Tito 1

Tito 1

Ang malaking larawan

Nagbubukas ang Tito 1 sa “Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the faith of God’s…”, nagbabago malapit sa talata 8 sa “But a lover of hospitality, a lover of good men, sober, just, holy, temperate;”, at nagtatapos sa “They profess that they know God; but in works they deny him, being abominable, and…”. Sinusundan ng mga puntong ito ang sariling galaw ng kabanata mula simula hanggang wakas.

Kasulatan sa tabi ng buod

Tito · Bersiyong King James · 16

Tito 1:1-8

Mga talata 1–8: Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the…

Nagbubukas ang Tito 1:1–8 sa “Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the faith of God’s elect…” at umaabot sa “But a lover of hospitality, a lover of good men, sober, just, holy, temperate;” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Kilalanin ang mga tatanggap, kalagayan, mabuting balita, at layuning pastoral na nagbubukas sa Tito.

Mas malalim na pag-aaral

Isang buong yunit ang Tito 1:1–8. Nagbubukas ito sa “Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the faith of God’s…”, nagbabago malapit sa talata 4 sa “To Titus, mine own son after the common faith: Grace, mercy, and peace, from God the Father…”, at umaabot sa “But a lover of hospitality, a lover of good men, sober, just, holy, temperate;”. Pinananatiling buo ng mga pang-ugnay, pahayag, dahilan, paghahambing, at utos ang pangangatwiran. Nagmumula ang lakas ng bawat tagubilin sa katotohanang sumusuporta rito. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 0 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 2 paghahambing, at 5 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.

Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Kilalanin ang mga tatanggap, kalagayan, mabuting balita, at layuning pastoral na nagbubukas sa Tito. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.

Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang God, Christ, Jesus, Saviour, Crete, Father. Kasama sa wikang bilang ang one. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 3: “But hath in due times manifested his word through preaching, which is committed unto me according to the commandment of God our…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.

Pag-aaral sa bawat talata

  1. Titus 1:1

    “Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the faith of God’s elect, and the acknowledging…” Ang pagbanggit sa Christ ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  2. Titus 1:2

    “In hope of eternal life, which God, that cannot lie, promised before the world began;” Pinapangalanan ng talata ang God sa halip na iwanang walang pinagmulan ang kilos. Pansinin kung ipinagpapatuloy, sinasagot, o inihahambing ito ng susunod na linya.

  3. Titus 1:3

    “But hath in due times manifested his word through preaching, which is committed unto me according to the commandment…” Ang pagbanggit sa Saviour ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  4. Titus 1:4

    “To Titus, mine own son after the common faith: Grace, mercy, and peace, from God the Father and the Lord Jesus Christ…” Ang pagbanggit sa Christ at Father ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  5. Titus 1:5

    “For this cause left I thee in Crete, that thou shouldest set in order the things that are wanting, and ordain elders…” Nagbibigay ang linyang ito ng dahilan, bunga, o konklusyon. Dapat itong manatiling kaugnay ng pahayag o kilos na nagbibigay rito ng kahulugan.

  6. Titus 1:6

    “If any be blameless, the husband of one wife, having faithful children not accused of riot or unruly.” Ginagawang kongkreto ng bilang na one ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.

  7. Titus 1:7

    “For a bishop must be blameless, as the steward of God; not selfwilled, not soon angry, not given to wine, no striker…” Nagbibigay ang linyang ito ng dahilan, bunga, o konklusyon. Dapat itong manatiling kaugnay ng pahayag o kilos na nagbibigay rito ng kahulugan.

  8. Titus 1:8

    “But a lover of hospitality, a lover of good men, sober, just, holy, temperate;” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang lover, good, holy. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 7.

Tito 1:1-8

Bersiyong King James

1Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the faith of God’s elect, and the acknowledging of the truth which is after godliness;

2In hope of eternal life, which God, that cannot lie, promised before the world began;

3But hath in due times manifested his word through preaching, which is committed unto me according to the commandment of God our Saviour;

4To Titus, mine own son after the common faith: Grace, mercy, and peace, from God the Father and the Lord Jesus Christ our Saviour.

5For this cause left I thee in Crete, that thou shouldest set in order the things that are wanting, and ordain elders in every city, as I had appointed thee:

6If any be blameless, the husband of one wife, having faithful children not accused of riot or unruly.

7For a bishop must be blameless, as the steward of God; not selfwilled, not soon angry, not given to wine, no striker, not given to filthy lucre;

8But a lover of hospitality, a lover of good men, sober, just, holy, temperate;

Tito 1:9-16

Mga talata 9–16: Holding fast the faithful word as he hath been taught, that he may be…

Nagbubukas ang Tito 1:9–16 sa “Holding fast the faithful word as he hath been taught, that he may be able by sound doctrine…” at umaabot sa “They profess that they know God; but in works they deny him, being abominable, and disobedient…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Kilalanin ang mga tatanggap, kalagayan, mabuting balita, at layuning pastoral na nagbubukas sa Tito.

