Ang malaking larawan
Binabalaan ng guro sa Mga Kawikaan ang mga nag-aaral na maaaring humantong sa biglaang kapahamakan ang paulit-ulit na pagtanggi sa saway. Ipinakikita ng mga kasabihan kung paano naaapektuhan ng mga pinuno, magulang, kaibigan, at saksi ang nasa ilalim ng kanilang impluwensiya. Nagbibigay ng galak ang patas na pamamahala at lungkot ang tiwaling pamumuno. Nararapat pakinggan ang usapin ng mahihirap. Kailangang pigilan ng karunungan ang bugso ng pagsasalita. Inilalarawan ang mga panginoon at alipin, pati ang paggamit ng pamalo sa pagtuturo sa bata. Sa wakas, inihahambing ang takot sa tao sa tiwala sa Panginoon. Mas nagtatagal ang kanyang hatol kaysa pabor ng pinuno.
Sa kabanatang ito
- Pagtanggi sa Saway at Tiwaling Pamamahala Mga Kawikaan 29:1-6
Maaaring magmatigas ang taong madalas itinutuwid hanggang dumating ang biglaang kapahamakang wala nang lunas.
- Maingat na Pakikinig sa Usapin ng Dukha Mga Kawikaan 29:7-12
Inaalam ng matuwid ang usapin ng dukha.
- Patas na Pagdinig at Makabuluhang Pagtutuwid Mga Kawikaan 29:13-17
Kapwa tumatanggap sa Panginoon ng liwanag para sa mata ang dukha at nang-aapi.
- Unawain at Sundin ang Gabay Mga Kawikaan 29:18-21
Napapariwara ang bayan kung walang gabay mula sa Diyos.
- Nagiging Bitag ang Takot at Pagtatago Mga Kawikaan 29:22-27
Nagpapakalat ng away at maraming paglabag ang magagalitin.
Pangunahing katotohanan
Pinangangalagaan ang iba ng patas na pamamahala, kahandaang matuto, at maingat na pananalita. Nagpapalaganap ng pinsala sa pamayanan ang kayabangan, galit, at pagtanggi sa saway.
Kasulatan sa tabi ng buod
Mga Kawikaan · Ang Dating Biblia 1905 · 27Mga Kawikaan 29:1-6
Pagtanggi sa Saway at Tiwaling Pamamahala
Maaaring magmatigas ang taong madalas itinutuwid hanggang dumating ang biglaang kapahamakang wala nang lunas. Nagagalak ang bayan kapag dumarami ang matuwid. Nagdudulot ng pagdadalamhati ang masamang pamumuno. Nagbibigay ng saya ang anak na mahal ang karunungan. Inuubos naman ng paggastos sa mga patutot ang yaman ng pamilya. Pinatatatag ng katarungan ng hari ang lupain. Sinisira ito ng suhol na bumibili ng impluwensiya. Naglalatag ng bitag sa kapwa ang pambobola. Nahuhuli naman sa kasamaan ang gumagawa nito. Malayang umawit ang matuwid. Magkaugnay ang dalamhati ng bayan at pribadong kahangalan sa iisang pagtanggi sa tapat at patas na asal.
Sa araw-araw na buhay
Muli pang itinuturo ng tagasiyasat ng kaligtasan ng gusali ang baradong labasan sa isang bulwagan ng konsiyerto. Patuloy ang may-ari sa pagngiti, pagbalewala sa ulat, at pagtanggap ng reserbasyon hanggang bawiin ang pahintulot. Nawawalan ng trabaho ang mga kawani habang inaayos ang problema. Nagbigay ng ibang landas ang paulit-ulit na saway. Nagbababala ang Mga Kawikaan tungkol sa pangwakas na kapahamakang mas malubha kaysa pagsasarang ito na maaari pang matapos.
Pansinin
Mga Kawikaan 29:1 Nauuna ang paulit-ulit na pagsaway bago ang pagmamatigas. Hindi inilalarawan ang biglaang wakas bilang unang tugon sa taong hindi pa nabigyan ng babala.
