Ang malaking larawan
Tinututukan ni Moises ang pang-araw-araw na pangangailangan. Siya ang pinuno ng Israel, ang bayang naghahandang manirahan sa lupain. Kailangang isauli ang nawawalang hayop. Kailangang lagyan ng harang ang bubong bago may mahulog. May ibang utos tungkol sa pananamit at pagsasaka. Pagkatapos ay tinatalakay ang mabibigat na paratang tungkol sa pakikipagtalik at pag-aasawa. Ang ilan ay humahantong sa kamatayan. Inilalatag ni Moises ang pagkakaiba ng panghahalay at kasalanang kapuwa sinang-ayunan. Gayunman, ibang-iba ang mapagpipilian ng mga babae sa mga lalaki sa ilalim ng mga sinaunang tuntuning ito.
Sa kabanatang ito
- Tumulong Kapag May Nawawalang Ari-arian Deuteronomio 22:1-4
May tungkuling tumulong ang nakakita ng naliligaw na baka o tupa ng kapuwa.
- Panununtunan sa Damit, Ibon, at Bubong Deuteronomio 22:5-8
Ipinagbabawal ng unang tuntunin ang pagsusuot ng babae ng damit panlalaki at ng lalaki ng damit pambabae.
- May mga Pagbubukod sa Gawain at Pananamit Deuteronomio 22:9-12
Ipinagbabawal ni Moises ang paghahalo ng mga binhi sa ubasan.
- Dinidinig ng Bayan ang Paratang sa Asawa Deuteronomio 22:13-21
Maaaring paratangan ng bagong kasal na lalaki ang asawa na nakipagtalik na bago sila ikasal.
- Walang Hatol na Kamatayan sa Biktima Deuteronomio 22:22-27
Kamatayan sa parehong sangkot ang parusa sa pakikipagtalik sa babaeng may asawa.
- Dalagang Walang Katipan at Hangganan sa Pamilya Deuteronomio 22:28-30
Hinahawakan at sinisipingan ng lalaki ang birheng hindi pa naipangako sa kasal.
Pangunahing katotohanan
Saklaw ng mga batas ng Dios ang pang-araw-araw na pananagutan at kasalanang seksuwal. Hinihingi ang pagtulong sa kapuwa at ibinubukod ang biktima ng panghahalay sa nanghalay.

Kasulatan sa tabi ng buod
Deuteronomio · Ang Dating Biblia 1905 · 30Deuteronomio 22:1-4
Tumulong Kapag May Nawawalang Ari-arian
May tungkuling tumulong ang nakakita ng naliligaw na baka o tupa ng kapuwa. Dapat niya itong ibalik sa halip na magkunwaring walang nakita. Kung malayo o hindi kilala ang may-ari, iingatan ang hayop hanggang hanapin ito. Ganoon din ang dapat gawin sa nawawalang damit at ibang bagay. Maaari ring mabuwal ang baka o asno sa daan. Dapat tulungan ng makakakita ang may-ari na itayo ito. Hindi nawawala ang tungkuling kumilos para sa nangangailangang kapuwa dahil lamang umiwas ng tingin.

Sa araw-araw na buhay
Nakakakita ang tagagawa ng susi ng may-tatak na bungkos ng susi ng kustomer sa labas ng saradong tindahan. Inilalagay niya ito sa ligtas na imbakan. Kinokontak niya ang may-ari sa halip na magkunwaring hindi niya nakita. Naantala ang pagsasara dahil sa dagdag na gawain, ngunit tunay na problema ng ibang tao ang pagkawala. Hinihingi rin ng utos sa Israel ang pisikal na pagtulong sa nabuwal na hayop.
Pansinin
Deuteronomio 22:3 Mula sa mga hayop, umaabot ang tungkulin sa bawat natagpuang nawawalang bagay. Ginagawang bahagi ng kasalanan ng paulit-ulit na pagbabawal ang sadyang pag-iwas na tumulong.
Deuteronomio 22:1-4
Ang Dating Biblia 19051Huwag mong makikitang naliligaw ang baka ng iyong kapatid o ang kaniyang tupa, at ikaw ay magkukubli sa mga yaon: iyo ngang ibabalik sa iyong kapatid.
