Ang malaking larawan
Nagtakda ang Dios ng mga hangganan sa seksuwal na kilos. Inuutusan niya ngayon si Moises, ang pinuno ng Israel, na turuan ang buong bayan tungkol sa banal na pamumuhay. Dapat makita sa pagsamba, trabaho, kalakalan, at pag-aalaga sa kapuwa ang pagiging bayan ng Dios ng Israel. Katabi ng tuntunin sa banal na lugar ang tuntunin sa araw-araw na buhay. Kapwa mahalaga ang mga ito sa Dios. Inaangkin niya ang karapatang mamahala sa kanilang kalakalan, pangangalaga sa manggagawa, at tulong sa nangangailangan.
Sa kabanatang ito
- Magkaugnay ang Pagsamba at Paggalang sa Pamilya Levitico 19:1-8
Kailangan ng buong kapulungan ang kabanalan dahil banal ang Dios mismo.
- Hindi Dapat Pagsamantalahan ang Mahihina Levitico 19:9-14
Dapat mag-iwan ang magsasaka ng mga gilid ng bukid at nahulog na ani upang mapulot ng dukha at dayuhan.
- Makatarungang Hatol Laban sa Ganti at Poot Levitico 19:15-18
Hindi dapat kumiling ang hukom sa dukha o maimpluwensiyang tao.
- Magkakaibang Uri at Mahirap na Batas Panlipunan Levitico 19:19-25
Ipinagbabawal ng Dios ang paghahalo ng uri ng hayop, binhi, at lino sa balahibo ng tupa.
- Tinatanggihan ang Maling Pagsamba at Pagsasamantala Levitico 19:26-32
Ipinagbabawal ng iba pang tuntunin ang pagkain ng dugo.
- Patas na Pakikitungo sa Dayuhan at Kalakalan Levitico 19:33-37
Hindi dapat maltratuhin ang dayuhang nakatira sa lupain.
Pangunahing katotohanan
Hinuhubog ng pagiging bayan ng banal na Dios ang pagsamba ng Israel at karaniwang pakikitungo nito sa manggagawa, kapuwa, mahihina, at mga dayuhan.
Kasulatan sa tabi ng buod
Levitico · Ang Dating Biblia 1905 · 37Levitico 19:1-8
Magkaugnay ang Pagsamba at Paggalang sa Pamilya
Kailangan ng buong kapulungan ang kabanalan dahil banal ang Dios mismo. Dapat igalang ang ina at ama, tuparin ang kaniyang mga araw ng pahinga, at tanggihan ang mga diyus-diyosan. Maaaring kainin ang karne ng handog pangkapayapaan nang dalawang araw. Sa ikatlo, dapat sunugin ang lahat ng natitira. Nilalapastangan ng pagkain nito sa araw na iyon ang para sa Dios at nagdudulot iyon ng paghiwalay sa bayan. Saklaw kapwa ng buhay na tinatawag ng Dios na banal ang asal sa pamilya at ang pagsamba.
Sa araw-araw na buhay
Sinusuri ng pinuno ng mga iskawt ang plano ng seremonya at ang kaayusan para sa mga magulang na nangangailangan ng tulong upang dumalo. Bahagi ng iisang tungkulin ang paggalang sa bulwagan at paggalang sa pamilya sa labas. Hindi sapat ang maayos na seremonya lamang. Iniutos ng Dios ang kabanalan ng Israel at kasama rito ang banal na mga handog, hindi pamantayan ng samahan.
Pansinin
Levitico 19:3 Kapwa binabanggit ang ina at ama katabi ng utos sa araw ng pahinga. Inilalagay ang paggalang sa sambahayan kasabay ng pampublikong gawain ng pagsamba.
Levitico 19:1-8
Ang Dating Biblia 19051At sinalita ng Panginoon kay Moises, na sinasabi,
2Salitain mo sa buong kapisanan ng mga anak ni Israel, at sabihin mo sa kanila, Kayo'y magpakabanal; sapagka't akong Panginoon ninyong Dios ay banal.