Mas malalim na pag-aaral

Isang buong yunit ang Tito 1:9–16. Nagbubukas ito sa “Holding fast the faithful word as he hath been taught, that he may be able by sound doctrine…”, nagbabago malapit sa talata 12 sa “One of themselves, even a prophet of their own, said, The Cretians are alway liars, evil…”, at umaabot sa “They profess that they know God; but in works they deny him, being abominable, and…”. Pinananatiling buo ng mga pang-ugnay, pahayag, dahilan, paghahambing, at utos ang pangangatwiran. Nagmumula ang lakas ng bawat tagubilin sa katotohanang sumusuporta rito. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 1 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 2 paghahambing, at 1 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.

Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Kilalanin ang mga tatanggap, kalagayan, mabuting balita, at layuning pastoral na nagbubukas sa Tito. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.

Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Cretians, God, Holding, Jewish, Not, One. Kasama sa wikang bilang ang one. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 12: “One of themselves, even a prophet of their own, said, The Cretians are alway liars, evil beasts, slow bellies.” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.

Pag-aaral sa bawat talata

  1. Titus 1:9

    “Holding fast the faithful word as he hath been taught, that he may be able by sound doctrine both to exhort and to…” Ang pagbanggit sa Holding ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  2. Titus 1:10

    “For there are many unruly and vain talkers and deceivers, specially they of the circumcision:” Nagbibigay ang linyang ito ng dahilan, bunga, o konklusyon. Dapat itong manatiling kaugnay ng pahayag o kilos na nagbibigay rito ng kahulugan.

  3. Titus 1:11

    “Whose mouths must be stopped, who subvert whole houses, teaching things which they ought not, for filthy lucre’s sake.” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.

  4. Titus 1:12

    “One of themselves, even a prophet of their own, said, The Cretians are alway liars, evil beasts, slow bellies.” Ginagawang kongkreto ng bilang na one ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.

  5. Titus 1:13

    “This witness is true. Wherefore rebuke them sharply, that they may be sound in the faith;” Ang pagbanggit sa Wherefore ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  6. Titus 1:14

    “Not giving heed to Jewish fables, and commandments of men, that turn from the truth.” Ang pagbanggit sa Jewish at Not ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  7. Titus 1:15

    “Unto the pure all things are pure: but unto them that are defiled and unbelieving is nothing pure; but even their mind…” Ang pagbanggit sa Unto ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  8. Titus 1:16

    “They profess that they know God; but in works they deny him, being abominable, and disobedient, and unto every good…” Pinapangalanan ng talata ang God sa halip na iwanang walang pinagmulan ang kilos. Pansinin kung ipinagpapatuloy, sinasagot, o inihahambing ito ng susunod na linya.

Tito 1:9-16

Bersiyong King James

9Holding fast the faithful word as he hath been taught, that he may be able by sound doctrine both to exhort and to convince the gainsayers.

10For there are many unruly and vain talkers and deceivers, specially they of the circumcision:

11Whose mouths must be stopped, who subvert whole houses, teaching things which they ought not, for filthy lucre’s sake.

12One of themselves, even a prophet of their own, said, The Cretians are alway liars, evil beasts, slow bellies.

13This witness is true. Wherefore rebuke them sharply, that they may be sound in the faith;

14Not giving heed to Jewish fables, and commandments of men, that turn from the truth.

15Unto the pure all things are pure: but unto them that are defiled and unbelieving is nothing pure; but even their mind and conscience is defiled.

16They profess that they know God; but in works they deny him, being abominable, and disobedient, and unto every good work reprobate.

Mga sanggunian para sa kabanatang ito

Magkahiwalay na sanggunian ang mapa ng kuwento at malalim na pagninilay kasama ng planong ito. Bawat isa ay may sariling pahina.

Kuwentong sanggunian sa Antas 1Para sa mausisang kabataan at bagong mambabasa. Pinananatiling buhay ang bawat kabanata sa pamamagitan ng galaw ng kuwento, malinaw na larawan, paliwanag sa mahirap na salitang KJV, at nakakagulat na detalye.Malalim na sanggunian sa Antas 2Nakasalig sa tekstong KJV, na may pilosopikal at teolohikal na lalim at maingat na pagtukoy sa pananaw ng Katoliko, Protestante, Eastern Orthodox, Hudyo, at Messianic Jewish kapag mahalaga ang kanilang pagkakaiba.

