Ang malaking larawan
Panaghoy ang pambungad sa kabanatang ito ng Amos, ang aklat na ipinangalan sa sugo ng Diyos. Inilalarawan ang Israel, ang bayan sa hilaga, na nabuwal at hindi makabangon. Ngunit tinatawag pa rin ng Diyos ang mga tao na hanapin siya upang mabuhay. Hindi sila mapoprotektahan ng mga lugar ng pagsamba habang dinudurog ng mga hukuman ang dukha at pinatatahimik ang mga tapat magsalita. Tinatanggihan ng Diyos ang mga awit at hain. Dilim ang idudulot ng araw na inaasahan nilang malugod na sasalubungin. Hindi sila maililigtas sa pagkakatapon ng mga diyos na ginawa ng kanilang kamay.
Sa kabanatang ito
- Panaghoy Bago ang Pagbagsak ng Israel Amos 5:1-3
Umaawit si Amos ng dalamhati para sa Israel.
- Nasa Diyos ang Buhay, Hindi sa Dambana Amos 5:4-9
Sinasabihan ng Diyos ang Israel na hanapin siya upang mabuhay.
- Ipinagkakait sa Dukha ang Patas na Pagdinig Amos 5:10-15
Kinapopootan ng mga tao ang sumasaway sa kasamaan at tapat na nagsasalita sa pintuang-bayan, kung saan dinidinig ang mga pampublikong alitan.
- Dilim ang Dala ng Inaasahang Araw Amos 5:16-20
Sinasabi ng Diyos na mapupuno ng dalamhati ang mga lansangan at ubasan.
- Tinatanggihan ang Awit na Walang Matuwid na Asal Amos 5:21-24
Kinapopootan ng Diyos ang mga kapistahang panrelihiyon ng bayan.
- Kasama sa Pagkatapon ang Gawang-taong mga Diyos Amos 5:25-27
Tinatanong ng Diyos ang Israel tungkol sa mga hain sa apatnapung taon nito sa ilang.
Pangunahing katotohanan
Tinatawag ng Diyos ang Israel na hanapin siya sa paggawa ng tama. Tinatanggihan niya ang pagsambang nagpapatuloy habang ipinagkakait sa dukha ang patas na pagdinig.
Kasulatan sa tabi ng buod
Amos · Ang Dating Biblia 1905 · 27Amos 5:1-3
Panaghoy Bago ang Pagbagsak ng Israel
Umaawit si Amos ng dalamhati para sa Israel. Inilalarawan niya ang bayan bilang dalagang nabuwal sa sarili niyang lupa at walang magbangon sa kaniya. Pagbagsak ang ipinahahayag ng larawan, hindi maikling pagkabigo lamang. Ipinakikita ng Diyos ang laki nito sa bilang ng mga lalabas mula sa mga lungsod. Sa isang libong lumabas, isang daan ang matitira; sa isang daan, sampu. Mababawasan hanggang ikasampung bahagi ang puwersang inaasahan ng isang lungsod. Hinihiling ng panaghoy na pakinggan ng mga tao ang darating nilang pagkawala bago pa ito mangyari.
Sa araw-araw na buhay
Inilalatag ng tagapag-ayos ng paggunita ang dating talaan ng mga naglingkod sa bayan katabi ng mas maikling listahan ng mga nakabalik. Dahan-dahan niyang binabasa ang mga pangalan ng nawawala habang magkakasamang nakatayo ang mga pamilya. Ipinakikita ng agwat sa mga listahan ang pagkawala nang hindi isinasadula ang labanan. Umaawit si Amos ng panaghoy bago ang ipinahayag na pagbagsak ng Israel, hindi matapos ang pagkawalang naitala ng mga nakaligtas.
Pansinin
Amos 5:3 Ikasampung bahagi ng dating bilang ang natitira sa parehong halimbawa. Nililinaw ng paulit-ulit na bahagdan ang laki ng babala sa halip na panatilihing malabo ang pagkawala.
