Isang panukat na tambo sa dating lugar ng mga guho

Rosh hashanah ang “pasimula ng taon”, ang tanging dako sa Biblia na lumilitaw ang parirala. Sa ikasampung araw pinipili ang kordero ng Paskua (Exodo 12:3), o, kung sa taglagas nagsisimula ang taon, ang Araw ng Pagtubos. Kalahati ng limampu, ang jubileo kung kailan bumabalik ang lupa sa may-ari, ang ikadalawampu't limang taon.

Parirala ng 1:1 at 8:3 ang “mga pangitain na mula sa Dios”, at wala nang ibang kinalalagyan sa aklat. Sa kabanata 8, dinala ng mga pangitain si Ezekiel sa Jerusalem upang makita ang mga karumaldumal nito; ngayo'y ibinabalik siya ng mga ito sa lupain upang makita ang maayos na bahay. Inilalagay din ng Isaias 2:2 ang bahay ng Panginoon sa taluktok ng mga bundok.

Inaalaala ng anyong tanso ng lalaki ang mga nilalang na may buhay, na ang mga paa ay nagsisikinang na parang kulay ng tansong binuli (1:7). Dalawang kasangkapan ang dala niya: pising lino para sa malalayong sukat at tambo para sa maiikli. May kahawig na anyo ang Zacarias 2:1 na may pising panukat sa kamay.

Inuulit ang utos nang halos salita sa salita sa 44:5, na bumabalangkas sa pangitain. Sa 43:10–11, inuutusan si Ezekiel na ipakita ang bahay sa sangbahayan ni Israel at isulat ito sa kanilang paningin. Ang propetang dating nagsadula ng mga tanda ay saksi na ngayon ng isang tagasukat na dapat mag-ulat ng eksaktong bilang.

Ang mahabang siko, isang siko at isang dangkal, ay ang pamantayang muling itinakda sa 43:13; binabanggit ng 2 Mga Cronica 3:3 ang pagtatayo ni Salomon ayon sa unang sukat. Kung mga limampu't dalawang sentimetro iyon, mga tatlong metro ang tambo. Kasingkapal ng taas nito ang kuta: hangganan, hindi muog.

Nauuna ang pintuang silanganan. Nakaharap ito sa direksiyong pinag-alisan ng kaluwalhatian sa 11:23 at pagbabalikan nito sa 43:1–2. Inuulit ng Hebreo ang “ang kabilang pasukan, isang tambo ang luwang”, na itinuturing ng marami na pagdodoble ng tagakopya sa nakaraang parirala.

Mga silid ng bantay ang tinutukoy ng “bawa't silid”. Nahukay sa Megiddo, Hazor at Gezer ang mga pintuang may tatlong silid sa bawa't panig ng daanan, anim lahat, ang tatlong lunsod na sinasabi ng 1 Mga Hari 9:15 na pinatibay ni Salomon. Sinusunod ng pintuan ni Ezekiel ang kilalang disenyong Israelita.

Wala sa ilang manuskritong Hebreo at sa Griego ang talatang ito, na umuulit sa dulo ng talatang 7 nang halos salita sa salita. Malamang na lumaktaw ang mata ng tagakopya sa pagitan ng dalawang magkahawig na taludtod. Hindi na kailangang sukatin nang dalawang ulit ng gabay ang iisang portiko.

Sa walong siko, mas malalim ang portiko kay sa bilang na isang tambo na kabibigay pa lamang, na nagpapahiwatig ng dalawang magkaibang sukat ng iisang kayarian. Nasa dako ng bahay ang “portiko sa pintuang-daan”: nakausli ito sa looban sa halip na humarap sa dumarating na panauhin.

Ang punto ng talata ay ang “ang tatlo ay iisang sukat”. Tugma ang bawa't silid ng bantay sa katabi nito, at sinasalamin ng bawa't panig ang kabila. Inilalagay ng 44:11 ang mga Levita na nangangasiwa sa mga pintuang-bayan ng bahay, ang likas na naninirahan sa ganitong mga silid.

Hindi madaling iangkop ang sampung sikong pasukan at labintatlong sikong haba ng pintuan sa limampung sikong pintuan ng talatang 15, at nagmungkahi ang mga tagapagpaliwanag ng ilang paraan upang pagkasunduin ang mga ito. Isang mungkahi ay ang labintatlo ang buong luwang ng daanan na sinukat sa pagitan ng magkaharap na pader.

