Bumabaling ang guro sa panahon

Ang “nagpatuloy” ay literal na nagdagdag: nagdaragdag si Eliu ng ikaapat na talumpati. Ito ang pinakamahaba sa kaniya, umaabot hanggang sa katapusan ng kabanata 37, at nagtatapos sa mismong sandaling sumagot ang Panginoon kay Job mula sa ipu-ipo.

Ang “Pagdalitaan mo ako” ay katar, maghintay o magtiis, salitang mas karaniwan sa Aramaiko kaysa sa Hebreo. May ilang ganitong salitang may lasang Aramaiko ang mga talumpati ni Eliu, at matagal nang napansin ng mga iskolar na naiiba ang kaniyang bokabularyo sa iba pang nagsasalita.

Ang “Maylalang sa akin” dito ay po'ali, literal na “aking Manggagawa”, bihirang titulo. Nais ni Eliu na ibigay sa Dios ang tsedeq, katuwiran, ang mismong bagay na pinaratangan niya si Job na inaangkin para sa sarili nang higit sa Dios sa 35:2. Layon ng talumpati na ibalik ang timbang.

Ang “sakdal” ay tamim, mula sa ugat ng tam, ang salitang ginamit ng Aklat ni Job para kay Job mismo sa 1:1. Ang katapatan ng buhay ay naging katapatan ng kaalaman. Bumabalik ang pananalita sa 37:16, kung saan maliwanag na Dios ang tinutukoy na sakdal sa kaalaman.

Ang “lakas ng unawa” ay literal na lakas ng puso, ang puso bilang upuan ng pag-unawa. Idinadagdag ng Griego ang walang sala bilang layon ng unang hati: hindi hinahamak ng Dios ang walang sala, na nagpapatalas sa punto.

Tahasang sinasalungat ng “Hindi niya pinanatili ang buhay ng masama” ang tanong ni Job sa 21:7, kung bakit nabubuhay ang masama. Ang pagbibigay ng matuwid sa napipighati ay pagtitiyak ng katarungan, mishpat, para sa mga inaapi, ang mga taong ang daing ay inilarawan ni Eliu sa 34:28.

Ang paglalagay sa mababa kasama ng mga hari sa luklukan ay ang pagbaligtad na inaawit ni Ana sa 1 Samuel 2:8, ang pagpapaupo sa kanila kasama ng mga prinsipe, at ng Mga Awit 113:8. Ang mga mata ng Dios sa matuwid ay nangangahulugang pagtataas, hindi lamang pagpansin.

Ang “mapapangaw” ay ziqqim, mga tanikala, ang salita ng Mga Awit 149:8 sa paggapos sa mga maharlika ng tanikalang bakal. Ang “mga panali ng kapighatian” ay gumagamit ng salitang maaaring mangahulugang kapwa lubid at hapdi, gaya sa Mga Awit 116:3, kung saan kinubkob ng mga lubid ng kamatayan ang mang-aawit. Totoo at masakit ang pagkabilanggo.

Ang “pinalalo” ay mula sa gavar, umastang malakas, lumampas. Ang kasalanang ipinakikita sa kanila ng Dios ay pagmamayabang, ang pag-asal na parang mandirigma, gibborim, sa sarili nilang lakas. Layon ng mga tanikala na ipakitang hindi kailanman naging kanila ang lakas na iyon.

Ang “turo” ay musar, ang salita ng Mga Kawikaan para sa pagsasanay sa pamamagitan ng pagtutuwid (Mga Kawikaan 3:11). Ginamit ito ni Eliphaz sa 5:17, sa pagsaway ng Makapangyarihan sa lahat. Idinadagdag ni Eliu na ibinubuka ng Dios ang pakinig upang marinig ang pagtutuwid.

Ang “kasayahan” ay ne'imim, mga kaaya-ayang bagay, ang salita ng Mga Awit 16:6 tungkol sa mga hangganang nahulog sa kaaya-ayang dako. Talagang bibigyan ng huling kabanata ng aklat si Job ng mahahabang araw at dobleng yaman (42:10–17), bagaman hindi sa mga kondisyong itinatakda ni Eliu rito.

