniyang sariling mga kamay.
2Siyang lumalakad sa kaniyang katuwiran ay natatakot sa Panginoon: nguni't siyang suwail sa kaniyang mga lakad ay humahamak sa kaniya.
3Sa bibig ng mangmang ay may tungkod ng kapalaluan: nguni't ang mga labi ng pantas ay mangagiingat ng mga yaon.
4Kung saan walang baka, ang bangan ay malinis: nguni't ang karamihan ng bunga ay nasa kalakasan ng baka.
5Ang tapat na saksi ay hindi magbubulaan: nguni't ang sinungaling na saksi ay nagbabadya ng mga kasinungalingan.
6Ang manglilibak ay humahanap ng karunungan at walang nasusumpungan: nguni't ang kaalaman ay madali sa kaniya na naguunawa.
7Paroon ka sa harapan ng taong mangmang, at hindi mo mamamalas sa kaniya ang mga labi ng kaalaman:
Mga Kawikaan 14:8-14
Mukhang Tamang Daan, Kamatayan ang Dulo
Hinahangad ng maingat na maunawaan ang sariling direksiyon, habang nanlilinlang ang kahangalan. Ginagawang maliit na bagay ng mangmang ang kasalanan, ngunit may mabuting kalooban sa matutuwid. Alam ng bawat puso ang sarili nitong lungkot at saya sa paraang hindi lubos na maibabahagi ng tagalabas. Bumabagsak ang bahay ng masama at yumayabong ang tahanan ng matuwid. Maaaring patungo pa rin sa kamatayan ang rutang mukhang tama. Hindi patunay ng kawalan ng lungkot ang pagtawa, at maaaring magtapos sa bigat ang ligaya. Tinatanggap ng tumalikod sa katapatan sa loob ang bunga ng sariling mga daan. Ibang kasiyahan ang nasusumpungan ng mabuting tao sa buhay na pinili niyang hubugin.
Sa araw-araw na buhay
Patuloy na nakangiti sa hapunan ang panauhin sa muling pagtitipon habang may dalang balita ng mabigat na pagkawala na hindi pa niya sinasabi. Napapansin ng pinsan ang tahimik niyang paghinto at nagtatanong nang pribado sa halip na sabihing mukhang masaya ang lahat. Hindi naipahayag ng ngiti ang buong katotohanan. Nagbibigay siya ng puwang para sa sagot. Nagbababala rin ang Mga Kawikaan na maaaring magkubli ng nakamamatay na wakas ang mukhang tamang landas.
Pansinin
Mga Kawikaan 14:13 Maaaring magkasama ang tawa at lungkot sa iisang puso. Hindi buong salaysay ng pasan ng tao o hantungan ng ligaya ang nakikitang damdamin.
Mga Kawikaan 14:8-14
Ang Dating Biblia 19058Ang karunungan ng mabait ay makaunawa ng kaniyang lakad: nguni't ang kamangmangan ng mga mangmang ay karayaan.
9Ang mangmang ay tumutuya sa sala: nguni't sa matuwid ay may mabuting kalooban.
10Nalalaman ng puso ang kaniyang sariling kapaitan; at ang tagaibang lupa ay hindi nakikialam ng kaniyang kagalakan.
11Ang bahay ng masama ay mababagsak: nguni't ang tolda ng matuwid ay mamumukadkad.
12May daan na tila matuwid sa isang tao, nguni't ang dulo niyaon ay mga daan ng kamatayan.
13Maging sa pagtawa man ang puso ay nagiging mapanglaw; at ang wakas ng kasayahan ay kabigatan ng loob.
14Ang tumatalikod ng kaniyang puso ay mabubusog ng kaniyang sariling mga lakad: at masisiyahang loob ang taong mabuti.
Mga Kawikaan 14:15-21
Pag-iingat at Awa Higit sa Maingay na Tiwala
Pinaniniwalaan ng kulang sa karanasan ang bawat ulat, ngunit tinitiyak ng maingat kung saan hahantong ang hakbang. Natatakot sa panganib ang karunungan at lumalayo sa kasamaan. Palalo at kampante naman ang kahangalan. Nagbubunga ng hangal na kilos ang mabilis na galit at poot ang dulot ng masamang pakana. Namamana ng di-nag-iisip ang kahangalan habang nakakamit ng maingat ang kaalaman. Yuyukod ang masama sa mabuti. Pagkatapos, hinaharap ng mga kasabihan ang pangit na katotohanan sa lipunan: umaakit ng kaibigan ang yaman, habang tinatanggihan maging ng kapitbahay ang mahirap. Hindi sinasang-ayunan ang pagtangging iyon. Kasalanan ang paghamak sa kapuwa at mapalad ang pag-awa sa mahihirap.