Gevul, hangganan o harang, ang “pagitan” sa harap ng bawa't silid, malamang na mababang pasamano na isang siko ang lalim. Makatatayo roon ang bantay, labas sa daanan, nang hindi hinaharangan ang dumaraan sa pintuan.

Dalawampu't limang siko sa kabuuang luwang ng bahay-pintuan, pintuan sa tapat ng pintuan. Tumatakbo sa mga kabanatang 40 hanggang 48 ang mga multiplo ng dalawampu't lima: mga pintuang limampu sa dalawampu't lima, mga loobang isang daan, isang banal na distritong dalawampu't limang libo. Ang bilang ang yunit na ginagamit ng kabanata.

Nakalito sa mga tagapagsalin ang “mga haligi ng pintuan, na anim na pung siko”. Hindi maaaring luwang ang anim na pung siko rito at tila labis bilang taas. Dalawampung siko ang nababasa sa Griego, at karaniwang itinuturing itong isa sa pinakanasirang talata sa Hebreo ng pangitain.

Limampung siko mula harap hanggang likod laban sa dalawampu't lima sa luwang: eksaktong dalawang ulit ng luwang ang haba ng bahay-pintuan. Uulitin ang parihabang dalawa-sa-isa sa limang iba pang pintuan, kaya iisa ang bakas ng bawa't pasukan sa buong kayarian.

Isang salitang nangangahulugang sarado o nakabalangkas ang isinaling “makikipot na dungawan”, malamang na may rehas o pahilis na butas. May mga dungawang makikitid na liwanag ang bahay ni Salomon (1 Mga Hari 6:4). Naaabot ng liwanag ang mga silid ng bantay nang hindi ginagawang madaling pasukan ang bahay-pintuan.

Ang looban sa labas ang unang bukas na espasyong pinapasok ni Ezekiel. Tatlumpung silid ang nakatayo sa batong lapag sa palibot nito. Binabanggit ng Jeremias 35:4 ang mga silid sa lumang templo na ginagamit ng mga pinangalanang pamilya at opisyal, at dinala ang mga Rechabita sa isa sa mga iyon.

Tumatakbo sa tabi ng panlabas na pader ang “lalong mababang lapag” hanggang sa abot ng mga pintuan sa looban. Ipinahihiwatig ng salitang mababa ang patutunayan ng mga baytang: paakyat nang pabaytang ang mga looban, mas mababa ang panlabas kay sa panloob.

Isang daang siko ang naghihiwalay sa panlabas na pintuan at panloob na pintuan. Ikinakapit ng “sa dakong silanganan at gayon din sa dakong hilagaan” ang gayon ding layo sa dalawang panig nang sabay, kaya hindi na inuulit ang bilang. Marahil limampung metro ng bukas na looban ang isang daang siko.

Pagkatapos ng pintuang silanganan ay ang pintuang hilagaan, saka ang timugan. Walang pintuang kanluran sa panlabas na pader; sa likod ng templo nakatayo ang hiwalay na gusali ng 41:12, at walang pasukan mula sa likuran ang kayarian.

Ang 'elam, na isinaling “mga hubog”, ay mas mainam unawain bilang portiko o pasilyo, ang gayon ding bahagi ng talatang 9. Tumutugma ang pintuang hilagaan sa silanganan sa bawa't bahagi, limampung siko sa dalawampu't lima.

Pitong baytang: unang binibilang dito ang mga baytang ng talatang 6. Nakatayo ang portiko sa panloob na dulo ng daanan, lampas sa mga silid, kaya umaakyat ang panauhin, dumaraan sa pagitan ng mga silid ng bantay, at saka lamang nasasalubong ang pasilyo.

Nakahanay ang panloob na pintuan sa panlabas na pintuan sa kabila ng looban. Nakikita ng sumasambang pumapasok mula sa hilaga ang tuwid na tanaw mula sa isang pintuan hanggang sa kasunod, isang daang siko ang layo. Tuwid na aksis ang disenyo: tuwid na linya ang bawa't daan papasok.

Magtatakda ang 46:9 sa dakong huli ng tuntunin para sa mga pintuang ito: ang pumasok sa pintuang hilagaan ay dapat lumabas sa timugan, at ang pumasok sa timugan ay lalabas sa hilagaan, upang walang bumalik. Kalahati ng isang-direksiyong daloy na iyon ang pintuang timugan.