3Matatakot ang bawa't isa sa inyo, sa kaniyang ina at sa kaniyang ama, at ipangingilin ninyo ang aking mga sabbath: ako ang Panginoon ninyong Dios.
4Huwag ninyong babalikan ang mga diosdiosan, ni huwag kayong gagawa para sa inyo ng mga dios na binubo: ako ang Panginoon ninyong Dios.
5At pagka kayo'y maghahandog sa Panginoon ng hain na mga handog tungkol sa kapayapaan, ay inyong ihahandog upang kayo'y tanggapin.
6Sa araw ding ihandog ay kakanin, at sa kinabukasan: at kung may labis hanggang sa ikatlong araw ay susunugin sa apoy.
7At kung kanin sa anomang paraan sa ikatlong araw, ay karumaldumal nga; ito'y hindi tatanggapin:
8Kundi yaong kumain ay siyang magtataglay ng kaniyang kasamaan; sapagka't nilapastangan niya ang banal na bagay ng Panginoon: at ihihiwalay ang gayong tao sa kaniyang bayan.
Levitico 19:9-14
Hindi Dapat Pagsamantalahan ang Mahihina
Dapat mag-iwan ang magsasaka ng mga gilid ng bukid at nahulog na ani upang mapulot ng dukha at dayuhan. Ipinagbabawal ng Dios ang pagnanakaw, kasinungalingan, pandaraya, at maling sumpa sa kaniyang pangalan. Hindi dapat ipagdamag ang sahod ng upahang manggagawa. Hindi dapat sumpain ang bingi o lagyan ng sagabal ang daan ng bulag. May mga kapuwang hindi makaganti o malaman man kung sino ang nananakit sa kanila. Pinipigil ng takot sa Dios ang mas malakas kahit hindi makita o marinig ng nasaktan ang pang-aabuso.
Sa araw-araw na buhay
Ipinatitigil ng may-ari ng taniman ng prutas ang huling pamimitas at itinuturo sa mga tagapitas ang mga kahong iniwan para sa pamilyang kapos sa pagkain. Saka niya binabayaran ang mga arawang manggagawa bago umalis. Hindi lamang pag-angkin sa bawat huling piraso ang alalahanin niya. Tinatanggap ng Israel ang mga tungkuling ito bilang mga utos na dapat sundin, hindi kusang kilos lamang ng kagandahang-loob.
Pansinin
Levitico 19:13 Hindi dapat manatili magdamag sa nagpapatrabaho ang sahod. Pinoprotektahan ng tuntunin ang manggagawang may agarang pangangailangan, kaya tunay na pinsala ang naantalang bayad.
Levitico 19:9-14
Ang Dating Biblia 19059At pagka gagapas kayo ng mga uhay sa inyong lupain, ay huwag ninyong pakakagapasin ang mga sulok ng inyong bukid, ni huwag ninyong pamulutan ang inyong lupang ginapasan.
10At huwag ninyong sisimutin ang inyong ubasan, ni huwag ninyong pupulutin ang bungang nahulog sa inyong ubasan; sa dukha at sa taga ibang bayan, pababayaan ninyo: ako ang Panginoon ninyong Dios.
11Huwag kayong magnanakaw; ni magdadaya, ni magsisinungaling ang sinoman sa iba.
12At huwag kayong susumpa ng di totoo sa aking pangalan, na anopa't lapastanganin ninyo ang pangalan ng inyong Dios; ako ang Panginoon.
13Huwag kayong pipighati sa inyong kapuwa, o magnanakaw man sa kaniya: ang bayad ng isang mag-aaraw ay huwag matitira sa inyo ng buong gabi hanggang sa umaga.
14Huwag ninyong lalaitin ang bingi, ni maglalagay ng katitisuran sa harap ng bulag, kundi katatakutan ninyo ang inyong Dios: ako ang Panginoon.
