Ang malaking larawan
Nagtatayo ng tahanan ang karunungan at nagbibigay ng lakas na higit sa inggit sa mararahas. Tinatawag ang nag-aaral na sagipin ang dinadala sa kamatayan. Hindi maitatago ng sinasabing kawalang-alam ang puso sa Diyos. Ipinagbabawal din ng kabanata ang pagsaya sa kapahamakan ng kaaway, may-kinikilingang hatol, huwad na patotoo, at pansariling ganti. Mula sa pinabayaang bukid ang huling aral. Ipinakikita ng tinik at wasak na pader ang nagawa ng paulit-ulit na maliliit na pagpapaliban. Nagiging turo ang pinagmamasdang lugar.
Sa kabanatang ito
- Lakas sa Kaalaman, Hindi sa Inggit Mga Kawikaan 24:1-10
Hindi dapat mainggit ang nag-aaral sa masasama o hangaring makasama sila dahil nagbabalak at nagsasalita sila ng pinsala.
- Alam na Panganib, Tungkuling Sumagip Mga Kawikaan 24:11-14
Dapat sagipin ang mga dinadala sa kamatayan, hindi iwan ng nakasasaksi na kayang tumulong.
- Tanggihan ang Pakana at Saya sa Kapahamakan Mga Kawikaan 24:15-22
Binabalaan ang masasama na huwag salakayin ang tahanan ng matuwid.
- Patas na Sagot Laban sa Pagkiling at Ganti Mga Kawikaan 24:23-29
Tinatanggihan ng dagdag na matatalinong kasabihan ang pagkiling sa paghatol.
- Aral Mula sa Pinabayaang Bukid Mga Kawikaan 24:30-34
Dumaraan ang nagsasalita sa bukid at ubasan ng tamad.
Pangunahing katotohanan
Nagtatayo, sumasagip, humahatol nang patas, at gumagawa sa oras ang karunungan. Iniiwan namang lantad sa kapahamakan ng inggit, ganti, at pinabayaang tungkulin ang mga tao.
Kasulatan sa tabi ng buod
Mga Kawikaan · Ang Dating Biblia 1905 · 34Mga Kawikaan 24:1-10
Lakas sa Kaalaman, Hindi sa Inggit
Hindi dapat mainggit ang nag-aaral sa masasama o hangaring makasama sila dahil nagbabalak at nagsasalita sila ng pinsala. Itinatayo ng karunungan ang bahay, pinatitibay ng pag-unawa, at pinupuno ng kaalaman ng mahahalagang bagay. Pinapalakas din ng karunungan ang tao at kailangan ang mabuting payo maging sa digmaan. Hindi makapag-ambag ng matalinong salita ang mangmang sa pintuang-bayan na dinidinig ang mga pasiya. Masamang pangalan ang dulot ng mapanakit na pakana at paghamak ang hatid ng panunuya. Sinusubok ng huling pangungusap ang lakas sa kahirapan. Hindi katumbas ng kakayahan kapag dumating ang hirap ang pagyayabang sa payapang panahon.
Sa araw-araw na buhay
Hinihiling ng tagapagtayo ng bulwagang pampamayanan sa inhinyero at mga bihasang manggagawa na siyasatin ang plano bago bumili ng materyales. Nabubuo ang mga silid sa pinagsaluhang kaalaman, hindi sa inggit sa mas malaking gusali ng karibal. Nang may lumitaw na problema sa pundasyon, nakatutulong ang naipong payo upang tumugon sila. Inilalapat din ng Mga Kawikaan ang lakas ng karunungan sa labanan at pampublikong paghatol.
Pansinin
Mga Kawikaan 24:10 Sa kahirapan dumarating ang pagsubok. Ibinubukod ng kasabihan ang lakas na kayang humarap sa bigat sa tiwalang umiiral lamang bago dumating ang anumang suliranin.
Mga Kawikaan 24:1-10
Ang Dating Biblia 19051Huwag kang mananaghili sa mga masamang tao, ni magnasa ka man na masama sa kanila:
2Sapagka't ang kanilang puso ay nagaaral ng pagpighati, at ang kanilang mga labi ay nagsasalita ng kalikuan.
3Sa karunungan ay natatayo ang bahay; at sa pamamagitan ng unawa ay natatatag.