Halos eksaktong inuulit ng “mangamamatay na walang kaalaman” si Eliphaz sa 4:21, kung saan namamatay sila nang walang karunungan. May sariling wakas ang pagtangging makinig: kamatayan nang hindi kailanman nauunawaan ang kahulugan ng pagdurusa.

Ang “nagbubunton” ay literal na naglalagay o nag-iimbak, gaya ng kalakal sa bodega. Ang pagkakaiba ay sa talatang 8: tinuturuan ang matuwid na nakatanikala, ngunit nananatiling tahimik at may sama ng loob ang walang Dios na nakatanikala. Iisang paggapos ang nagbubunga ng magkasalungat na resulta depende sa ginagapos.

Ang “marumi” ay salin ng qedeshim, mga lalaking itinalaga sa paganong prostitusyon sa dambana, gaya sa Deuteronomio 23:17 at 1 Mga Hari 14:24. Ang mamatay nang bata at magwakas ang buhay sa gitna nila ay pagkamatay sa kahihiyan, buhay na ginugol sa kahihiyan at pinaikli.

Laro ng salita ang Hebreo: inililigtas niya ang dukha, ani, sa pamamagitan ng kaniyang pagkapighati, oni. Iisang mga titik ang ginagamit para sa nagdurusa at sa pagdurusa. Inuulit ng pagbubukas ng pakinig ang idyoma ng 33:16, ang pagbubukas ng tainga upang tumanggap ng mensahe.

Ang “katabaan” ay deshen, ang pinakamayamang bahagi ng pagkain, ang kasaganaan ng Mga Awit 63:5. Ipinaaalala ng hapag na inihanda sa maluwang na dako ang Mga Awit 23:5, ang dulang na inihahanda sa harap ng mang-aawit. Ang pagkakaiba ay sa makitid na kagipitang kinauupuan ni Job.

Kapwa katagang legal ang kahatulan (din) at kaganapan (mishpat), at dito ay “humahawak” ang mga ito na parang mga opisyal ng hukuman na umaaresto sa tao. Sinasabi ni Eliu na inako ni Job ang usapin ng masama, kaya ang hatol na nauukol sa kanilang kaso ang humawak sa kaniya.

Malabo ang Hebreo ng talatang ito. Ang salitang sefeq ay maaaring mangahulugang panunuya, mula sa pandiwa ng pagpalakpak sa 34:26 at 34:37, kaya marami ang bumabasa ritong mag-ingat baka akitin ka ng poot sa panunuya. Kung gayon, ang panganib ay ang galit ni Job na nauuwi sa pagkutya.

Kahawig sa tunog ng shoa', yaman, ang shua', sigaw ng saklolo. Mababasa ang Hebreo sa alinmang paraan, gaya ng “iyong sigaw” sa salin dito: makatutulong ba sa iyo ang iyong yaman o ang iyong sigaw? Hindi makabibili ng daang palabas ang ginto ni ang madlang lakas, ang buong saklaw ng yaman ng tao.

Ang “nangahiwalay sa kanilang kinaroroonang dako” ay inalis kung saan sila nakatayo, sa mismong lugar. Hinangad ni Job ang gabi sa kabanata 3, ang gabi ng kaniyang kapanganakan na binura at ang pahinga ng kamatayan. Binabalaan siya ni Eliu na huwag hangarin ang gabing pinaglalahuan ng buong mga bayan.

Ang “pinili” ay bachar, ang pandiwang ginamit ni Eliu sa 34:4 at 34:33. Inihaharap niya ang pagtutol ni Job bilang isang pagpiling ginawa. Ang “magingat” ay literal na bantayan mo ang iyong sarili, at ang “huwag mong lingunin” ay huwag kang bumaling sa direksiyong iyon.

Ang Griego ay bumabasa ng “sinong pinuno ang gaya niya?”, ibang patinig ng parehong mga katinig. Sumusunod ang salin dito sa Hebreong moreh, guro. Itinatanong ng Isaias 40:14 ang katapat na tanong, kung sino ang nagturo sa kaniya ng kaalaman at nagpakita ng daan ng pag-unawa.