Levitico 19:15-18
Makatarungang Hatol Laban sa Ganti at Poot
Hindi dapat kumiling ang hukom sa dukha o maimpluwensiyang tao. Bawal ang tsismis at asal na nanganganib ang buhay ng kapuwa. Tinutugunan din ng Dios ang nakatagong poot: dapat harapin ang mali sa halip na palakihin sa katahimikan. Ipinagbabawal ang paghihiganti at patuloy na hinanakit. Pinagsasama ng utos na mahalin ang kapuwa gaya ng sarili ang mga tungkuling ito. Hinihingi ng pagmamahal na ito ang patas na hatol at katotohanan. Hindi dapat lumaki ang away tungo sa buhay na nauubos sa paghanap ng paraan upang saktan ang iba.
Sa araw-araw na buhay
Pinipigil ng tagapamagitan sa mga nangungupahan ang isang residente sa pag-uulit ng sabi-sabi at hinihiling na sabihin ng dalawang panig ang totoong alitan. Tumatanggi siyang kumiling sa mas mayamang sambahayan o palampasin ang banta ng kabila. Patas na sagot ang hinahanap ng pagpupulong, hindi ganti. Umaabot din ang utos ng Dios sa nakatagong poot na hindi masisiyasat ng tagapamagitan.
Pansinin
Levitico 19:17 Katabi ng pagbabawal sa poot ang tagubiling sawayin ang kapuwa. Ipinag-iiba ang tuwirang pagharap sa mali at ang tahimik na pag-aalaga ng galit.
Levitico 19:15-18
Ang Dating Biblia 190515Huwag kayong gagawa ng kalikuan sa paghatol: huwag kayong magtatangi ng pagkatao ng dukha, ni huwag ninyong pararangalan ang pagkatao ng makapangyarihan: kundi hahatulan ninyo ng katuwiran ang inyong kapuwa.
16Huwag kayong maghahatid dumapit sa inyong bayan, ni titindig laban sa dugo ng inyong kapuwa: ako ang Panginoon.
17Huwag ninyong kapopootan ang inyong kapatid sa inyong puso; tunay na inyong sasawayin ang inyong kapuwa, at huwag kayong magtaglay ng kasalanan dahil sa kaniya.
18Huwag kayong manghihiganti o magtatanim laban sa mga anak ng inyong bayan, kungdi iibigin ninyo ang inyong kapuwa na gaya ng sa inyong sarili: ako ang Panginoon.
Levitico 19:19-25
Magkakaibang Uri at Mahirap na Batas Panlipunan
Ipinagbabawal ng Dios ang paghahalo ng uri ng hayop, binhi, at lino sa balahibo ng tupa. Pagkatapos ay tinatalakay niya ang pakikipagtalik sa aliping babaeng ipinangako sa ibang lalaki. Iniuutos ng batas ang paghagupit sa kaniya, ngunit walang parusang kamatayan dahil hindi siya malaya. Dapat magdala ang lalaki ng tupang lalaki, at gagawa ang saserdote ng pakikipagkasundo para sa kaniya. Malinaw na isinasaad ang hindi pantay na pagtrato. Hindi maaaring kainin ang bunga ng bagong puno sa loob ng tatlong taon. Para sa Dios ang ikaapat na taon. Maaaring kainin ng tao ang bunga mula sa ikalimang taon.
Sa araw-araw na buhay
Binabasa ng kawani ng mga tala ang lumang tuntunin sa trabaho na nagbibigay ng magkaibang lunas sa mga manggagawang pareho ang gawain. Minamarkahan niya ang hindi pantay na pagtrato sa halip na pagtakpan ito ng mas magaan na pananalita. Kasama sa tumpak na pagbasa ang pagharap sa pinahihintulutan ng tuntunin. Pisikal na parusa ang kinakaharap ng aliping babae sa ilalim ng batas, hindi lamang hindi pantay na kondisyon sa trabaho.
Pansinin
Levitico 19:20 Binabago ng kawalan ng kalayaan ng babae ang nakasaad na parusa. Makikita sa batas ang lipunang magkaiba ang pagtrato sa alipin at malaya, at hindi itinatago ng pananalita ang pagkakaibang iyon.