Amos 5:1-3
Ang Dating Biblia 19051Dinggin ninyo ang salitang ito na aking itinataghoy sa inyo, Oh sangbahayan ni Israel.
2Ang dalaga ng Israel ay nabuwal; siya'y hindi na magbabangon pa, siya'y nahagis sa kaniyang lupain; walang magbangon sa kaniya.
3Sapagka't ganito ang sabi ng Panginoong Dios: Ang bayan na lalabas na isang libo, maiiwang isang daan, at ang lalabas na isang daan ay maiiwang sangpu, sa sangbahayan ni Israel.
Amos 5:4-9
Nasa Diyos ang Buhay, Hindi sa Dambana
Sinasabihan ng Diyos ang Israel na hanapin siya upang mabuhay. Hindi sila dapat umasa sa Beth-el, Gilgal, o Beer-seba, mga lugar na kaugnay ng pagsamba. Pagkabihag at pagkawasak ang naghihintay sa unang dalawa. Nagbabanta ang apoy sa sambahayan ni Jose, isang pangalan ng bayan sa hilaga, at walang makapapatay nito. Naging mapait ang paghawak nila sa mga alitan at itinapon nila ang matuwid na asal. Itinuturo ni Amos ang lumikha ng mga bituin, kasama ang Orion, isang pangkat ng mga bituin. Pinamamahalaan ng Diyos ang araw, gabi, at dagat. Kaya niyang pabagsakin ang malakas at wasakin ang matibay na tanggulan.
Sa araw-araw na buhay
Umaalis ang naipit na manlalakad sa saradong silungan ng mga bisita at tumatawag sa bantay ng parke na may pangkat na makaaabot sa kaniya. Hindi kayang ibigay ng pamilyar na karatula sa silungan ang tulong na ipinahihiwatig ng pangalan nito. Hinahanap niya ang taong makakakilos sa halip na maghintay sa tabi ng karatula. Tinatawag ni Amos ang Israel na lumapit sa lumikha nito, hindi sa mas mabisang pangkat ng mga taong tagasagip.
Pansinin
Amos 5:5 Ang mismong pinangalanang mga lugar ng pagsamba ay haharap sa pagkabihag o pagkawasak. Hindi maililigtas ng pagpunta roon ang mga tao sa hatol na aabot din sa mga lugar na iyon.
Amos 5:4-9
Ang Dating Biblia 19054Sapagka't ganito ang sabi ng Panginoon sa sangbahayan ni Israel; Hanapin ninyo ako, at kayo'y mangabubuhay;
5Nguni't huwag ninyong hanapin ang Beth-el, ni magsipasok man sa Gilgal, at huwag kayong magsidaan sa Beer-seba: sapagka't walang pagsala ang Gilgal ay papasok sa pagkabihag, at ang Beth-el ay mauuwi sa wala.
6Inyong hanapin ang Panginoon, at kayo'y mangabubuhay; baka siya'y sumigalbong parang apoy sa sangbahayan ni Jose, at supukin yaon, at sa Beth-el ay walang makapapatay niyaon:
7Kayong nagpapaging ajenjo sa kahatulan, at nagwawaksi ng katuwiran sa lupa.
8Inyong hanapin ang lumikha ng mga Pleyades at ng Orion, at ang lilim ng kamatayan ay pinapaging umaga, pinapagdilim ang araw sa pamamagitan ng gabi; yaong tumatawag sa tubig sa dagat, at nagbubugso ng mga yaon sa ibabaw ng lupa (Panginoon ang siya niyang pangalan);
9Yaong nagdadala ng biglang kabuwalan sa malakas, na anopa't ang pagkasira ay dumarating sa katibayan.