Pinaiikli ng teksto ang sarili sa “gaya ng mga dungawang yaon”; naitatag na ang padron at itinuturo na lamang. Sa mahabang siko, mga dalawampu't anim sa labintatlong metro ang bahay-pintuang limampu sa dalawampu't limang siko.

Inukit ang mga puno ng palma sa bahay ni Salomon kasama ng mga kerubin at bulaklak (1 Mga Hari 6:29). Sa kayarian ni Ezekiel, palma lamang ang nasa mga pintuan; lilitaw lamang ang mga kerubin sa loob ng bahay (41:18), inilalaan ang mga makalangit na anyo sa pinakabanal na espasyo.

Kinukumpleto ng ikatlong sukat na isang daang siko ang padron sa panig na timog. Dahil magkakapantay ang layo ng mga pintuan sa tatlong panig, eksaktong nakaupo ang panloob na looban sa loob ng panlabas, parisukat sa loob ng parisukat. Sa 42:20, limang daan sa bawa't panig ang kabuuan; tambo ang nasa Hebreo roon, bagaman umaabot sa limang daang siko ang mga bilang ng looban.

Pumapasok si Ezekiel sa panloob na looban mula sa timog dahil doon lamang siya dinala ng paglilibot. Inuulit ng mga panloob na pintuan ang mga sukat ng panlabas ngunit nakaharap sa kabilang direksiyon, ang mga pasilyo nito ay nakaharap sa looban sa labas, gaya ng sinasabi ng talatang 31.

May panloob na looban ang templo ni Salomon, itinayo sa tatlong hanay ng batong tinabas at isang hanay ng biga ng cedro (1 Mga Hari 6:36), ngunit walang inilalarawang ganitong mga bahay-pintuan. May pader at pintuan ang panloob na looban ni Ezekiel, gaya ng ikalawang pader ng lunsod sa loob ng una.

Wala sa Griego at sa ilang manuskritong Hebreo, nagbibigay ang talatang ito ng mga bilang, dalawampu't lima sa lima, na hindi tumutugma sa alinmang bahagi ng pintuan. Madalas itong ituring na sinaunang tala sa gilid, o pagdodobleng nakapasok sa teksto.

Walong baytang ang paakyat sa panloob na pintuan laban sa pito sa panlabas. Nakaharap palabas ang mga pasilyo, kaya magkaharap sa kabila ng looban ang mga portiko ng panloob at panlabas na pintuan. Lumalakad sa pagitan ng dalawang magkatugmang pasukan ang sumasambang tumatawid mula sa isa patungo sa kabila.

Nakatayo na ngayon si Ezekiel sa panloob na looban, lumilipat sa pintuang silanganan nito. Itatakda ng 46:1 na nananatiling sarado ang pintuang ito sa anim na araw ng paggawa at binubuksan lamang sa sabbath at bagong buwan.

Ayon sa 46:2, tatayo ang prinsipe sa tabi ng haligi ng pintuan habang inihahandog ng mga saserdote ang kaniyang mga handog. Ang mga haliging sinusukat dito ang tatayuan niya. Makapanonood siya sa dambana mula sa pintuan, ngunit hindi makapapasok sa espasyo ng mga saserdote.

Pito sa panlabas na pintuan at walo sa panloob ay labinlima. Itinatala ng Mishnah (Middot 2:5) ang labinlimang baytang sa sumunod na templo sa pagitan ng Looban ng mga Babae at Looban ng Israel, tugma sa labinlimang Awit ng Pag-akyat, Mga Awit 120 hanggang 134, na sinasabing inaawit ng mga Levita sa mga iyon.

Huli ang pintuang hilagaan. Iniutos ng Levitico 1:11 na patayin ang handog na susunugin sa hilagang panig ng dambana sa harap ng Panginoon, at sa pintuang hilagaang ito ililista ang mga dulang na pagpapatayan sa mga talatang 38 hanggang 43.

Sa pintuang ito, nasukat na ang lahat ng anim: tatlo sa panlabas na pader at tatlo sa panloob, magkakapareho sa haba, luwang at ayos. Walang ibang bahagi ng kayarian na inilalarawan nang ganito karaming ulit, at ang ikaanim na paglalarawan ang pinakamaikli.

Kung saan “mga haligi” ang nasa Hebreo, portiko ang nasa Griego, na tugma sa mga talatang 31 at 34 at siyang mas malamang na pagbasa. Iisang titik ang pagkakaiba ng dalawang salitang Hebreo. Ikatlong ulit nang binabanggit ang walong baytang.