4At sa pamamagitan ng kaalaman ay napupuno ang mga silid, ng lahat na mahalaga at maligayang mga kayamanan.
5Ang pantas na tao ay malakas; Oo, ang taong maalam ay lumalago ang kapangyarihan.
6Sapagka't sa pamamagitan ng pantas na pamamatnubay ay makikipagdigma ka: at sa karamihan ng mga tagapayo ay may kaligtasan.
7Karunungan ay totoong mataas sa ganang mangmang: hindi niya ibinubuka ang kaniyang bibig sa pintuang-bayan.
8Siyang kumakatha ng paggawa ng kasamaan, tatawagin siya ng mga tao na masamang tao.
9Ang pagiisip ng kamangmangan ay kasalanan: at ang mangduduwahagi ay karumaldumal sa mga tao.
10Kung ikaw ay manglupaypay sa kaarawan ng kasakunaan, ang iyong kalakasan ay munti.
Mga Kawikaan 24:11-14
Alam na Panganib, Tungkuling Sumagip
Dapat sagipin ang mga dinadala sa kamatayan, hindi iwan ng nakasasaksi na kayang tumulong. Hindi makatatakas ang pag-aangking walang alam sa Diyos na tumitimbang ng puso at nag-iingat ng buhay. Alam niya ang katotohanan at tumutugon sa asal ayon dito. Pagkatapos, inihahambing ng guro ang karunungan sa pulot: mabuti at matamis tanggapin. Nagbibigay ng kinabukasan at pag-asang nagtatagal ang pagkasumpong dito. Iniuugnay ng mga kasabihang ito ang pananagutan sa hangarin. Sulit hanapin ang karunungan, ngunit nilalayon din nitong pakilusin ang nag-aaral kapag nanganganib ang buhay ng iba.
Sa araw-araw na buhay
Nakikita ng manggagawa sa tren ang nalilitong pasaherong patungo sa mapanganib na gilid ng sakayan. Tumatawag siya sa silid ng pangangasiwa habang lumalapit upang tumulong. Pagkatapos, malinaw niyang inilalahad ang nakita sa halip na sabihing alalahanin ng iba ang panganib. Nangailangan ng tugon ang kaalaman. Ginagawang pananagutan ng Mga Kawikaan ang gayong tungkulin sa Diyos na nakaaalam sa puso.
Pansinin
Mga Kawikaan 24:12 Sinusubok ng nakaaalam sa puso ang dahilan ng kawalang-alam. Ang usapin ay kung ikinukubli ng sinasabing pag-aalinlangan ang pagtangging kumilos ayon sa alam na.
Mga Kawikaan 24:11-14
Ang Dating Biblia 190511Iligtas mo silang nangadala sa kamatayan, at ang mga handang papatayin, ay tingnan mo na iyong ibalik.
12Kung iyong sinasabi, narito, hindi kami nakakaalam nito: hindi ba niya binubulay na tumitimbang ng mga puso? At siyang nagiingat ng iyong kaluluwa, hindi ba niya nalalaman? At hindi ba niya gagantihin ang bawa't tao ayon sa gawa niya?
13Anak ko, kumain ka ng pulot, sapagka't mabuti; at ng pulot-pukyutan na matamis sa iyong lasa:
14Sa gayo'y matututo ka ng karunungan na malalagay sa iyong kaluluwa: kung iyong nasumpungan ito, sa gayo'y magkakaroon ka nga ng kagantihan, at ang iyong pagasa ay hindi mahihiwalay.
Mga Kawikaan 24:15-22
Tanggihan ang Pakana at Saya sa Kapahamakan
Binabalaan ang masasama na huwag salakayin ang tahanan ng matuwid. Maaaring paulit-ulit bumagsak ang matuwid at bumangon, habang ibinabagsak ng kasamaan ang masama. Ngunit hindi dapat maging sanhi ng ligaya ang pagbagsak ng kaaway. Nakikita ng Panginoon ang tugong iyon at maaaring ilayo ang kanyang galit. Tinatanggihan din ang inggit sa tagumpay ng masama dahil mamamatay ang ilaw nito. Sinasabihan ang anak na parangalan ang Panginoon at hari at iwasang sumama sa mga nakatuon sa paghihimagsik. Maaaring abutan ng biglaan nilang kapahamakan ang mga kasama bago maunawaan ang lawak nito.
