Ang malaking larawan
Pakikinig, maingat na pananalita, at masipag na paggawa ang simula ng pangkat na ito ng mga kasabihan. Pagkatapos, ipinakikitang mas masalimuot ang yaman kaysa nakikitang anyo: maaaring mukhang mayaman ang walang anuman, habang nasa iba ang nakatagong pag-aari. Binibigyang-pansin ang pag-asa, pagtutuwid, pinagkakatiwalaang sugo, marurunong na kasama, disiplina sa pamilya, at lupa ng mahirap. Maaaring mawala ang pagkain dahil sa kawalan ng katarungan. Kinikilala ng turo ang halagang nawawala roon. Sa huli, pinapansin nito kung anong uri ng buhay at mana ang iniiwan ng mga pasiya ng tao.
Sa kabanatang ito
- Maingat na Salita at Tuloy-tuloy na Gawa Mga Kawikaan 13:1-6
Pinakikinggan ng marunong na anak ang turo ng ama, ngunit ayaw makinig sa saway ng mapanlibak.
- Yaman at Paghihintay sa Likod ng Anyo Mga Kawikaan 13:7-12
Mukhang mayaman ang isang taong walang anuman.
- Pagtutuwid at Tapat na Mensahe, Bukas na Daan Mga Kawikaan 13:13-19
Nagdudulot ng kapahamakan ang paghamak sa turo, habang nagbibigay ng gantimpala ang paggalang sa mga utos.
- Kasama at Disiplina sa Maiiwan sa Pamilya Mga Kawikaan 13:20-25
Tumutulong ang marurunong na kasama upang lumago sa karunungan ang tao.
Pangunahing katotohanan
Bumubuo ng mabungang buhay ang pakikinig sa pagtutuwid, tuloy-tuloy na paggawa, at pagpili ng marurunong na kasama. Hindi sa anyo lamang nasusukat ang halaga nito.
Kasulatan sa tabi ng buod
Mga Kawikaan · Ang Dating Biblia 1905 · 25Mga Kawikaan 13:1-6
Maingat na Salita at Tuloy-tuloy na Gawa
Pinakikinggan ng marunong na anak ang turo ng ama, ngunit ayaw makinig sa saway ng mapanlibak. Namumunga ang pananalita: nagpapakain ang mabuting salita, habang humaharap sa karahasan ang gumagawa ng mali. Iniingatan ng pagbabantay sa bibig ang buhay at nag-aanyaya ng kapahamakan ang padalos-dalos na salita. Maraming gusto ang tamad ngunit walang nakukuha. Natutustusan naman ang masipag. Kinapopootan ng matuwid ang kasinungalingan. Nagiging kasuklam-suklam at kahiya-hiya ang masamang asal. Binabantayan ng tamang pamumuhay ang taong tapat, habang ibinabagsak ng kasalanan ang gumagawa nito. Iniuugnay ng mga kasabihan ang naririnig, sinasabi, hinahangad, at ginagawa. Hindi mapapalitan ng hangarin lamang ang mga gawing nagbibigay rito ng laman.
Sa araw-araw na buhay
Nakikinig ang baguhan sa talyer nang ituwid ng may-ari ang kanyang tantiya. Pagkatapos, sinasabi niya sa kostumer ang tamang halaga. Pinipigilan niyang mangako ng mas mabilis na trabaho upang matuwa lamang ito. Nagbibigay ang maingat na sagot ng gawaing maisasagawa sa halip na away sa huli. Agad niyang sinisimulan ang pagkukumpuni. Itinuturing ng Mga Kawikaan ang maingat na pananalita at sipag bilang bahagi ng buhay na iniingatan ng katuwiran.
Pansinin
Mga Kawikaan 13:4 Totoo ang hangarin ng tamad, ngunit wala itong naibibigay na panustos. Tungkol sa agwat ng pagnanais at tuloy-tuloy na pagkilos na may bunga ang paghahambing.
Mga Kawikaan 13:1-6
Ang Dating Biblia 19051Dinidinig ng pantas na anak ang turo ng kaniyang ama: nguni't hindi dinidinig ng mangduduwahagi ang saway.
2Ang tao ay kakain ng mabuti ayon sa bunga ng kaniyang bibig: nguni't ang magdaraya ay kakain ng karahasan,
3Siyang nagiingat ng kaniyang bibig, nagiingat ng kaniyang buhay: nguni't siyang nagbubukang maluwang ng kaniyang mga labi ay magkakaroon ng kapahamakan.
4Ang tamad ay nagnanasa, at walang anoman: nguni't ang kaluluwa ng masipag ay tataba.
5Ang matuwid ay nagtatanim sa pagsisinungaling: nguni't ang masama ay kasuklamsuklam, at napapahiya.
6Bumabantay ang katuwiran sa matuwid na lakad; nguni't inilulugmok ng kasamaan ang makasalanan.