Amos 5:10-15
Ipinagkakait sa Dukha ang Patas na Pagdinig
Kinapopootan ng mga tao ang sumasaway sa kasamaan at tapat na nagsasalita sa pintuang-bayan, kung saan dinidinig ang mga pampublikong alitan. Niyuyurakan nila ang mahihirap at kinukuhaan ng butil. Hindi nila matatamasa ang inaasahang kasiyahan sa magaganda nilang bahay na bato at ubasan. Alam ng Diyos ang mga suhol at ang pagtangging dinggin nang patas ang nangangailangan. Napakasama ng panahon kaya tumatahimik ang marurunong. Nananawagan si Amos ng mabuti sa halip na masama at ng patas na pasiya sa hukuman. Hindi nila masasabing kasama nila ang Diyos habang nagpapatuloy ang ganitong kasamaan. Pag-asa ang awa para sa mga matitira, hindi bagay na maipipilit ng mga may sala.
Sa araw-araw na buhay
Pinapaalis ng tagapamagitan sa palengke ang dukhang may puwesto habang ibinubulsa ang regalo ng malaking negosyanteng kalaban nito. Ibinababa ng saksi ang nakataas niyang kamay nang makita ang nangyari. Nananatili sa itaas ng mesa ang ipinintang pangako ng patas na pagtrato. Nananawagan si Amos ng matuwid na paghatol sa harap ng Diyos at nagbababala ng pagkawala ng mga tahanan. Hindi lamang ito pagbabago sa paraan ng pag-aayos ng alitan sa palengke.
Pansinin
Amos 5:13 Iniuugnay sa kasamaan ng panahon ang pananahimik ng marunong na tao. Ipinakikita nito kung paanong napapatahimik ng tiwaling pampublikong buhay ang mga nakauunawa sa mali.
Amos 5:10-15
Ang Dating Biblia 190510Kanilang kinapopootan ang nananaway sa pintuang-bayan, at kanilang kinasusuklaman ang nagsasalita ng matuwid.
11Palibhasa nga't inyong niyayapakan ang dukha, at inyong hinihingan siya ng trigo: kayo'y nangagtayo ng mga bahay na batong tinabas, nguni't hindi ninyo tatahanan; kayo'y nangagtanim ng mga maligayang ubasan, nguni't hindi kayo magsisiinom ng alak niyaon.
12Sapagka't talastas ko kung gaano karami ang inyong mga pagsalangsang, at kung gaano kalaki ang inyong mga kasalanan: kayong nagsisidalamhati sa ganap, na kinukunan ninyo ng suhol, at inyong inililigaw sa kanilang matuwid ang mapagkailangan sa pintuang-bayan.
13Kaya't siya na mabait ay tatahimik sa panahong yaon; sapagka't masamang panahon.
14Magsihanap kayo ng kabutihan, at huwag kasamaan, upang kayo'y mangabuhay; at sa gayo'y ang Panginoon, ang Dios ng mga hukbo, ay sasa inyo, gaya ng inyong sinasabi.
15Inyong kapootan ang masama, at ibigin ang mabuti, at kayo'y mangagtatatag ng kahatulan sa pintuang-bayan: marahil ang Panginoon, ang Dios ng mga hukbo ay magiging mapagbiyaya sa nalabi sa Jose.
Amos 5:16-20
Dilim ang Dala ng Inaasahang Araw
Sinasabi ng Diyos na mapupuno ng dalamhati ang mga lansangan at ubasan. Tatawagin ang mga magsasaka upang makidalamhati kasama ng mga bihasa sa panaghoy. Daraan siya sa gitna ng bayan at magdadala ng pagkawalang dapat nilang iyakan. Hinahamon ni Amos ang sinumang nananabik sa araw ng Panginoon na para bang tiyak itong magdadala ng ginhawa. Para sa kanila, magiging madilim iyon. Inilalarawan niya ang taong nakatakas sa leon ngunit nakasalubong naman ng oso. Hindi rin sapat ang pag-uwi nang tuklawin ng ahas ang kamay niyang ipinahinga. Nauuwi sa panganib ang bawat inaasahang kanlungan. Hindi maituturing na tagumpay ang araw habang nananatiling may paratang ang Diyos laban sa bayan.
