Ang malaking larawan
Mga pagkamatay at alitan sa lupaing titirhan ang susunod na tinatalakay ni Moises, ang pinunong nagbibigay ng mga batas sa Israel. Dapat maglaan ang Israel ng mga bayang mararating upang makaligtas. Sila ang bayang dinadala ng Dios sa lupain. Kailangan ng taong nakapatay nang hindi sinasadya ng kanlungan laban sa paghihiganti. Hindi maaaring angkinin ng sadyang pumatay ang karapatang iyon. Pinangangalagaan din ng mga batas ang bayan laban sa maling paratang at pagnanakaw ng lupa sa paglilipat ng mga tanda ng hangganan.
Sa kabanatang ito
- Tatlong Bayang Kanlungan na Madaling Marating Deuteronomio 19:1-7
Dapat magbukod ang Israel ng tatlong bayan at maghanda ng mga daan papunta roon sa buong lupain.
- Dagdag na Lupain, Dagdag na Kanlungan Deuteronomio 19:8-10
Nangako ang Dios ng mas malawak na lupain sa mga ninuno ng Israel.
- Hindi Kanlungan ng Sadyang Pumatay Deuteronomio 19:11-14
Hindi maaaring ligtas na magtago sa bayang kanlungan ang taong napopoot sa kapuwa, inaabangan ito, at pinapatay.
- Babalik sa Sinungaling ang Nilayong Parusa Deuteronomio 19:15-21
Kailangan ng dalawa o tatlong saksi sa paratang, hindi isa lamang.
Pangunahing katotohanan
Nag-uutos ang Dios ng kanlungan para sa di-sadyang nakapatay at maingat na pagdinig sa mga paratang. Ipinagkakait naman ang kanlungan sa mamamatay-tao at inilalantad ang sinungaling na saksi.

Kasulatan sa tabi ng buod
Deuteronomio · Ang Dating Biblia 1905 · 21Deuteronomio 19:1-7
Tatlong Bayang Kanlungan na Madaling Marating
Dapat magbukod ang Israel ng tatlong bayan at maghanda ng mga daan papunta roon sa buong lupain. Maaaring tumakas doon at mabuhay ang nakapatay nang walang dating galit sa biktima. Halimbawa ni Moises ang talim ng palakol na natanggal sa hawakan at nakapatay ng kasama. Maaaring humabol sa galit ang kamag-anak ng namatay at patayin ang nakapatay bago ito makarating sa ligtas na lugar. Walang silbi ang kanlungang napakalayo. Magkaiba ang pagtrato ng batas sa aksidente at sadyang pagpatay. Kailangan nito ng paraan upang makatakas sa paghihiganti.

Sa araw-araw na buhay
Iniaalis ng kapatas sa makinang panghubog ng metal ang nanginginig na tagapagpatakbo mula sa lugar ng trabaho matapos ang nakamamatay na aksidente. Sumusunod sa kanila ang galit na mga katrabaho. Isinasara niya ang pinto ng isang silid na may nagbabantay habang inaalam ang nangyari. Hindi galit ang dapat magtakda ng kapalaran ng lalaki. Pangmatagalang proteksiyon sa batas ang mga kanlungang bayan ng Israel, hindi tugon lamang ng kapatas sa isang krisis.
Pansinin
Deuteronomio 19:3 Kailangang ihanda ang mga daan kasabay ng mga bayan. Nakadepende ang proteksiyon sa kakayahang makarating doon, hindi lamang sa pagtukoy ng ligtas na patutunguhan.
Deuteronomio 19:1-7
Ang Dating Biblia 19051Pagka ihihiwalay ng Panginoon mong Dios ang mga bansa, na lupaing ibinibigay sa iyo ng Panginoon mong Dios, at hahalili ka sa kanila, at iyong tatahanan ang kanilang mga bayan, at ang kanilang mga bahay;
2Ay maghihiwalay ka para sa iyo ng tatlong bayan sa gitna ng iyong lupain, na ibinibigay sa iyo ng Panginoon mong Dios upang ariin.
3Ikaw ay maghahanda sa iyo ng daan, at pagtatluhin mong bahagi ang mga hangganan ng iyong lupain, na ipinamamana sa iyo ng Panginoon mong Dios, upang matakasan ng bawa't nakamatay tao.
4At ito ang bagay ng nakamatay tao, na tatakas doon at mabubuhay: sinomang makapatay sa kaniyang kapuwa ng di sinasadya, at hindi niya kinapopootan ng panahong nakaraan;
5Gaya ng isang tao na yumaon sa gubat na kasama ang kaniyang kapuwa upang pumutol ng kahoy, at sa kamay niya na pumapalakol upang pumutol ng kahoy, ay humagpos ang patalim sa tatangnan, at bumagsak sa kaniyang kapuwa, na anopa't mamatay; ay tatakas siya sa isa sa mga bayang yaon at siya'y mabubuhay:
6Baka habulin ng tagapanghiganti sa dugo ang nakamatay, samantalang ang puso'y nagaalab, at siya'y kaniyang abutan, sapagka't ang daan ay mahaba, at siya'y saktan ng malubha; na siya'y di marapat patayin, sapagka't hindi niya kinapopootan nang panahong nakaraan.
7Kaya't iniuutos ko sa iyo, na sinasabi, Maghihiwalay ka para sa iyo ng tatlong bayan.
Deuteronomio 19:8-10
Dagdag na Lupain, Dagdag na Kanlungan
Nangako ang Dios ng mas malawak na lupain sa mga ninuno ng Israel. Kung ibibigay niya ito at susunod ang bayan sa kaniya, dapat silang magdagdag ng tatlong bayang kanlungan. Sa mas malaking lupain, kailangan pa ring may kaligtasan ang tumatakas matapos makapatay sa aksidente. Hindi dapat hayaan ng mahahabang daan na maabutan siya ng paghihiganti bago makarating sa kanlungan. Kung hindi, mananagot mismo ang bayan sa kaniyang kamatayan. Kasama ng mas malaking lupain ang mas malaking tungkuling tiyaking abot ng mga tao ang mga kanlungan.