Mga Kawikaan 29:1-6
Ang Dating Biblia 19051Ang madalas na masaway na nagpapatigas ng kaniyang leeg, biglang mababali, at walang kagamutan.
2Pagka ang matuwid ay dumadami, ang bayan ay nagagalak: nguni't pagka ang masama ay nagpupuno, ang bayan ay nagbubuntong-hininga.
3Ang umiibig ng karunungan ay nagpapagalak sa kaniyang ama: nguni't ang nakikisama sa mga patutot ay sumisira ng kaniyang tinatangkilik.
4Ang hari ay nagtatatag ng lupain sa pamamagitan ng kahatulan: nguni't ang humihingi ng suhol ay gumigiba.
5Ang tao na kunwang pumupuri sa kaniyang kapuwa naglalagay ng bitag sa kaniyang mga hakbang.
6Sa pagsalangsang ng masamang tao ay may silo: nguni't ang matuwid ay umaawit at nagagalak.
Mga Kawikaan 29:7-12
Maingat na Pakikinig sa Usapin ng Dukha
Inaalam ng matuwid ang usapin ng dukha. Ayaw man lamang alamin ito ng masama. Inilalagay sa panganib ng mapanlibak ang bayan, habang pinapawi ng marunong ang galit. Walang payapang wakas ang pakikipagtalo sa mangmang, mauwi man sa galit o tawa. Kinapopootan ng marahas ang matuwid. Pinangangalagaan naman ng makatarungan ang buhay na iyon. Agad ibinubuhos ng mangmang ang galit, ngunit nagpipigil ang matalino. Nakapaligid ang tiwaling tauhan sa pinunong nakikinig sa kasinungalingan. Itinuturing na tungkulin ang pansin at pagpipigil. Hinuhubog ng mga ito ang buhay ng iba, hindi lamang ng nagsasalita.
Sa araw-araw na buhay
Binabasa ng tagapayo sa tulong-pinansiyal ang buong tala ng isang dukha. Ayaw niyang tanggihan ang kahilingan batay lamang sa kita nito. May nakita siyang dokumentong nakaligtaan. Mahinahon niya itong ipinapaliwanag sa muling pagdinig. Dahil sa mahinahong sagot, napakikinggan ang usaping maipagkakait sana ng panunuya. Kayang ituwid ng tagapayo ang tala. Tinatanong ng kawikaan kung anong uri ng pagkatao ang naghahanap ng katotohanan.
Pansinin
Mga Kawikaan 29:7 Kasama sa pagkakaiba ang kahandaang alamin ang kalagayan ng mahirap. Maaaring magsimula ang kawalang-katarungan bago pa ang hatol, sa pagtangging magbigay ng pansing kailangan sa patas na pagpasya.
Mga Kawikaan 29:7-12
Ang Dating Biblia 19057Ang matuwid ay kumukuhang alam sa bagay ng dukha: ang masama ay walang unawang makaalam.
8Ang mga mangduduwahaging tao ay naglalagay ng bayan sa liyab: nguni't ang mga pantas na tao ay nagaalis ng poot.
9Kung ang pantas ay magkaroon ng pakikipagtalo sa isang mangmang, magalit man o tumawa, ang mangmang ay hindi magkakaroon ng kapahingahan.
10Ang mangbububo ng dugo ay nagtatanim sa sakdal: at tungkol sa matuwid, hinahanap nila ang kaniyang buhay.
11Inihihinga ng mangmang ang buong galit niya: nguni't ang pantas ay nagpipigil at tumitiwasay.
12Kung ang puno ay nakikinig sa kabulaanan, lahat niyang mga lingkod ay masasama.
Mga Kawikaan 29:13-17
Patas na Pagdinig at Makabuluhang Pagtutuwid
Kapwa tumatanggap sa Panginoon ng liwanag para sa mata ang dukha at nang-aapi. Sa kabila ng magkaibang asal, umaasa sa kanya ang buhay nila. May matibay na hinaharap ang trono ng haring tapat humatol sa mahihirap. Ginagamit ang pamalo upang turuan ang bata sa pamamagitan ng paghampas. Itinuturo ng mga hampas at mahigpit na salita ang karunungan. Nagdadala ng kahihiyan ang pinabayaang bata. Lumalaganap ang paglabag habang dumarami ang masama, ngunit makikita ng matuwid ang pagbagsak nila. Iniuugnay ang pagtutuwid sa anak sa darating na pahinga at saya. Pinagsasama ng mga kasabihan ang pag-aalaga at tungkuling gumabay sa halip na magpabaya.