Sa araw-araw na buhay
Naririnig ng karibal na may-ari ng tindahan na sinalanta ng magastos na baha ang negosyo sa kabila ng kalye. Pinipigilan niya ang mapanuksong salita at sa halip ay nagpapadala ng sobrang gamit sa paglilinis. Hindi ginagawang pagdiriwang ng dating kompetisyon ang pagkawasak ng ibang pamilya. Bumabalik siya sa sariling gawain nang hindi ipinapakalat ang biro. Inilalagay ng Mga Kawikaan ang nakatagong tugon sa pagbagsak ng kaaway sa harap ng Panginoon.
Pansinin
Mga Kawikaan 24:17 Umaabot sa saya sa loob ang babala, hindi lamang sa hayag na panunuya. Hindi ginagawang tama ng kabiguan ng kaaway ang bawat pribadong tugon dito.
Mga Kawikaan 24:15-22
Ang Dating Biblia 190515Huwag kang bumakay, Oh masamang tao, sa tahanan ng matuwid; huwag mong sirain ang kaniyang dakong pahingahan:
16Sapagka't ang matuwid ay nabubuwal na makapito, at bumabangon uli: nguni't ang masama ay nabubuwal sa kasakunaan.
17Huwag kang magalak pagka ang iyong kaaway ay nabubuwal, at huwag matuwa ang iyong puso pagka siya'y nabubuwal:
18Baka makita ng Panginoon, at ipagdamdam ng loob siya, at kaniyang ihiwalay ang poot niya sa kaniya.
19Huwag kang mabalisa dahil sa mga manggagawa ng masama; ni maging mapanaghiliin ka man sa masama:
20Sapagka't hindi magkakaroon ng kagantihan sa masamang tao; ang ilawan ng masama ay papatayin.
21Anak ko, matakot ka sa Panginoon at sa hari: at huwag kang makisalamuha sa kanila na mapagbago:
22Sapagka't ang kanilang kasakunaan ay darating na bigla; at sinong nakakaalam ng kasiraan nila kapuwa?
Mga Kawikaan 24:23-29
Patas na Sagot Laban sa Pagkiling at Ganti
Tinatanggihan ng dagdag na matatalinong kasabihan ang pagkiling sa paghatol. Pampublikong pagkondena ang kapalit ng pagtawag na matuwid sa may sala. Nagbibigay naman ng pagpapala ang tapat na pagsaway. Malugod na tinatanggap na parang halik ang mabuting sagot. Dapat ihanda ang gawain sa bukid bago itayo ang bahay upang maayos muna ang paraan ng pagtustos. Hindi dapat humarap ang kapuwa sa walang-batayang patotoo o mapanlinlang na salita. Hindi rin dapat planuhin ng nag-aaral na gantihan ang pinsala sa parehong paraang tinanggap. Kailangan ng katarungan ang tumpak na pananalita at tamang mga inuuna sa halip na gamiting pagkakataon ng pansariling ganti ang pagdinig.
Sa araw-araw na buhay
Dinidinig ng pinuno ng lupon sa alitan ang reklamo ng dating kaibigan at hinihiling sa ibang miyembro na magsariling pagsisiyasat sa ebidensiya. Tumanggi siyang gawing huwad na pasiya ang pansariling hinanakit. Tumatanggap ang kapitbahay ng parehong pagdinig gaya ng iba. Mas mahalaga ang patas na sagot kaysa tagumpay ng sariling panig. Iniuugnay ng Mga Kawikaan ang gayong katarungan sa pagbabawal sa pansariling paghihiganti.
Pansinin
Mga Kawikaan 24:29 Ang tinatanggihang plano ay ibalik ang dating ginawa. Ibinubukod ng kasabihan ang patas na tugon sa mali sa pagkopya sa mali bilang ganti.
Mga Kawikaan 24:23-29
Ang Dating Biblia 190523Ang mga ito man ay sabi rin ng pantas. Magkaroon ng pagtangi ng mga pagkatao sa kahatulan, ay hindi mabuti.