2At kung ang iyong kapatid ay hindi malapit sa iyo, o kung hindi mo siya nakikilala, ay iyo ngang iuuwi sa iyong bahay, at mapapasaiyo hanggang sa hanapin ng iyong kapatid, at iyong isasauli sa kaniya.
3At gayon ang iyong gagawin sa kaniyang asno; at gayon ang iyong gagawin sa kaniyang damit, at gayon ang iyong gagawin sa bawa't nawalang bagay ng iyong kapatid, na nawala sa kaniya at iyong nasumpungan: huwag kang magkukubli.
4Huwag mong makikitang napahiga sa daan ang asno ng iyong kapatid o ang kaniyang baka at ikaw ay magkukubli sa mga yaon; iyo ngang tutulungan siya upang itindig sila uli.
Deuteronomio 22:5-8
Panununtunan sa Damit, Ibon, at Bubong
Ipinagbabawal ng unang tuntunin ang pagsusuot ng babae ng damit panlalaki at ng lalaki ng damit pambabae. Kasunod ang pag-iingat sa pagkuha ng ibon sa pugad. Maaaring kunin ang mga inakay o itlog, ngunit dapat palayain ang inahin. Pagkatapos, tinatalakay ni Moises ang pagtatayo ng bahay. Dapat may harang ang bubong upang walang mahulog. Kung wala ito, magdudulot ng pananagutan sa sambahayan ang pagkamatay. Magkakaiba ang saklaw ng mga tuntunin, ngunit bawat isa ay nagtatakda ng hangganan sa mga pagpili sa araw-araw.

Sa araw-araw na buhay
Naglalagay ng rehas ang may-ari ng pagawaan ng tapiseriya sa nakataas na imbakan bago payagang mag-akyat doon ng mga rolyo ang tauhan. Wala pang nahuhulog, ngunit hindi niya iyon dahilan upang iwang walang harang ang gilid. Nauuna sa pinsala ang tungkulin. Katabi ng utos sa bubong sa Biblia ang hiwalay na mga utos tungkol sa pananamit at mga ibon.
Pansinin
Deuteronomio 22:8 Kailangan ang harang sa bubong kapag itinatayo ang bahay. Kasama sa pananagutan ang pag-iwas sa pagkahulog, hindi lamang pagtugon kapag may nasaktan na.
Deuteronomio 22:5-8
Ang Dating Biblia 19055Ang babae ay huwag mananamit ng nauukol sa lalake, ni ang lalake ay magsusuot ng pananamit ng babae; sapagka't sinomang gumagawa ng mga bagay na ito ay karumaldumal sa Panginoon mong Dios.
6Kung ang isang pugad ng ibon ay magkataong masumpungan mo sa daan, sa anomang punong kahoy, o sa lupa, na may mga inakay, o mga itlog at humahalimhim ang inahin sa mga inakay, o sa mga itlog, ay huwag mong kukunin ang inahin na kasama ng mga inakay:
7Sa anomang paraan, ay iyong pawawalan ang inahin, nguni't ang inakay ay makukuha mong sa iyo; upang ikabuti mo at upang tumagal ang iyong mga araw.
8Pagka ikaw ay magtatayo ng isang bagong bahay, ay igagawa mo nga ng isang halang ang iyong bubungan, upang huwag kang magtaglay ng sala ng dugo sa iyong bahay, kung ang sinomang tao ay mahulog mula roon.
Deuteronomio 22:9-12
May mga Pagbubukod sa Gawain at Pananamit
Ipinagbabawal ni Moises ang paghahalo ng mga binhi sa ubasan. Nagbababala siyang madudungisan kapuwa ang itinanim at ang bunga ng ubasan. Hindi dapat pagsamahin sa pamatok ang baka at asno sa pag-aararo. Bawal din ang damit na magkahalong lana at lino. Dapat lagyan ng mga tirintas ang apat na sulok ng panlabas na balabal. Pinananatili ng mga utos ang itinakdang pagkakabukod sa trabaho at pananamit. Ibinibigay ng pangkat na ito ng mga tuntunin ang dapat gawin nang hindi ipinapaliwanag ang hiwalay na dahilan ng bawat pagbabawal.