Sa araw-araw na buhay
Nagtatalaga ang tagapangasiwa ng mga puwesto ng tagatanggap ng ulat sa bawat bagong puwesto ng pagpapakintab ng sapatos. Hindi na kailangang puntahan ng mga tauhan sa mga bagong puwesto ang may-ari sa unang tindahan upang mag-ulat ng seryosong banta. Kasama ng paglaki ang pangangailangang palawakin ang proteksiyon. Pagdanak ng dugo ang pinipigilan ng kanlungan ng Israel. Mas mabigat iyon kaysa hirap sa paglapit sa amo.
Pansinin
Deuteronomio 19:10 Mananagot ang Israel kung mamatay ang walang sala dahil sa pagkukulang na ito. Tungkulin ng bayan ang paglalaan ng malapit na kanlungan, hindi lamang problema ng lalaking tumatakas.
Deuteronomio 19:8-10
Ang Dating Biblia 19058At kung palakihin ng Panginoon mong Dios ang iyong hangganan gaya ng kaniyang isinumpa sa iyong mga magulang, at ibigay niya sa iyo ang buong lupain na kaniyang ipinangakong ibibigay sa iyong mga magulang;
9Kung iyong isasagawa ang buong utos na ito, na aking iniuutos sa iyo sa araw na ito, na ibigin ang Panginoon mong Dios, at lumakad kailan man sa kaniyang mga daan; ay magdadagdag ka pa nga ng tatlong bayan sa iyo, bukod sa tatlong ito:
10Upang huwag mabubo ang dugong walang sala sa gitna ng iyong lupain, na ibinibigay sa iyo na pinakamana ng Panginoon mong Dios, at sa gayo'y maging salarin ka sa iyo.
Deuteronomio 19:11-14
Hindi Kanlungan ng Sadyang Pumatay
Hindi maaaring ligtas na magtago sa bayang kanlungan ang taong napopoot sa kapuwa, inaabangan ito, at pinapatay. Dapat siyang kunin ng matatanda ng kaniyang bayan at ibigay sa naghihiganting kamag-anak ng namatay upang patayin. Hindi dapat burahin ng awa ang sala ng sinadyang pagpatay. Pagkatapos, ipinagbabawal ni Moises ang paglipat ng matandang tanda ng hangganan ng lupa ng kapuwa. Hindi dapat magkubli ng mamamatay-tao ang ligtas na bayan. Hindi rin maaaring magnakaw ng lupa sa paglipat ng mga tanda nito. Buhay o lupa ng kapuwa ang iniingatan ng dalawang tuntunin.