Levitico 19:19-25
Ang Dating Biblia 190519Iingatan ninyo ang aking mga palatuntunan. Huwag ninyong pagaasawahin ang dalawang hayop ninyong magkaiba; huwag kayong maghahasik sa inyong bukid ng dalawang magkaibang binhi; ni damit na hinabi na may magkahalong dalawang magkaibang kayo ay huwag kayong magsusuot.
20At kung ang sinomang lalake ay sumiping sa isang babaing aliping may asawa, na hindi pa natutubos, o hindi pa man nabibigyan ng kalayaan; ay kapuwa parurusahan; hindi sila papatayin, sapagka't siya'y hindi laya.
21At kaniyang dadalhin sa Panginoon ang kaniyang handog dahil sa pagkakasala, sa pintuan ng tabernakulo ng kapisanan, sa makatuwid baga'y isang tupang lalake na pinakahandog dahil sa pagkakasala:
22At itutubos sa kaniya ng saserdote sa pamamagitan ng tupang handog dahil sa pagkakasala sa harap ng Panginoon, dahil sa kaniyang kasalanan niyang pinagkasalahan: at ipatatawad sa kaniya ang kasalanan niyang kaniyang pinagkasalahan.
23At pagka kayo'y papasok sa lupain, at nakapagtanim na kayo ng sarisaring punong kahoy na pagkain, ay aariin ninyo ang bunga niyaon na parang hindi sa tuli: tatlong taong aariin ninyong parang hindi sa tuli; hindi kakanin.
24Datapuwa't sa ikaapat na taon, ang lahat ng bunga niyaon ay magiging banal na pinaka papuri sa Panginoon.
25At sa ikalimang taon ay kakain kayo ng bunga niyaon upang papagbungahin sa inyo: ako ang Panginoon ninyong Dios.
Levitico 19:26-32
Tinatanggihan ang Maling Pagsamba at Pagsasamantala
Ipinagbabawal ng iba pang tuntunin ang pagkain ng dugo. Bawal din ang panggagaway at pagbasa ng mga tanda upang hulaan ang hinaharap. Hindi dapat gumawa ang bayan ng ilang uri ng gupit o hiwain at markahan ang katawan para sa namatay. Hindi dapat pilitin ng ama ang anak na babae sa prostitusyon. Dapat parangalan ang mga araw ng pahinga at banal na lugar ng Dios. Hindi dapat sumangguni sa naghahanap ng mga espiritu at mangkukulam. Nagtatapos ang talaan sa pagtayo sa harap ng nakatatanda at pagpapakita ng paggalang. Sinasabi ng Dios kung paano pakikitunguhan ang mga anak na babae at matatanda. Katabi ng mga tuntunin sa pagsamba at espiritu ang mga tungkuling iyon.
Sa araw-araw na buhay
Tumatayo ang bisita sa tahanan ng matatanda upang ibigay sa nakatatandang residente ang upuan niya habang humihingi ng espesyal na pagtrato sa mga kawani ang mga kamag-anak. Binibigyan niya ng pansin ang taong hindi napapansin sa abalang silid. Nagiging kilos ng katawan ang paggalang, hindi magalang na palagay lamang. Pinamamahalaan din ng mga nakapaligid na utos ang pagsamba at pagsasamantala, na hindi saklaw ng tagpong ito.
Pansinin
Levitico 19:32 Kasama sa paggalang sa edad ang pagtayo. Binibigyan ng utos ang pagpaparangal ng nakikitang anyo na tunay na matatanggap ng kapuwa.
Levitico 19:26-32
Ang Dating Biblia 190526Huwag kayong kakain ng anomang may dugo: ni huwag kayong mag-eenkanto ni magpapamahiin.
27Huwag ninyong gugupitin ng pabilog ang mga buhok sa palibot ng inyong ulo, ni huwag mong sisirain ang mga dulo ng iyong balbas.
28Huwag ninyong kukudlitan ang inyong laman dahil sa namatay: ni huwag ninyong lilimbagan ang inyong laman ng anomang tanda; ako ang Panginoon.
29Huwag mong hahamakin ang iyong anak na babae, na siya'y iyong pagmamasamaing babae: baka ang lupain ay malugmok sa pakikiapid, at mapuno ang lupain ng kasamaan.