Mga Kawikaan 13:7-12
Yaman at Paghihintay sa Likod ng Anyo
Mukhang mayaman ang isang taong walang anuman. Mukha namang mahirap ang may malaking kayamanan. Maaaring magbayad ng tubos ang yaman, ngunit maaaring mailigtas ng kahirapan ang tao sa gayong uri ng banta. Nagniningning sa buhay ang matuwid habang namamatay ang ilawan ng masama. Nagbubunga ng away ang kayabangan, ngunit karunungan ang dala ng payo. Lumiliit ang hungkag na pakinabang, habang lumalago ang yamang tinipon sa paggawa. Pinapasakit ng naantalang pag-asa ang puso. Nagpapanibagong parang buhay na puno ang natupad na hangarin. Tinatanggihan ng mga kasabihan ang mababaw na pagbasa sa anyo. Ipinakikita ng mga ito kung paano hinuhubog ng paraan ng pagkamit at paghihintay ang kahulugan ng ari-arian.
Sa araw-araw na buhay
Binubuksan ng mekanikong simple ang damit ang aklat ng ipong nabuo sa maliliit na hulog sa maraming taon. Sa kabila ng mesa, humihiling na ipagpaliban ang bayad ng kostumer na mamahalin ang damit dahil walang laman ang mga kuwenta niya. Naikubli ng anyo ang kalagayan ng dalawa. Tinitingnan ng mekaniko ang mga bilang bago pumayag sa kasunduan. Isinasaalang-alang din ng Mga Kawikaan ang panganib ng yaman at sakit ng naantalang pag-asa.
Pansinin
Mga Kawikaan 13:7 Ibinubukod ang pagmumukhang mayaman sa pagkakaroon ng yaman. Nagbababala ang kasabihan laban sa pagpapasiyang batay sa panlabas na pagpapakita tungkol sa tunay na pag-aari ng tao.
Mga Kawikaan 13:7-12
Ang Dating Biblia 19057May nagpapakayaman, gayon ma'y walang anoman: may nagpapakadukha, gayon ma'y may malaking kayamanan.
8Ang katubusan sa buhay ng tao ay siyang kaniyang mga kayamanan: nguni't ang dukha ay hindi nakikinig sa banta.
9Ang ilaw ng matuwid ay nagagalak: nguni't ang ilawan ng masama ay papatayin.
10Sa kapalaluan, ang dumarating ay pagtatalo lamang: nguni't ang karunungan ay nangasa nangaturuang maigi.
11Ang kayamanang tinangkilik sa walang kabuluhan ay huhupa: nguni't siyang nagpipisan sa paggawa ay mararagdagan.
12Ang pagasa na nagluluwat ay nagpapasakit ng puso: nguni't pagka ang nasa ay dumarating ay punong kahoy ng buhay.
Mga Kawikaan 13:13-19
Pagtutuwid at Tapat na Mensahe, Bukas na Daan
Nagdudulot ng kapahamakan ang paghamak sa turo, habang nagbibigay ng gantimpala ang paggalang sa mga utos. Bukal ang matalinong pagtuturo na tumutulong umiwas sa nakamamatay na patibong. Nagkakamit ng lingap ang pag-unawa, ngunit pinahihirap ng maling gawa ang daan. Kumikilos nang may kaalaman ang maingat. Inilalantad ng mangmang ang kakulangan nito. Nahuhulog sa kaguluhan ang di-maaasahang sugo, habang naghahatid ng paghilom ang tapat. Humahantong sa hirap at hiya ang pagtanggi sa pagtutuwid, ngunit nagdadala ng karangalan ang pagtanggap. Matamis ang natupad na hangarin, ngunit hindi matiis ng mangmang na iwan ang kasamaan. Gusto nila ng mabuting wakas habang tinatanggihan ang pagbabago ng landas na hinihingi ng karunungan.
Sa araw-araw na buhay
Napapansin ng kawani sa pagpapadala na kulang ang nakasulat na tirahan para sa paghahatid. Humihingi siya ng pagwawasto bago isugo ang drayber. Eksakto niyang ipinapasa ang natiyak na mga detalye at nananatiling maaaring tanungin. Buong dumarating ang mensahe at naiiwasan ang nasayang na biyahe. Ginawang kapaki-pakinabang ng katapatan ang pagpapadala. Pinalalawak ng Mga Kawikaan ang pag-iingat na ito tungo sa turong nagbabantay laban sa kamatayan.
Pansinin
Mga Kawikaan 13:17 Inihahambing sa kalusugan ang tapat na sugo. Maaaring makapag-ayos ng kalagayan ang maaasahang paghahatid ng mensahe, habang nagdaragdag ng gulo ang tiwaling mensahe.
Mga Kawikaan 13:13-19
Ang Dating Biblia 190513Sinomang humamak sa salita ay nagdadala ng kapahamakan sa sarili: nguni't siyang natatakot sa utos ay gagantihin.