Sa araw-araw na buhay
Nakikinig ang boluntaryo sa linya ng tulong sa taong tumatawag na isa-isang binabanggit ang mga planong ligtas sana ngunit nabigo. Hindi niya ipinagdiriwang ang susunod na plano hangga’t hindi natitiyak kung tunay itong magbibigay ng masisilungan. Lalong napapagod ang tumatawag sa bawat nabigong kanlungan. Sinasabi ni Amos na ang mismong darating na araw ng Diyos ang magdadala ng dilim. Hindi ito suliraning malulutas ng boluntaryo sa paghahanap ng mas ligtas na tirahan.
Pansinin
Amos 5:19 Nasa loob ng bahay ang huling panganib habang nakapatong ang kamay sa pader nito. Inaalis ng larawan ang pakiramdam na tapos na ang banta kapag nakauwi sa pamilyar na tahanan.
Amos 5:16-20
Ang Dating Biblia 190516Kaya't ganito ang sabi ng Panginoon, ng Dios ng mga hukbo, ng Panginoon: Panaghoy ay sa lahat na daan; at sila'y mangagsasabi sa lahat na lansangan, Sa aba! sa aba! at kanilang tatawagin ang mangbubukid sa pananambitan, at ang lahat na bihasa sa pananaghoy sa pagtaghoy.
17At sa lahat ng ubasan ay magkakaroon ng panaghoy; sapagka't ako'y daraan sa gitna mo, sabi ng Panginoon.
18Sa aba ninyo na nangagnanasa ng kaarawan ng Panginoon! bakit ninyo ninanasa ang kaarawan ng Panginoon? kadiliman nga, at hindi kaliwanagan.
19Gaya ng kung ang tao ay tumatakas sa leon, at isang oso ang sumasalubong sa kaniya; o pumapasok sa bahay at ikinakapit ang kaniyang kamay sa pinid, at isang ahas ang tumutuka sa kaniya.
20Hindi baga magiging kadiliman ang kaarawan ng Panginoon, at hindi kaliwanagan? na totoong madilim, at walang ningning?
Amos 5:21-24
Tinatanggihan ang Awit na Walang Matuwid na Asal
Kinapopootan ng Diyos ang mga kapistahang panrelihiyon ng bayan. Hindi niya malugod na tatanggapin ang kanilang mga pagtitipon. Hindi niya kalulugdan ang mga haing sinusunog, handog na butil, at pinatabang hayop na inihahandog para sa pinagsasaluhang pagkain. Ipinapaalis niya ang maingay nilang mga awit at musikang may kuwerdas. Sa halip, hinihiling niyang dumaloy ang patas na paghatol at matuwid na asal gaya ng malakas na batis. Hindi ito reklamo sa husay ng musika o laki ng kaloob. Pinanatiling abala ng bayan ang pagsamba habang ginagawang tiwali ang pagtrato sa iba. Tinatanggihan ng Diyos ang paghihiwalay na iyon.
Sa araw-araw na buhay
Itinatabi ng ingat-yaman ng koro ang reklamo tungkol sa ipinagkait na sahod sa programa ng marangyang konsiyerto ng pasasalamat. Handa na ang mga mang-aawit, ngunit hindi pa naririnig ang mga manggagawang hindi nabayaran. Tumitigil siyang ituring ang mahusay na pagtatanghal bilang sagot sa kanilang paghahabol. Ipinahahayag ni Amos ang pagtanggi ng Diyos sa mismong pagsamba, hindi pasiya ng ingat-yaman tungkol sa konsiyerto.
Pansinin
Amos 5:24 Malakas at tuloy-tuloy na agos ang larawan ng katuwiran. Patuloy na katotohanan sa pampublikong buhay ang hinihingi, hindi paminsan-minsang gawa na isinasabay sa dating mga pang-aabuso.
Amos 5:21-24
Ang Dating Biblia 190521Aking kinapopootan, aking hinahamak ang inyong mga kapistahan, at hindi ako malulugod sa inyong mga takdang kapulungan.