Sa araw-araw na buhay
Tinutulungan ng tagapayo sa pansamantalang pag-aaruga ng bata ang isang magulang na magtakda ng malinaw na gawain at patas na bunga sa batang laging sumisira sa kasunduan. Naglalaan din sila ng oras upang makinig at magpaliwanag. Mas madali ngayon ang pabayaang walang gabay ang bata, ngunit hindi iyon pag-aalaga. Kasama ang pisikal na parusa sa sinaunang paglalarawan ng Mga Kawikaan, kaiba sa tagpong ito ngayon.
Pansinin
Mga Kawikaan 29:14 Iniuugnay ang nagtatagal na trono sa tapat na paghatol sa dukha. Hindi lamang pagtrato sa makapangyarihang lumalapit ang sukatan ng mabuting pamamahala.
Mga Kawikaan 29:13-17
Ang Dating Biblia 190513Ang dukha at ang mamimighati ay nagsasalubong; pinapagniningas ng Panginoon ang mga mata nila kapuwa.
14Ang hari na humahatol na tapat sa dukha, ang kaniyang luklukan ay matatatag magpakailan man.
15Ang pamalo at saway ay nagbibigay karunungan: nguni't ang batang binabayaan ay humihiya sa kaniyang ina.
16Pagka ang masama ay dumadami, pagsalangsang ay dumadami: nguni't mamamasdan ng matuwid ang kanilang pagkabuwal.
17Sawayin mo ang iyong anak, at bibigyan ka niya ng kapahingahan; Oo, bibigyan niya ng kaluguran ang iyong kaluluwa.
Mga Kawikaan 29:18-21
Unawain at Sundin ang Gabay
Napapariwara ang bayan kung walang gabay mula sa Diyos. May pagpapala naman sa pagsunod sa kautusan. Pagkatapos, inilalarawan ang aliping nasa kapangyarihan ng panginoon. Nauunawaan niya ang pasalitang saway ngunit hindi tumutugon. Sa sambahayang iyon na hindi pantay ang katayuan, hindi sapat ang salita lamang. Mas masahol kaysa karaniwang kahangalan ang padalus-dalos na pananalita dahil kaunti ang puwang upang matuto. Sinasabi na magiging anak sa huli ang lingkod na maingat na pinalaki mula pagkabata. Pinagtatalunan ang tiyak na diwa ng huling kasabihan. Nagbababala ang pangkat tungkol sa gabay na di-pinapansin at mga hangganang lumalabo sa gayong lipunan.
Sa araw-araw na buhay
Ipinapaliwanag ng tagapangasiwa ng pagsasanay sa kaligtasan ang isang tuntunin sa katulong na kayang ulitin ito ngunit patuloy sa mapanganib na gawain. Ipinatitigil niya ang trabaho. Hinihingi niya munang ipakita ang tamang paraan sa ilalim ng paggabay bago magpatuloy. Hindi pa naging pagbabago sa kilos ang pag-unawa sa pangungusap. Nililinaw ang hangganan. Sinaunang sambahayan ng panginoon at alipin ang inilalarawan ng Mga Kawikaan, na may ibang kaayusang panlipunan at di-pantay na katayuan.
Pansinin
Mga Kawikaan 29:20 Mas kaunti ang pag-asa sa padalus-dalos magsalita kaysa sa karaniwang mangmang. Maaaring hadlangan ng bilis ng sagot ang paghinto upang marinig ang saway.
Mga Kawikaan 29:18-21
Ang Dating Biblia 190518Kung saan walang pangitain, ang bayan ay sumasama: nguni't siyang nagiingat ng kautusan ay maligaya siya.