Gabay sa pagtuturo para sa mismong kabanata

Mula mismo sa kabanata ang mga panandang ito. Pinagdurugtong nila ang mapa ng kuwento sa Antas 1, pagsusuri sa Antas 2, at teksto ng Kasulatan sa iisang aralin.

1

Magsimula sa unang larawan ng kabanata

Titus 1:1: “Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the faith of God’s elect, and the acknowledging of the truth which is after godliness;”

2

Maglaan ng oras sa punto ng pagbabago

Titus 1:8: “But a lover of hospitality, a lover of good men, sober, just, holy, temperate;”

3

Panatilihing nakikita ang landas ng mga salita

faith, pure, blameless, Christ, defiled, faithful

Obserbasyon at gabay sa pagtuturo

  1. Kilalanin ang mga tatanggap, suliranin, pangangatwiran, utos, at layuning pastoral.
  2. Sundan ang mga salitang nag-uugnay upang manatili ang pangungusap sa loob ng pangangatwiran.
  3. Ihiwalay ang pangkalahatang pahayag sa tagubiling hinubog ng natatanging kalagayan.

Unahin ang teksto

Kung saan nagkakaiba ang mga mambabasa

Nagsisimula ang buod sa sinasabi ng sipi at sa ugnayan ng mga bahagi nito. Hindi nito ipinapalagay na nalutas na ng isang denominasyon ang lahat ng tanong. Malinaw na tinutukoy kung ang konklusyon ay nakasalalay sa tradisyon, teoryang pampanitikan, o rekonstruksiyong pangkasaysayan.

Unang inihaharap ang tekstong KJV. Nilalagyan ng malinaw na pangalan ang mga interpretasyon, at ipinapakita lamang ang mga pagkakaiba kapag nakatutulong ang mga ito upang maunawaan kung bakit hindi palaging iisa ang sagot ng mga seryosong komunidad.

Inihahanda pa ang paghahambing ng mga interpretasyon para sa kabanatang ito. Habang wala pa ang mga nasuring tala, malinaw na pinaghihiwalay ng pahinang ito ang teksto ng KJV, buod, at aplikasyon nang hindi sinasabing nagkakasundo ang lahat ng responsableng mambabasa sa bawat tanong.

Mga layunin sa pagkatuto

  1. Ilagay ang Tito 1 sa loob ng Tito 1 at ipaliwanag ang tungkulin nito sa Tito.
  2. Ilarawan mula sa ebidensiya kung paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Kilalanin ang mga tatanggap, kalagayan, mabuting balita, at layuning pastoral na nagbubukas sa Tito..
  3. Ihiwalay ang tahasang pahayag, konklusyong suportado ng Kasulatan, at interpretasyon.
  4. Ipaliwanag kung paano ginagabayan ng uring liham ang responsableng pagbasa.
  5. Ihambing ang kaugnay na awit o video sa sipi at bumalik sa teksto para suriin ito.
  6. Bumuo ng personal at pampamayanang tugon na hindi lumalampas sa ebidensiya ng Kasulatan.

Paghahanda ng guro

  1. Basahin nang dalawang ulit ang Tito 1, pati ang agad na nauuna at sumusunod dito.
  2. Balikan ang bahagi ng aklat: Tito 1 (Tito 1).
  3. Markahan ang nagsasalita, kilos, nauulit na salita, utos, paghahambing, pangako, at bunga.
  4. Pakinggan o panoorin muna ang kaugnay na media at itala kung saan ito nagpapaikli, nagbibigay-kahulugan, o nagsasadula.
  5. Maghanda ng paraang makakasagot ang mga kalahok nang hindi sila pinipilit magbahagi ng personal na karanasan.

Pagsuri sa ebidensiya at interpretasyon

Tahasang pahayag

Magtala ng dalawang pahayag na tuwirang sinasabi ng Tito 1 at banggitin ang mga talata.

Suportado ng Kasulatan

Bumuo ng konklusyon mula sa ilang bahagi ng Tito 1. Ipaliwanag ang bawat hakbang.

Matibay na hinuha

Tukuyin ang konklusyong malapit na sumusunod sa teksto kahit hindi ito nakasaad sa iisang pangungusap.

Posible o tradisyonal na pagbasa

Kung may magkakaibang responsableng pagbasa, ipakita ang kaibahan at huwag itong ituring na katiyakan.

Hangganan

Huwag gawing konklusyon sa pagtuturo ang haka-haka.

Talakayan na may gabay sa sagot

1. Ano ang tuwirang sinasabi ng Tito 1 tungkol sa Diyos, mga tao, o kalagayan?

Ipakita ang gabay ng guro

Magsimula sa mga salita at kilos sa sipi. Humingi ng eksaktong talata bago tanggapin ang konklusyon.

2. Paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Kilalanin ang mga tatanggap, kalagayan, mabuting balita, at layuning pastoral na nagbubukas sa Tito.?