14Ang kautusan ng pantas ay bukal ng buhay, upang lumayo sa mga silo ng kamatayan.
15Ang mabuting kaunawaan ay nagbibigay lingap: nguni't ang lakad ng mananalangsang ay mahirap.
16Bawa't mabait na tao ay gumagawang may kaalaman: nguni't ang mangmang ay nagkakalat ng kamangmangan.
17Ang masamang sugo ay nahuhulog sa kasamaan: nguni't ang tapat na sugo ay kagalingan.
18Karalitaan at kahihiyan ang tatamuhin ng nagtatakuwil ng saway: nguni't siyang nakikinig ng saway ay magkakapuri.
19Ang nasa na natupad ay matamis sa kaluluwa: nguni't kasuklamsuklam sa mga mangmang na humiwalay sa kasamaan.
Mga Kawikaan 13:20-25
Kasama at Disiplina sa Maiiwan sa Pamilya
Tumutulong ang marurunong na kasama upang lumago sa karunungan ang tao. Pinsala naman ang dala ng hangal na pakikisama. Bumabalik ang mabuti sa matuwid habang hinahabol ng kasamaan ang makasalanan. Nag-iiwan ng para sa mga apo ang mabuting tao, at napapasa sa mas mabuting kamay ang yaman ng masama. Maaaring magbunga nang marami ang bukid ng mahirap, ngunit nawawala ang pagkain kung walang katarungan. Kaya kinikilala ng kasabihan ang pagkawala na hindi dahil sa katamaran. Nagbibigay ng disiplina ang mapagmahal na magulang, kasama ang pamalo na kasangkapan ng pisikal na parusa rito. Inihahambing ng wakas ang sapat na pagkain para sa matuwid sa gutom ng masama. Inilalagay nito ang pagkalinga sa sambahayan sa mas malawak na kaayusan ng tama at mali.
Sa araw-araw na buhay
Napapansin ng tagapayo sa samahan ng kabataan ang baguhang manggagawang gumagaya sa mga kaibigang lumiliban sa pagsasanay. Tinatawag niya ito sa tabi bago muling lumiban sa trabaho. Nagtatakda siya ng malinaw na bunga ng paglabag at tumutulong na maibalik ito sa maaasahang pangkat. Hindi iniiwan ng pagkalinga na walang pagtutol ang gawi. Bumabalik ang binata sa trabaho na may suporta at hangganan. Ginagamit ng Mga Kawikaan ang sinaunang larawan ng pagdidisiplina ng magulang sa pamamagitan ng pamalo.
Pansinin
Mga Kawikaan 13:23 Maaaring magbigay ng maraming pagkain ang lupa ng mahirap. Iniuugnay rito ang pagkawala sa nabigong katarungan. Kaya hindi pinapaliit ang kahirapan bilang kakulangan lamang ng pagsisikap o matabang lupa.
Mga Kawikaan 13:20-25
Ang Dating Biblia 190520Lumalakad ka na kasama ng mga pantas na tao, at ikaw ay magiging pantas; nguni't ang kasama ng mga mangmang ay mapapariwara.
21Ang kasamaan ay humahabol sa mga makasalanan; nguni't ang matuwid ay gagantihan ng mabuti.
22Ang mabuti ay nagiiwan ng mana sa mga anak ng kaniyang mga anak; at ang kayamanan ng makasalanan ay nalalagay na ukol sa matuwid.
23Maraming pagkain ang nasa pagsasaka ng dukha: nguni't may napapahamak dahil sa kawalan ng kaganapan.
24Siyang naguurong ng kaniyang pamalo ay napopoot sa kaniyang anak: nguni't siyang umiibig ay nagpaparusang maminsan-minsan.
25Ang matuwid ay kumakain hanggang sa kabusugan ng kaniyang kaluluwa; nguni't ang tiyan ng masama ay mangangailangan.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Mga Kawikaan 13:1 sa “Dinidinig ng pantas na anak ang turo ng kaniyang ama: nguni't hindi dinidinig ng mangduduwahagi ang saway.”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Mga Kawikaan 13:13: “Sinomang humamak sa salita ay nagdadala ng kapahamakan sa sarili: nguni't siyang natatakot sa utos ay gagantihin.”
Ang huling himig
Iniiwan ng Mga Kawikaan 13:25 sa mambabasa ang “Ang matuwid ay kumakain hanggang sa kabusugan ng kaniyang kaluluwa; nguni't ang tiyan ng masama ay mangangailangan.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang nguni't, kaniyang, siyang, matuwid, anak, buhay na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- mangduduwahagi
- Taong humahamak at nanunuya sa pagtutuwid na iniaalok sa kanya.
- katubusan
- Halagang ibinabayad upang mailigtas o mapalaya ang isang taong nanganganib.
- nagluluwat
- Natatagalan o naaantala nang lampas sa panahong inaasam na dumating.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.