Sa araw-araw na buhay
Binabasa ng boluntaryo sa nayon ang madamdaming panawagan para sa pera. Tinitiyak muna niya ang tunay na pangangailangan ng sambahayan bago ito ipasa. Natutuklasan niyang nalampasan ang tahimik na pamilya habang nasa mayamang tagasuporta ang lahat ng pansin. Dinadalhan niya ng pagkain ang napabayaang tahanan nang hindi inuulit ang tsismis. Nagiging awa ang maingat na paghatol. Tinatawag ng Mga Kawikaan na kasalanan ang paghamak sa mahirap na kapuwa.
Pansinin
Mga Kawikaan 14:21 Hinahatulan ng kasabihan ang paghamak matapos pansinin kung paano iniiwasan ang mahihirap. Hindi nangangahulugan ng pagsang-ayon ang paglalarawan ng karaniwang gawi ng lipunan.
Mga Kawikaan 14:15-21
Ang Dating Biblia 190515Pinaniniwalaan ng musmos ang bawa't salita: nguni't ang mabait ay tumitinging mabuti sa kaniyang paglakad.
16Ang pantas ay natatakot at humihiwalay sa kasamaan: nguni't ang mangmang ay nagpapakilalang palalo, at timawa.
17Siyang nagagalit na madali ay gagawang may kamangmangan: at ang taong may masamang katha ay ipagtatanim.
18Ang musmos ay nagmamana ng kamangmangan: nguni't ang mabait ay puputungan ng kaalaman.
19Ang masama ay yumuyukod sa harap ng mabuti; at ang masama ay sa mga pintuang-daan ng matuwid.
20Ipinagtatanim ang dukha maging ng kaniyang kapuwa: nguni't ang mayaman ay maraming kaibigan.
21Siyang humahamak sa kaniyang kapuwa ay nagkakasala: nguni't siyang naaawa sa dukha ay mapalad siya.
Mga Kawikaan 14:22-28
Gawa at Tapat na Saksi para sa Bayan
Nagkakamali ang nagbabalak ng masama, habang sinasalubong ng awa at katotohanan ang plano para sa mabuti. May pakinabang ang paggawa kung saan kakulangan ang iniiwan ng hungkag na salita. Maaaring maging karangalan ang yaman ng marunong, ngunit hindi ginagawang karunungan ng pera ang kahangalan. Nagliligtas ng buhay ang tapat na saksi. Nanlilinlang ang sinungaling. Nagbibigay ang paggalang sa Panginoon ng matibay na tiwala at kanlungan para sa mga anak. Parang bukal itong tumutulong sa mga tao na makaiwas sa patibong ng kamatayan. Tumitingin sa mga hari ang huling kasabihan: nagbibigay ng karangalan sa pinuno ang malaking populasyon, habang winawasak siya ng kahariang walang tao. Umaasa ang kapangyarihan sa mga buhay na natipon sa ilalim nito.
Sa araw-araw na buhay
Pinatitigil ng tagapag-ayos ng kooperatiba ng pagkain ang mahabang pulong upang italaga ang napagkasunduang mga trabaho sa pag-iimpake. Tumpak na tinitingnan ng isang miyembro ang tala ng paghahatid. Binubuksan ng isa ang imbakan at nagsisimulang mapuno ang mga kahon. Nagiging serbisyo lamang ang mabuting layunin kapag humahantong ang salita sa maaasahang gawain. Sinusuportahan din naman ng mga pamilyang tumatanggap ng pagkain ang kooperatiba. Iniuugat din ng Mga Kawikaan ang kanlungan sa paggalang sa Diyos.
Pansinin
Mga Kawikaan 14:28 Nakasalalay sa pagkakaroon ng mga tao ang karangalan ng hari, hindi sa titulo lamang. Ginagawang mahalaga ng kasabihan ang populasyon sa lakas at katayuan ng pinuno.
Mga Kawikaan 14:22-28
Ang Dating Biblia 190522Hindi ba sila nagkakamali na kumakatha ng kasamaan? Nguni't kaawaan at katotohanan ay sasa kanila na nagsisikatha ng mabuti.
23Sa lahat ng gawain ay may pakinabang: nguni't ang tabil ng mga labi ay naghahatid sa karalitaan.
24Ang putong ng mga pantas ay ang kanilang mga kayamanan: nguni't ang kamangmangan ng mga mangmang ay kamangmangan lamang.
25Ang tapat na saksi ay nagliligtas ng mga tao: nguni't siyang nagsasalita ng mga kasinungalingan ay nagdaraya.