19Ang alipin ay hindi masasaway ng mga salita: sapagka't bagaman nalalaman niya ay hindi siya makikinig.
20Nakikita mo ba ang tao, na nagmamadali sa kaniyang mga salita? May pagasa pa sa mangmang kay sa kaniya.
21Siyang maingat na nagpalaki ng kaniyang lingkod mula sa pagkabata, magiging anak niya siya sa kawakasan.
Mga Kawikaan 29:22-27
Nagiging Bitag ang Takot at Pagtatago
Nagpapakalat ng away at maraming paglabag ang magagalitin. Ibinababa ng kayabangan ang tao. Nagdudulot naman ng karangalan ang pagpapakumbaba. Sinisira ang sariling buhay ng nakikibahagi sa sala ng magnanakaw at nananahimik sa sinumpaang panawagang magsabi ng totoo. Nagiging bitag ang takot sa tao. Nagbibigay naman ng kaligtasan ang tiwala sa Panginoon. Marami ang humihingi ng pabor ng pinuno, ngunit mula sa Diyos ang pangwakas na hatol sa tao. Kinikilala ng huling paghahambing ang malalim na alitan ng matuwid at di-makatarungang asal. Hindi mabubuo ang kapayapaan sa pambobola sa lahat o pagtatago ng mali upang walang magalit.
Sa araw-araw na buhay
Pinipilit ng malapit na kasamahan ang saksi na alisin sa kanyang salaysay ang pagnanakaw. Muli niyang binabasa ang pahayag at isinasama ang talagang nakita, kahit takot siyang masira ang pagkakaibigan. Gagawin siyang kabahagi ng pagtatago ng kanyang pananahimik. Isinusumite niya ang tapat na tala. Hindi nito tinitiyak ang kanyang kaligtasan. Inilalagay ng kawikaan ang kaligtasan sa Diyos sa halip na pagsang-ayon ng tao.
Pansinin
Mga Kawikaan 29:25 Inilalarawan ang takot bilang patibong, hindi maaasahang gabay. Maaaring makontrol ng kinatatakutang tao ang mga pagpiling dapat ipasailalim sa hatol ng Diyos.
Mga Kawikaan 29:22-27
Ang Dating Biblia 190522Ang taong magagalitin ay humihila ng kaalitan, at ang mainiting tao ay nananagana sa pagsalangsang.
23Ang kapalaluan ng tao ay magbababa sa kaniya: nguni't ang may mapagpakumbabang diwa ay magtatamo ng karangalan.
24Ang nakikisama sa isang magnanakaw ay nagtatanim sa kaniyang sariling kaluluwa: siya'y nakakarinig ng sumpa at hindi umiimik.
25Ang pagkatakot sa tao ay nagdadala ng silo: nguni't ang naglalagak ng kaniyang tiwala sa Panginoon ay maliligtas.
26Marami ang nagsisihanap ng lingap ng pinuno: nguni't ang kahatulan ng tao ay nagmumula sa Panginoon.
27Ang di ganap na tao ay karumaldumal sa matuwid: at ang matuwid sa lakad ay karumaldumal sa masama.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Mga Kawikaan 29:1 sa “Ang madalas na masaway na nagpapatigas ng kaniyang leeg, biglang mababali, at walang kagamutan.”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Mga Kawikaan 29:20: “Nakikita mo ba ang tao, na nagmamadali sa kaniyang mga salita? May pagasa pa sa mangmang kay sa kaniya.”
Ang huling himig
Iniiwan ng Mga Kawikaan 29:27 sa mambabasa ang “Ang di ganap na tao ay karumaldumal sa matuwid: at ang matuwid sa lakad ay karumaldumal sa masama.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang kaniyang, nguni't, matuwid, niya, bayan, hindi na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- mangduduwahaging
- Nanunuya o mapanghamak sa iba, sa halip na makinig nang maayos.
- pangitain
- Pahayag o gabay mula sa Diyos, hindi pansariling ambisyon rito.
- silo
- Patibong na bumibihag, na larawan dito ng mapanganib na takot.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.