Hiningi ng Levitico 1:9 na hugasan sa tubig ang lamang-loob at mga paa ng handog na susunugin. Naglaan si Salomon ng sampung hugasan upang doon hugasan ang mga inihahandog para sa handog na susunugin (2 Mga Cronica 4:6). Dito, may sariling silid ang paghuhugas sa tabi ng pintuan.

Tatlong handog ang pinangangalanan, ang handog na susunugin, ang handog dahil sa kasalanan at ang handog dahil sa pagkakasala: 'olah, chatta't at asham, ang mga handog ng Levitico 1, 4 at 5. Unang pagkakataon ito sa pangitain na binabanggit ang hain para sa kasalanan.

Apat pang dulang ang nakatayo sa labas ng portiko, dalawa sa bawa't panig ng akyatan. Nasa loob ng portiko ang unang apat (talatang 39). Madaraanan ng sumasambang umaakyat sa mga baytang ang mga dulang bago pumasok sa pintuan.

Ang teksto mismo ang nagbibilang: apat at apat ay walo. Bahagi ng pamamaraan ng pangitain ang walang iniiwang kukuwentahin ng mambabasa; kasingingat ng pagbilang sa mga silid ng pintuan ang pagbilang sa mga dulang na pinagpapatayan.

Maliit ang isang siko at kalahati sa bawa't panig at isang siko ang taas, marahil pitumpu't walong sentimetro, masyadong maliit para sa pagkatay at bagay sa paglalagay ng mga kutsilyo at kasangkapan. Ipinagbawal ng Exodo 20:25 ang batong tinabas para sa dambana, ngunit mga dulang ito, hindi dambana.

Shefattayim, isang bihirang salita, ang nasa likod ng “mga pangipit”, na maaaring mangahulugang dobleng kawit, tulos o pasamano; malinaw na hindi tiyak dito ang mga sinaunang tagapagsalin. Alinman, may bagay na isang lapad ng kamay na tumatakbo sa palibot ng pader na pagsasabitan o pagpapatungan ng mga bangkay ng hayop, upang hindi sumayad sa sahig ang laman.

Maaaring maling pagbasa ang “mga mangaawit”: dalawang silid ang nasa Griego, at magkalapit ang mga salitang Hebreo para sa mangaawit at dalawa. Eksaktong dalawang silid ang inilalarawan ng mga talatang 45 at 46, kapuwa para sa mga saserdote, at wala na sa ibang dako ng templo ni Ezekiel ang mga mangaawit.

Pariralang ginamit sa mga Levita sa Mga Bilang 3:28 at 32 ang “mga namamahala sa bahay”. Ang bahay ay ang gusali mismo: ang mga pinto, ang pagpapanatili, ang seguridad nito. Nakaharap sa timog ang kanilang silid, kaya nakatayo ito sa tabi ng pintuang hilagaan.

Si Sadoc ang saserdoteng nagpahid kay Salomon at pumalit kay Abiathar (1 Mga Hari 1:39; 2:35). Teknikal na katawagan ang “nagsilapit” para sa paglapit ng saserdote, gaya ng sa Levitico 10:3, kung saan sinasabi ng Dios na aariin siyang banal sa mga lumalapit sa kaniya. Ito ang unang pagbanggit kay Sadoc sa aklat.

Ganap na parisukat ang panloob na looban, isang daang siko sa bawa't panig. Inilalagay ng maraming muling-pagbuo ang dambana sa gitna nito, na maglalagay dito malapit sa heometrikong gitna ng buong parisukat na may pader. Ipinagpapaliban ang sariling sukat ng dambana hanggang 43:13–17.

Dinadala si Ezekiel sa portiko ng bahay mismo. Limang siko ang kapal ng mga haligi sa bawa't panig at tatlong siko ang pasukan sa bawa't panig. Nagdaragdag ang Griego ng pintuang labing-apat na siko ang luwang, isang bilang na wala sa Hebreo.

Dalawampu sa sampung siko ang portiko ni Salomon (1 Mga Hari 6:3); dalawampu sa labing-isa ang kay Ezekiel, at dalawampu sa labindalawa sa Griego. Inaalaala ng dalawang haligi ang Jachin at Boaz na itinayo ni Salomon sa kaniyang portiko (1 Mga Hari 7:21), ngunit dito'y walang pangalan at walang palamuti ang mga iyon.