26Sa pagkatakot sa Panginoon ay may matibay na pagkakatiwala: at ang kaniyang mga anak ay magkakaroon ng dakong kanlungan.
27Ang pagkatakot sa Panginoon ay bukal ng kabuhayan, upang humiwalay sa mga silo ng kamatayan.
28Nasa karamihan ng bayan ang kaluwalhatian ng hari: nguni't na sa pangangailangan ng bayan ang kapahamakan ng pangulo.
Mga Kawikaan 14:29-35
Pagtitimpi at Awa, Parangal sa Lumikha
Ipinakikita ng mabagal na galit ang pag-unawa, habang inilalantad ng mabilis na pag-init ng ulo ang kahangalan. Pinananatiling malusog ng payapang puso ang katawan, ngunit kinakain ito ng inggit. Iniinsulto ng pang-aapi sa mahirap ang lumikha sa kanya. Pinararangalan naman ito ng kabaitan sa mahirap. Itinataboy ng kasamaan ang gumawa nito, habang may pag-asa ang matuwid maging sa kamatayan. Nananahan ang karunungan sa pag-unawa, kaiba sa kahangalang inilalantad ang sarili. Itinataas ng matuwid na asal ang bansa at nagdadala ng pampublikong hiya ang kasalanan. Pinapaboran ng pinuno ang marunong na lingkod at ikinagagalit ang kahiya-hiyang paglilingkod. Pinagsasama ng huling mga paghahambing ang pansariling pagpipigil, pagtrato sa mahina, at kalusugan ng pampublikong buhay.
Sa araw-araw na buhay
Nakikita ng tagapamahala ng pabrika na sinisisi ang maliit ang sahod na tagalinis sa pagkaantalang sanhi ng ibang bahagi. Tinitingnan niya ang mga oras bago magpadala sa galit, itinutuwid ang paratang, at isinasaayos ang nalampasang pahinga. Hindi ginagawang katanggap-tanggap ng mababang katayuan ng manggagawa ang di-patas na pagtrato. Binabago ng pagtitimpi ang ginagawang kilos. Sinasabi ng Mga Kawikaan na pinararangalan ng awa sa mahirap ang Diyos na lumikha sa kanya.
Pansinin
Mga Kawikaan 14:31 Umaabot sa lumikha ng mahihirap ang pagtrato sa kanila, hindi lamang sa mismong tao. Binibigyan ng kasabihan ang kanilang dangal ng saligang hindi maaalis ng yaman o pagsang-ayon ng lipunan.
Mga Kawikaan 14:29-35
Ang Dating Biblia 190529Siyang makupad sa pagkagalit ay may dakilang paguunawa: nguni't siyang madaling magalit ay nagbubunyi ng kamangmangan.
30Ang tiwasay na puso ay buhay ng katawan: nguni't ang kapanaghilian ay kabulukan ng mga buto.
31Siyang pumipighati sa dukha ay humahamak sa Maylalang sa kaniya. Nguni't siyang naaawa sa mapagkailangan ay nagpaparangal sa kaniya.
32Ang masama ay manahagis sa kaniyang masamang gawa: nguni't ang matuwid ay may kanlungan sa kaniyang kamatayan.
33Karunungan ay nagpapahinga sa puso niya na may paguunawa: nguni't ang nasa loob ng mga mangmang ay nalalaman.
34Ang katuwiran ay nagbubunyi ng bansa: nguni't ang kasalanan ay kakutyaan sa alinmang bayan.
35Ang lingap ng hari ay sa lingkod na gumagawa na may kapantasan: nguni't ang kaniyang poot ay magiging laban sa nakahihiya.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Mga Kawikaan 14:1 sa “Bawa't pantas na babae ay nagtatayo ng kaniyang bahay: nguni't binubunot ng mangmang, ng kaniyang sariling mga kamay.”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Mga Kawikaan 14:22: “Hindi ba sila nagkakamali na kumakatha ng kasamaan? Nguni't kaawaan at katotohanan ay sasa kanila na nagsisikatha ng mabuti.”
Ang huling himig
Iniiwan ng Mga Kawikaan 14:35 sa mambabasa ang “Ang lingap ng hari ay sa lingkod na gumagawa na may kapantasan: nguni't ang kaniyang poot ay magiging laban sa nakahihiya.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang nguni't, kaniyang, siyang, mangmang, kamangmangan, kaniya na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- bangan
- Lalagyang pinagkakainan ng hayop, dito ay ng bakang ginagamit sa paggawa.
- kapanaghilian
- Inggit sa pag-aari o kalagayan ng iba na sumisira sa loob.
- kakutyaan
- Kahihiyan o dahilan upang hamakin at pagtawanan ang isang bayan.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.