Sa araw-araw na buhay
Binabasa ng dalubhasa sa pagkukumpuni ng layag ang mga tuntunin sa tela bago tahiin ang isang bahagi. Pinaghihiwalay niya ang dalawang tela kung ipinagbabawal ng gabay ang paghahalo. Pagkatapos ay inilalagay niya ang kinakailangang mga silo sa gilid. Sinusunod niya ang buong disenyo, hindi lamang ang mga bahaging sa tingin niya ay kapaki-pakinabang. Mula sa Dios ang mga tuntunin sa pananamit ng Israel, hindi sa pagsubok ng tibay ng layag.
Pansinin
Deuteronomio 22:11 Lana at lino ang pinangalanan, hindi bawat posibleng halo ng tela. Sa maingat na pagbasa, naibubukod ang tahasang pagbabawal sa mas malawak na tuntuning hindi naman ibinigay rito.
Deuteronomio 22:9-12
Ang Dating Biblia 19059Huwag mong tatamnan ang iyong ubasan ng dalawang magkaibang binhi: baka ang buong bunga ay masira, ang binhi na iyong inihasik at ang bunga ng ubasan.
10Huwag kang mag-aararo na may isang baka at isang asno na magkatuwang.
11Huwag kang magbibihis ng magkahalong kayo, ng lana at lino na magkasama.
12Gagawa ka sa iyo ng mga tirintas sa apat na laylayan ng iyong balabal, na ipinangbabalabal mo sa iyo.
Deuteronomio 22:13-21
Dinidinig ng Bayan ang Paratang sa Asawa
Maaaring paratangan ng bagong kasal na lalaki ang asawa na nakipagtalik na bago sila ikasal. Magdadala ang kaniyang mga magulang ng tela sa matatanda bilang patunay na birhen siya. Kung mali ang paratang ng lalaki, parurusahan at pagmumultahin siya. Hindi na niya maaaring hiwalayan ang asawa kailanman. Kung ituring na totoo ang paratang sa ilalim ng batas na ito, babatuhin ang babae hanggang mamatay sa pintuan ng ama niya. Ebidensiya ang tela sa sinaunang kaugaliang ito. Hindi pantay ang mga bunga: pera ang nawawala sa lalaki dahil sa maling paratang, ngunit buhay ng babae ang kapalit kapag laban sa kaniya ang hatol.


Sa araw-araw na buhay
Tumatanggi ang tagapag-ayos ng patimpalak sa kagandahan na ulitin ang mapanirang paratang ng isang kalahok hangga’t hindi nasisiyasat ng itinalagang lupon ang iniharap na ebidensiya. Hindi dapat ipaubaya ang dangal ng tao sa pinakamalakas magparatang. Ibinubukod niya ang alegasyon sa napatunayang pasiya. Pinagtatalunang patunay ng pagkabirhen sa pag-aasawa ang ginagamit sa proseso ng Israel, at maaari itong humantong sa kamatayan.
Pansinin
Deuteronomio 22:19 May multa at permanenteng pagbabawal sa pakikipaghiwalay kapag mali ang paratang. Hindi maaaring gamitin ng lalaki ang akusasyon bilang paraang walang kapalit upang paalisin ang asawa.
Deuteronomio 22:13-21
Ang Dating Biblia 190513Kung ang sinoman ay magasawa, at sumiping sa kaniya, at kaniyang kapootan siya,
14At kaniyang bintangan ng mga kahiyahiyang bagay, at ikalat ang isang masamang dangal niya, at sabihin, Aking kinuha ang babaing ito, at nang sipingan ko siya, ay hindi ko nasumpungan sa kaniya ang mga tanda ng pagka donselya:
15Kung magkagayo'y ang ama ng dalaga at ang kaniyang ina ay kukuha at maglalabas ng mga tanda ng pagka donselya ng dalaga sa harap ng mga matanda sa bayan, sa pintuang-bayan;
16At sasabihin ng ama ng dalaga sa mga matanda, Ibinigay ko ang aking anak sa lalaking ito na maging asawa at kaniyang kinapootan siya;
17At, narito, kaniyang binibintangan ng mga kahiyahiyang bagay, na sinasabi, Hindi ko nasumpungan sa iyong anak ang mga tanda ng pagka donselya: at gayon ma'y ito ang mga tanda ng pagka donselya ng aking anak. At kanilang ilaladlad ang kasuutan sa harap ng matatanda sa bayan.