30Ipangingilin ninyo ang aking mga sabbath, at igagalang ninyo ang aking santuario: ako ang Panginoon.
31Huwag ninyong babalikan ang mga inaalihan ng masasamang espiritu ni ang mga mangkukulam: huwag ninyong hanapin na magpakahawa sa kanila: ako ang Panginoon ninyong Dios.
32Titindig kayo sa harap ng may uban at igagalang ninyo ang mukha ng matanda, at katatakutan ninyo ang inyong Dios: ako ang Panginoon.
Levitico 19:33-37
Patas na Pakikitungo sa Dayuhan at Kalakalan
Hindi dapat maltratuhin ang dayuhang nakatira sa lupain. Dapat mahalin ng Israel ang taong iyon tulad ng sariling kababayan. Minsan ding nanirahan ang bayan bilang dayuhan sa Egipto, ang lupain ng kanilang pagkaalipin. Dapat ding gumamit sa kalakalan ng tapat na panukat, panimbang, at timbangan. Ang pagkakakilanlan ng Dios bilang naglabas sa kanila ang saligan ng dalawang utos. Nagtatapos ang kabanata sa paghingi ng pagsunod sa lahat ng kaniyang batas. Sinusubok ang pagiging patas sa pakikitungo sa tagalabas at sa karaniwang palitan ng paninda.
Sa araw-araw na buhay
Inilalagay ng tindero sa palengke ang gayunding tumpak na panimbang para sa bagong dating na kaunti ang alam sa wika ng lugar. Sinisingil niya ang nakapaskil na presyo at ibinabalik ang buong sukli. Walang dagdag na pakinabang para sa tindero ang kawalang-kasanayan ng mamimili. Kasama sa tungkulin ng Israel ang pagmamahal na nakaugat sa alaala ng pagkaalipin, hindi patas na presyo lamang.
Pansinin
Levitico 19:34 Dapat mahalin ang dayuhang residente tulad ng katutubo. Higit sa pag-iwas sa hayag na kalupitan ang utos. Ipinapaalala nito ang dating kahinaan ng Israel mismo.
Levitico 19:33-37
Ang Dating Biblia 190533At kung ang isang taga ibang bayan ay nakikipamayan na kasama ninyo sa inyong lupain, ay huwag ninyong gagawan ng masama.
34Ang taga ibang bayan na nakikipamayan na kasama ninyo, ay inyong aariing tubo sa lupain, at iibigin ninyo na gaya ng sa inyong sarili; sapagka't naging taga ibang bayan kayo sa lupain ng Egipto: ako ang Panginoon ninyong Dios.
35Huwag kayong gagawa ng kalikuan sa paghatol, sa pagsukat, sa pagtimbang, o sa pagtakal.
36Timbangang matuwid, panimbang na matuwid, epa na matuwid at hin na matuwid ang aariin ninyo: ako ang Panginoon ninyong Dios na naglabas sa inyo sa lupain ng Egipto.
37At inyong iingatan ang lahat ng aking palatuntunan, at ang lahat ng aking kahatulan, at inyong isasagawa: ako ang Panginoon.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Levitico 19:1 sa “At sinalita ng Panginoon kay Moises, na sinasabi,”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Levitico 19:19: “Iingatan ninyo ang aking mga palatuntunan. Huwag ninyong pagaasawahin ang dalawang hayop ninyong magkaiba; huwag kayong maghahasik sa inyong bukid ng…”
Ang huling himig
Iniiwan ng Levitico 19:37 sa mambabasa ang “At inyong iingatan ang lahat ng aking palatuntunan, at ang lahat ng aking kahatulan, at inyong isasagawa: ako ang Panginoon.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang huwag, inyong, ninyong, Panginoon, ninyo, kayong na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- mag-aaraw
- Manggagawang binabayaran ayon sa bawat araw na ipinagtatrabaho niya.
- katitisuran
- Bagay na inilalagay sa daan na maaaring ikatisod o ikabagsak ng tao.
- epa
- Panukat ng tuyong sangkap tulad ng butil sa pagbili at pagbebenta.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.