Ipakita ang gabay ng guro

Sundan ang simula, pagbabago, at kinalabasan. Huwag umasa sa isang pangungusap kung may malinaw na pagkakasunod ang yunit.

3. Anong salita, kilos, paghahambing, o tugon ang nauulit, at ano ang tungkulin nito?

Ipakita ang gabay ng guro

Maaaring ipakita ng pag-uulit ang balangkas o diin, ngunit ipaliwanag ang kahulugan nito sa konteksto.

4. Paano nakatutulong ang yunit sa bahaging Tito 1?

Ipakita ang gabay ng guro

Ihambing ang yunit sa nauuna at sumusunod dito sa parehong aklat.

5. Anong pag-iingat ang kailangan dahil sa uring liham?

Ipakita ang gabay ng guro

Sundan ang pangangatwiran sa pamamagitan ng mga pang-ugnay, suliranin, teolohikal na pahayag, utos, at layuning pastoral.

6. Anong tapat na tugon ang hinihingi nito sa isang tao at sa pamayanan?

Ipakita ang gabay ng guro

Bumuo ng tiyak at angkop na kilos. Huwag gawing utos ang paglalarawan kung walang ebidensiya.

Responsableng pagsasabuhay

Puso at gawi

Tukuyin ang paniniwala, hangarin, o gawing itinutuwid, pinatitibay, o inililihis ng Tito 1.

Ugnayan at pamayanan

Bumuo ng kilos na mag-iingat sa dangal, katotohanan, katarungan, habag, o katapatan sa isang tunay na ugnayan.

Pagsamba at panalangin

Sumulat ng panalangin gamit ang mga salita at alalahanin ng sipi.

Paglilingkod at patotoo

Pumili ng nakikitang tugon para sa linggong ito at ng taong makakasama sa pananagutan.

Pag-angkop para sa tagapakinig

Mga bata

Gumamit ng maikling bahagi, mapa ng mga tao at kilos, at isang tiyak na tugon. Ipaliwanag muna ang mahihirap na salita.

Kabataan

Ipatukoy ang presyon, katapatan, kapangyarihan, at bunga. Payagang sumagot sa sulat nang hindi kailangang magbahagi sa lahat.

Matatanda

Magdagdag ng kontekstong pampanitikan at pangkasaysayan, ihambing ang responsableng pagbasa, at humingi ng ebidensiya sa bawat pahayag.

Iba-ibang edad

Pagpartnerin ang magkaibang edad, unahin ang obserbasyon bago interpretasyon, at magwakas sa sama-samang panalangin.

Online o sa tahanan

Ipadala nang maaga ang sipi, gamitin ang media bilang paghinto para magmasid, at tipunin ang sagot sa iisang dokumento.

Kumpletong 75-minutong daloy ng pagtuturo

Maaaring alisin ng grupong kulang sa oras ang pinalawak na talakayan, ngunit panatilihin ang pagbasa ng Kasulatan, pagsuri ng ebidensiya, at pangwakas na tugon.

5 min

Panimula

Ipakilala ang aklat, Tito 1, uri, at pangunahing tanong. Ipaliwanag na susuriin sa teksto ang bawat konklusyon.

15 min

Buong pagbasa

Basahin nang malakas o tahimik ang yunit. Markahan ang nagsasalita, pag-uulit, utos, paghahambing, at pagbabago.

15 min

Pagbasa bawat bahagi

Sundan ang ginabayang mga bahagi. Ibuod ang bawat isa sa isang pangungusap at itala ang talatang sumusuporta rito.

10 min

Awit o video

Gumamit ng kaugnay na media. Ihambing ang diin at hindi nito isinama sa sipi.

15 min

Talakayang may ebidensiya

Gamitin ang mga tanong at humingi ng talata para sa bawat mahalagang sagot.

10 min

Pagsasabuhay

Bumuo ng personal at pampamayanang tugon. Iwasan ang pangako o utos na hindi itinatakda ng teksto.

5 min

Buod at panalangin

Kumpletuhin ng bawat isa ang isang pangungusap tungkol sa sipi. Manalangin gamit ang mga salita at alalahanin nito.

Pag-aaral gamit ang awit at video

Gamitin ang media pagkatapos basahin ang sipi. Maaaring magbigay-kahulugan, magpaikli, o magsadula ang awit o video, kaya ihambing ito sa Kasulatan.

  1. Bago: basahin ang eksaktong sipi at tukuyin ang pangunahing galaw nito.
  2. Habang ginagamit: pansinin kung aling mga salita, tao, pangyayari, o damdamin ang binibigyang-diin.
  3. Pagkatapos: tukuyin kung ano ang nilinaw, ano ang hindi isinama, at ano ang dapat suriin sa teksto.