18At kukunin ng mga matanda sa bayang yaon ang lalake at parurusahan siya;
19At kanilang sisingilin siya ng isang daang siklong pilak at ibibigay sa ama ng dalaga sapagka't kaniyang ikinalat ang isang masamang dangal ng isang donselya sa Israel: at siya'y magiging kaniyang asawa; hindi niya mapalalayas siya sa lahat ng kaniyang kaarawan.
20Nguni't kung ang bagay na ito ay totoo na ang mga tanda ng pagka donselya ay hindi masumpungan sa dalaga;
21Ay kanila ngang ilalabas ang dalaga sa pintuan ng bahay ng kaniyang ama, at babatuhin siya ng mga bato, ng mga lalake sa kaniyang bayan upang siya'y mamatay: sapagka't nagkasala siya ng kaululan sa Israel, na nagpatutot sa bahay ng kaniyang ama: gayon mo aalisin ang kasamaan sa gitna mo.
Deuteronomio 22:22-27
Walang Hatol na Kamatayan sa Biktima
Kamatayan sa parehong sangkot ang parusa sa pakikipagtalik sa babaeng may asawa. Itinuturing na nakatali na sa mapapangasawa ang babaeng naipangako sa kasal. Sa halimbawa sa bayan, ipinapalagay ng batas na pumayag siya dahil hindi siya sumigaw. Iniuutos na patayin silang pareho. Sa halimbawa sa parang, pinipilit siya ng lalaki sa lugar na walang makatutulong. Lalaki lamang ang mamamatay. Walang kasalanang marapat ikamatay ang babae. Inihahambing ni Moises ang kaniyang kalagayan sa taong sinalakay ng mamamatay-tao. Ang tahasang pagkakaiba sa batas ay sa pagitan ng kasalanang sinang-ayunan at panghahalay.

Sa araw-araw na buhay
Naririnig ng tagapangasiwa ng himnasyo na sinisisi ng isang kasapi ang nasaktang kasamahan sa pag-atake rito. Pinipigilan niyang mailagay sa ulat bilang katotohanan ang paratang. Hindi nagiging pananagutan ng nasaktan ang dahas ng iba dahil siya ang biktima. Hiwalay niyang itinatala ang ginawa ng umatake. Panghahalay at parusang kamatayan ang saklaw ng mga kaso sa Biblia, hindi ang pagsisiyasat na ito sa himnasyo.
Pansinin
Deuteronomio 22:26 Inihahambing ang babaeng hinalay sa biktima ng pagpatay. Inilalagay nito ang sala sa sumalakay sa halip na ituring ang babae bilang kusang sumang-ayon.
Deuteronomio 22:22-27
Ang Dating Biblia 190522Kung ang isang lalake ay masumpungan, na sumisiping sa isang babaing may asawa, ay kapuwa nga sila papatayin, ang lalake na sumiping sa babae, at ang babae: gayon mo aalisin ang kasamaan sa Israel.
23Kung ang isang dalagang magaasawa sa isang lalake, at masumpungan siya ng isang lalake sa bayan, at sumiping sa kaniya;
24Ay inyo ngang ilalabas kapuwa sila sa pintuan ng bayang yaon, at inyong babatuhin sila ng mga bato upang sila'y mamatay; ang babae, sapagka't di siya sumigaw, ay nasa bayan; at ang lalake, sapagka't pinangayupapa ang asawa ng kaniyang kapuwa: gayon mo aalisin ang kasamaan sa gitna mo.