24Siyang nagsasabi sa masama, Ikaw ay matuwid; susumpain siya ng mga bayan, kayayamutan siya ng mga bansa:
25Nguni't silang nagsisisaway sa kaniya ay magkakaroon ng kaluguran, at ang mabuting pagpapala ay darating sa kanila.
26Siya'y humahalik sa mga labi niyaong nagbibigay ng matuwid na sagot.
27Ihanda mo ang iyong gawa sa labas, at ihanda mo sa iyo sa parang; at pagkatapos ay itayo mo ang iyong bahay.
28Huwag kang sumaksi laban sa iyong kapuwa ng walang kadahilanan; at huwag kang magdaya ng iyong mga labi.
29Huwag mong sabihin, gagawin kong gayon sa kaniya na gaya ng ginawa niya sa akin: aking ibibigay sa tao ang ayon sa kaniyang gawa.
Mga Kawikaan 24:30-34
Aral Mula sa Pinabayaang Bukid
Dumaraan ang nagsasalita sa bukid at ubasan ng tamad. Balot ng tinik ang lupa, nagkalat ang mga dawag, at bumagsak ang pader na bato. Masusi siyang tumitingin at tumatanggap ng turo mula sa tanawin. Hinayaang lumaki ng paulit-ulit na paghiling ng kaunti pang tulog at pahinga ang ganitong kalagayan. Pagkatapos, dumarating ang kahirapan na parang magnanakaw at pangangailangan na parang armadong sumasalakay. Mula sa nakikitang kapabayaan ang aral, hindi sa paghula sa pagkatao ng bawat mahirap. Dito, iniwan ang lupang kayang magbigay ng pagkain nang walang pangangalagang magpapanatiling kapaki-pakinabang dito.
Sa araw-araw na buhay
Dinadala ng guro sa paghahalaman ang mga nag-aaral sa pinabayaang taniman at hinahawi ang damo upang ipakita ang sirang gilid ng hanay. Maliliit noon ang mga hindi nagawang trabaho: pag-aalis ng supling, pag-aayos ng isang bato, pag-aalaga ng hanay. Magkakasama, hinaharangan na ngayon ng mga ito ang buong taniman. Hinihiling niyang magsimula sila sa pader. Nagbababala ang Mga Kawikaan tungkol sa kahirapang lumalaki sa paulit-ulit na kapabayaan.
Pansinin
Mga Kawikaan 24:32 Humihinto, nag-iisip, at natututo ang nagmamasid. Hindi kusang nagtuturo ang wasak na bukid. Ginagawang aral ng masusing pansin ang nakikita.
Mga Kawikaan 24:30-34
Ang Dating Biblia 190530Ako'y nagdaan sa tabi ng bukid ng tamad, at sa tabi ng ubasan ng taong salat sa unawa;
31At, narito, tinubuang lahat ng mga tinik, ang ibabaw niyaon ay natakpan ng mga dawag, at ang bakod na bato ay nabagsak.
32Ako nga'y tumingin, at aking binulay na mabuti: aking nakita, at tumanggap ako ng turo.
33Kaunti pang tulog, kaunti pang idlip, kaunti pang paghahalukipkip ng mga kamay upang matulog:
34Gayon darating ang iyong karalitaan na parang magnanakaw; at ang iyong kasalatan na parang nasasandatahang tao.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Mga Kawikaan 24:1 sa “Huwag kang mananaghili sa mga masamang tao, ni magnasa ka man na masama sa kanila:”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Mga Kawikaan 24:12: “Kung iyong sinasabi, narito, hindi kami nakakaalam nito: hindi ba niya binubulay na tumitimbang ng mga puso? At siyang nagiingat ng iyong kaluluwa, hindi…”
Ang huling himig
Iniiwan ng Mga Kawikaan 24:34 sa mambabasa ang “Gayon darating ang iyong karalitaan na parang magnanakaw; at ang iyong kasalatan na parang nasasandatahang tao.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang iyong, Huwag, hindi, kang, niya, masama na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- manglupaypay
- Manghina o mawalan ng kakayahang magpatuloy sa gitna ng hirap.
- pagtangi ng mga pagkatao
- Pagkiling sa hatol ayon sa katayuan sa halip na sa mga katotohanan ng kaso.
- dawag
- Mga halamang matinik na kumakalat sa lupang hindi inaalagaan.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.