Ang “nagguhit” ay paqad, magtakda o mag-atas, gaya ng pag-aatas ng tagapangasiwa ng mga tungkulin sa manggagawa. Ipinaaalala ng ikalawang tanong ang awit ni Moises sa Deuteronomio 32:4, ang Dios ng katotohanan at walang kalikuan, matuwid at banal.

Ang “inawit ng mga tao” ay nagpapakitang naging paksa na ng awit ng tao ang gawa ng Dios, ang mga awit ng paglikha, at hinihimok si Job na idagdag ang kaniyang tinig sa korong iyon sa halip na makipagtalo.

Ang “sa malayo” ay gumagamit ng salita ring nasa talatang 3, kung saan sinabi ni Eliu na dadalhin niya ang kaniyang kaalaman mula sa malayo. Mula sa malayo nanggagaling ang kaalaman, at mula sa malayo nakikita ang mga gawa ng Dios. Nakikita ito ng lahat; walang nakakakita nito nang malapitan.

Hindi mabilang ang mga taon ng Dios. Sinasabi ng Mga Awit 102:27 na walang katapusan ang kaniyang mga taon, at si Job mismo ay nagtanong sa 10:5 kung ang mga araw ng Dios ay gaya ng mga araw ng tao. Isinasama ni Eliu ang sarili sa “hindi natin nakikilala siya”, kabilang sa mga hindi lubos na nakakakilala sa kaniya.

Ang “pinailanglang” ay gara', hugutin o bawiin: hinihigop ng Dios ang mga patak ng tubig. Ang salita para sa singaw ay 'ed, ang ulap ng Genesis 2:6 na pumapaitaas mula sa lupa at dinidilig ang buong ibabaw nito. Nagsisimula ang ulan bilang tubig na hinila paitaas.

Ang “ipinapatak” ay pagtulo, patak bawat patak. Ganitong larawan din ng panustos ng Dios ang nasa Mga Awit 65:11, mga landas na tumutulo ng katabaan. Sabay na pinakakawalan ng langit ang ulan sa buong sangkatauhan, sa mga bukid na walang nagtanim at sa mga bukid na inararo ng matuwid at di matuwid.

Ang “kulandong” ay sukkah, kaniyang kubol o tolda. Ganito rin ang larawan sa Mga Awit 18:11, kung saan madilim na tubig at makapal na ulap ang kaniyang kulandong sa palibot niya. Ang kulog ay ingay mula sa tolda ng Dios, nakatayo sa mga ulap ng unos.

Ang “kalaliman ng dagat” ay literal na mga ugat ng dagat. Ikinakalat ng Dios ang kaniyang kidlat sa langit gayunma'y tinatakpan ang mga patibayan ng dagat, o dinadamit niya ang sarili sa mga ito. Pinag-iisa ng taludtod ang ningning sa itaas at ang pagkakubli sa ibaba.

May mga iskolar na nagmumungkahing basahin ang yazun, nagpapakain siya, sa halip na yadin, humahatol siya, isang titik lamang ang pagkakaiba. Pinananatili ng Hebreo sa kasalukuyang anyo nito ang pagtatambal: ang iisang panahon ang humahatol sa mga bayan at nagpapakain sa kanila.

Literal sa Hebreo na “tinatakpan niya ang kaniyang mga kamay ng liwanag”: hawak ng Dios ang kidlat sa kaniyang mga palad at iniuutos itong tumama sa tudlaan nito. Itatanong ng Dios kay Job sa 38:35 kung makapagsusugo ba siya ng mga kidlat upang magsiyaon.

Marami ang bumabasa sa talata na ipinahahayag siya ng kaniyang kulog, at pati ang mga hayop ay nagsasabi ng parating na bagyo. Alam ng mga pastol na nababalisa ang mga hayop bago magbago ang panahon. Nagtitipon ang unos habang nagsasalita si Eliu, at malapit na ang tinig mula sa ipu-ipo.