25Nguni't kung masumpungan sa parang ng lalake ang isang dalagang magaasawa, at dahasin ng lalake siya, at sumiping sa kaniya; ang lalake nga lamang na sumiping sa kaniya ang papatayin:
26Nguni't sa babae ay huwag kang gagawa ng anoman, wala sa babaing yaon ang anomang kasalanang marapat ikamatay: sapagka't gaya ng kung ang isang lalake ay bumabangon laban sa kaniyang kapuwa, at pinapatay niya siya, ay gayon din ang bagay na ito:
27Sapagka't nasumpungan niya siya sa parang, ang dalagang magaasawa ay sumigaw, at walang magligtas sa kaniya.
Deuteronomio 22:28-30
Dalagang Walang Katipan at Hangganan sa Pamilya
Hinahawakan at sinisipingan ng lalaki ang birheng hindi pa naipangako sa kasal. Magkakaiba ang pagbasa kung gaanong pamimilit ang ipinahihiwatig ng mga salita. Kapag natagpuan silang dalawa, magbabayad ang lalaki ng limampung siklong pilak sa ama ng babae. Dapat niya siyang pakasalan at bawal na siyang makipaghiwalay habang buhay. Walang nakasaad na pagpili para sa babae rito. Hindi maaaring umalis ang lalaki matapos magbayad, ngunit hindi rin binibigyan ng tuntunin ang babae ng kalayaang pumili. Ipinagbabawal ng huling utos ang pagkuha sa asawa ng sariling ama.

Sa araw-araw na buhay
Sinusubukang talikuran ng tagapagtustos ng damit pampalakasan ang isang mabigat na paglabag na nag-iwan sa manggagawa na walang proteksiyon. Iginiit ng lupon ng industriya na hindi pahintulot ang pagbabayad upang iwan ang lahat ng patuloy na obligasyon. Dapat manatiling isinasaalang-alang sa pasiya ang kalagayan ng mas mahinang panig. Hinihingi ng sinaunang tuntunin ang bayad at habambuhay na pag-aasawa matapos ang pagtatalik, hindi remedyo sa kalakalan.
Pansinin
Deuteronomio 22:29 Habambuhay na inaalis ang karapatan ng lalaki na makipaghiwalay. Nililimitahan ng tuntunin ang kakayahan niyang itakwil ang babae, bagaman hindi nakasaad ang sariling pagsang-ayon nito.
Deuteronomio 22:28-30
Ang Dating Biblia 190528Kung masumpungan ng isang lalake ang isang dalagang donselya na hindi pa naipangangako, at ihiga niya siya, at sipingan niya siya, at sila'y masumpungan;
29Ang lalake nga na sumiping sa kaniya ay magbibigay sa ama ng babae ng limang pung siklong pilak, at siya'y magiging kaniyang asawa, sapagka't kaniyang pinangayupapa siya; hindi niya mapalalayas sa lahat ng kaniyang kaarawan.
30Huwag kukunin ng isang lalake ang asawa ng kaniyang ama, at huwag ililitaw ang balabal ng kaniyang ama.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Deuteronomio 22:1 sa “Huwag mong makikitang naliligaw ang baka ng iyong kapatid o ang kaniyang tupa, at ikaw ay magkukubli sa mga yaon: iyo ngang ibabalik sa iyong kapatid.”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Deuteronomio 22:15: “Kung magkagayo'y ang ama ng dalaga at ang kaniyang ina ay kukuha at maglalabas ng mga tanda ng pagka donselya ng dalaga sa harap ng mga matanda sa bayan…”
Ang huling himig
Iniiwan ng Deuteronomio 22:30 sa mambabasa ang “Huwag kukunin ng isang lalake ang asawa ng kaniyang ama, at huwag ililitaw ang balabal ng kaniyang ama.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang kaniyang, iyong, isang, siya, lalake, huwag na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- humahalimhim
- Nakalukob ang inahing ibon sa mga itlog o inakay upang painitan at ingatan sila.
- donselya
- Dalagang hindi pa nakikipagtalik, ayon sa gamit ng salita sa mga talatang ito.
- siklong
- Sukat ng bigat na ginagamit dito upang takdaan ang dami ng pilak.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.