Sa araw-araw na buhay
Iniaalis ng tagapangasiwa ng seguridad ng otel ang panauhin mula sa ligtas na silid-tanggapan. Ipinakita ng bidyo mula sa kamera na sinadya niyang salakayin ang ibang panauhin. May kaligtasan sa silid habang inaalam ang mga pangyayari, ngunit hindi ito nagbibigay ng laya mula sa napatunayang paratang. Tumatawag siya ng pulis. Iniuutos ng batas ng Israel ang kamatayan sa mamamatay-tao at iniingatan din nito ang hangganan ng lupa.
Pansinin
Deuteronomio 19:12 Kinukuha ng matatanda mula sa kanlungan ang sadyang nakapatay. Proteksiyon laban sa maling paghihiganti ang bayan, hindi laban sa parusa sa pag-abang at pagpatay.
Deuteronomio 19:11-14
Ang Dating Biblia 190511Nguni't kung ang sinoman ay mapoot sa kaniyang kapuwa, at pag-abangan niya siya, at siya'y tumindig laban sa kaniya, at saktan niya siya ng malubha, na anopa't mamatay; at siya'y tumakas sa isa sa mga bayang ito:
12Ay magsusugo nga ang mga matanda sa kaniyang bayan at kukunin siya roon, at ibibigay siya sa kamay ng tagapanghiganti sa dugo, upang siya'y mamatay.
13Ang iyong mata'y huwag mahahabag sa kaniya; kundi aalisin mo sa Israel ang dugong walang sala, upang ikabuti mo.
14Huwag mong babaguhin ang lindero ng iyong kapuwa, na kanilang inilagay ng una, sa iyong mana na iyong mamanahin, sa lupain na ibinibigay sa iyo ng Panginoon mong Dios upang ariin.
Deuteronomio 19:15-21
Babalik sa Sinungaling ang Nilayong Parusa
Kailangan ng dalawa o tatlong saksi sa paratang, hindi isa lamang. Kung inakusahan ng pagsisinungaling ang saksi, haharap ang dalawang panig sa mga saserdote at hukom. Dapat maingat na siyasatin ng mga hukom ang kaso. Tatanggapin ng sinungaling na saksi ang parusang nais niyang ipataw sa kapuwa. Mababalitaan ito ng iba at matatakot silang gawin iyon. Sinusukat ng magkakatumbas na parusa sa dulo ang tugon ayon sa nilayong pinsala. Mabigat na gawa laban sa kapuwa ang pagtatangkang magparatang nang mali.

Sa araw-araw na buhay
Natuklasan ng tagapangasiwa ng paligsahan sa musika na gumawa ang isang kalahok ng huwad na reklamo upang mapagbawalan ang karibal. Sinisiyasat niya ang ebidensiya sa harap ng dalawang musikero. Pagkatapos, ipinapataw niya sa sinungaling ang parusa ng paligsahan. Sarili nitong pagkakasala ang maling paratang. Kasama sa batas sa Biblia ang parusang kamatayan at pinsala sa katawan, hindi lamang pagkawala ng puwesto sa paligsahan.
Pansinin
Deuteronomio 19:19 Sa sinungaling ipapataw ang pinsalang balak niyang gawin sa pamamagitan ng patotoo. Itinuturing ng batas ang paratang na isang pagkilos na may tunay na bunga sa buhay ng kapuwa.
Deuteronomio 19:15-21
Ang Dating Biblia 190515Isang saksi ay huwag titindig laban sa kanino man sa anomang kasamaan, o sa anomang kasalanang kaniyang pinagkasalahan: sa bibig ng dalawang saksi, o sa bibig ng tatlong saksi ay pagtitibayin ang usap.
16Kung ang isang sinungaling na saksi ay tumindig laban sa kanino man upang sumaksi laban sa kaniya ng isang masamang gawa,
17Ang dalawang taong naguusapin ay tatayo sa harap ng Panginoon, sa harap ng mga saserdote at ng mga magiging hukom sa mga araw na yaon;
18At sisiyasating masikap ng mga hukom: at, narito, kung ang saksi ay saksing sinungaling, at sumaksi ng kasinungalingan laban sa kaniyang kapatid;
19Ay gagawin mo nga sa kaniya, ang gaya ng kaniyang inisip gawin sa kaniyang kapatid: sa gayo'y iyong aalisin ang kasamaan sa gitna mo.
20At maririnig niyaong mga natitira at matatakot, at hindi na sila magkakamit pa ng gayong kasamaan sa gitna mo.
21At ang iyong mata'y huwag mahahabag: buhay kung buhay, mata kung mata, ngipin kung ngipin, kamay kung kamay, paa kung paa.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Deuteronomio 19:1 sa “Pagka ihihiwalay ng Panginoon mong Dios ang mga bansa, na lupaing ibinibigay sa iyo ng Panginoon mong Dios, at hahalili ka sa kanila, at iyong tatahanan…”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Deuteronomio 19:11: “Nguni't kung ang sinoman ay mapoot sa kaniyang kapuwa, at pag-abangan niya siya, at siya'y tumindig laban sa kaniya, at saktan niya siya ng malubha, na…”
Ang huling himig
Iniiwan ng Deuteronomio 19:21 sa mambabasa ang “At ang iyong mata'y huwag mahahabag: buhay kung buhay, mata kung mata, ngipin kung ngipin, kamay kung kamay, paa kung paa.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang iyong, kaniyang, kung, mong, Panginoon, upang na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- tatangnan
- Hawakang bahagi ng palakol o iba pang kasangkapang ginagamit sa kamay.
- lindero
- Hangganan o tandang naghihiwalay sa lupain ng isang tao at ng kaniyang kapitbahay.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.