22Oo, bagaman inyong ihandog sa akin ang inyong mga handog na susunugin at mga handog na harina, hindi ko tatanggapin; ni akin mang kalulugdan ang mga handog tungkol sa kapayapaan na inyong mga matabang hayop.
23Ihiwalay mo sa akin ang ingay ng iyong mga awit; sapagka't hindi ko didinggin ang tinig ng iyong mga biola.
24Kundi bumugso ang katarungan na parang tubig, at ang katuwiran na parang malakas na agos.
Amos 5:25-27
Kasama sa Pagkatapon ang Gawang-taong mga Diyos
Tinatanong ng Diyos ang Israel tungkol sa mga hain sa apatnapung taon nito sa ilang. Pagkatapos, binabanggit niya ang tabernakulo ng kanilang hari, ang dambana ng kanilang mga larawan, at ang bituin ng diyos nila na kanilang pinasan. Ang mga sumasamba mismo ang gumawa ng mga bagay na ito. Inilalantad ng mga tanong ang hati nilang katapatan sa ilalim ng panlabas na pagpapakita ng debosyon. Inihahayag ng Diyos ang pagkabihag sa dako pa roon ng Damasco, isang dayuhang lungsod sa hilaga ng kanilang lupain. Ang mga nagpasan ng kanilang mga diyos ay sila namang dadalhing palayo. Nagtatapos ang babala sa titulo ng Diyos bilang Panginoon ng mga hukbo. Pinamamahalaan niya ang mga puwersang hindi makontrol ng ginawa nilang mga larawan.
Sa araw-araw na buhay
Ikinakarga ng tagahakot sa sasakyan ang minamahal na mga palamuting pampasuwerte ng isang pamilya sa labas ng bahay na kailangan nilang lisanin. Ilang taon nang nasa pinakamagandang istante ang mga bagay na iyon. Ngayon, kasama lamang silang gamit sa paglilipat at hindi nila mapigilan ang pagpapaalis. Ipinahahayag ni Amos ang pagkakatapon dahil sa maling pagsamba sa harap ng Panginoon. Hindi ito patunay na ang mga palamuti ng pamilya ang sanhi ng kanilang pagkalugi.
Pansinin
Amos 5:26 Inilalarawan ang mga imahen bilang mga bagay na ginawa ng mga tao para sa sarili nila. Kaiba ang pinagmulan nilang pantao sa Panginoong nagpapahayag kung saan dadalhin ang bayan.
Amos 5:25-27
Ang Dating Biblia 190525Nagdala baga kayo sa akin ng mga hain, at ng mga handog sa ilang na apat na pung taon, Oh sangbahayan ni Israel?
26Oo, inyong pinasan ang tabernakulo ng inyong hari at ang dambana ng inyong mga larawan, ang bituin ng inyong dios, na inyong ginawa para sa inyong sarili.
27Kaya't kayo'y aking papapasukin sa pagkabihag sa dako roon ng Damasco, sabi ng Panginoon, na ang pangala'y Dios ng mga hukbo.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Amos 5:1 sa “Dinggin ninyo ang salitang ito na aking itinataghoy sa inyo, Oh sangbahayan ni Israel.”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Amos 5:18: “Sa aba ninyo na nangagnanasa ng kaarawan ng Panginoon! bakit ninyo ninanasa ang kaarawan ng Panginoon? kadiliman nga, at hindi kaliwanagan.”
Ang huling himig
Iniiwan ng Amos 5:27 sa mambabasa ang “Kaya't kayo'y aking papapasukin sa pagkabihag sa dako roon ng Damasco, sabi ng Panginoon, na ang pangala'y Dios ng mga hukbo.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang inyong, Panginoon, hindi, kayo'y, sapagka't, Dios na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- ajenjo
- Mapait na halaman, larawan dito ng paghatol na naging mapait dahil sa katiwalian.
- pintuang-bayan
- Pasukan ng lungsod kung saan dinidinig ang mga usapin ng mga mamamayan.
- tinabas
- Pinutol at hinugis, gaya ng batong inihanda para sa pagtatayo.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.
