Isang pagtawag mula sa loob ng tabernakulo

Ang salitang Hebreo na isinaling “tinawag” ay vayyiqra, ang unang salita ng aklat at ang Hebreong pamagat nito. Isinusulat ito ng mga eskriba na may maliit na titik na aleph. Kapag inalis ang titik na iyon, magiging vayyiqar, “nasumpungan” o “nangyari na makatagpo”, gaya ng salitang ginamit sa pakikipagtagpo ng Dios kay Balaam sa Mga Bilang 23:4. Iniugnay ng tradisyong rabiniko ang maliit na aleph sa pagpapakumbaba ni Moises tungkol sa pagkatawag sa kaniya.

Ang salitang Hebreo para sa “alay” ay qorban, mula sa qarav, na may diwang lumapit o maglapit. Ito rin ang salitang iniwang Corban sa Marcos 7:11. Ang tinutukoy na “sinoman” ay adam, tao sa pangkalahatan, hindi ish na tumutukoy sa isang lalaki. Hinahati ng talata ang mga hayop na maihahandog sa dalawang pangkat, yaong mula sa bakahan at yaong mula sa kawan ng mga tupa at kambing.

Ang handog na susunugin ay tinatawag na olah, na may diwang “yaong umaakyat”. Ang “walang kapintasan” ay tamim, buo o ganap, ang salitang ginamit din tungkol kay Noe sa Genesis 6:9. Ang Hebreong lirtsono ay maaaring tumukoy sa kusang loob ng naghahandog o, gaya ng pagkaunawa ng maraming iskolar, sa pagtanggap sa handog para sa kaniya. Parehong pagbasa ay may sinaunang pinagmulan.

Ang pandiwang isinalin na “ipapatong” ay samakh, na nangangahulugang sumandal o dumagan, hindi basta bahagyang paghipo. Sa tradisyong rabiniko, ang naghahandog ay dumidiin nang buong bigat ng kaniyang mga kamay sa ulo ng hayop. Mula sa salitang ito nagmula ang semikhah, ang katawagang Hudyo sa kalaunan para sa pag-aatas sa pamamagitan ng pagpapatong ng kamay. Ang pagtanggap sa handog ay para sa kapakinabangan ng naghahandog.

Ang pandiwang shachat ay teknikal na salita para sa rituwal na pagkatay sa pamamagitan ng paghiwa sa leeg, at ang mismong naghahandog ang gumagawa nito. Ang salitang zaraq para sa ginawa ng mga saserdote sa dugo ay mas malapit sa paghagis o paghampas kaysa sa pagwisik ng maliliit na patak. Ang dugo ay dinadala sa sisidlan at inihahampas sa mga tagiliran ng dambana, kaugnay ng mga sisidlang binanggit sa Exodo 38:3.

Ang pagkakatay sa mga bahagi ay ayon sa likas na paghihiwalay ng katawan sa mga kasukasuan. Ang Hebreong nettachim ay tumutukoy sa mga bahaging pinaghiwa-hiwalay nang maayos, hindi sa walang ayos na pagtatadtad. Nauuna ang paglalaplap sapagkat hindi kasama ang balat sa sinusunog. Sa Levitico 7:8, malinaw na ang balat ng handog na susunugin ay napupunta sa saserdoteng naghahandog nito.

Naglalagay ang mga saserdote ng apoy sa dambana, samantalang sa Levitico 9:24 ay apoy mula sa Panginoon ang lumalabas, at sa Levitico 6:13 ay iniuutos na huwag itong hayaang mamatay. Pinagsama ng mga rabiniko ang mga pahayag na ito sa paliwanag na kailangang magdala pa rin ng karaniwang apoy kahit may apoy na nagmula sa langit. Ang arakh, “aayusin”, ay pandiwa rin ng maingat na pag-aayos ng tinapay na handog.

Ang salitang peder na tumutukoy rito sa taba ay bihira at lumilitaw lamang sa kabanatang ito at sa Levitico 8:20. Malamang na tinutukoy nito ang suet o matabang tisyu sa paligid ng mga laman-loob. Naiiba ito sa chelev, ang taba na tahasang inilaan sa Dios sa kabanata 3. Ang ulo ay naihiwalay na habang nilalaplap at pagkatapos ay inilalagay sa apoy kasama ng ibang bahagi.

Ang pandiwang hiqtir na ginamit sa pagsunog ay may diwang gawing usok, at ito rin ang ginagamit sa pagsunog ng kamangyan. Naiiba ito sa saraf, na karaniwang nangangahulugang sunugin hanggang maubos o masira. Ang pariralang tumutukoy sa “pinakamasarap na amoy” ay reach nichoach, isang amoy na nakapagpapahinga o nakapagpapalugod, at unang lumitaw sa Genesis 8:21 matapos ang handog ni Noe pagkatapos ng baha.

Ang Hebreong tson para sa kawan ay sumasaklaw sa mga tupa at kambing, na karaniwang magkasamang nanginginain. Tulad ng handog mula sa bakahan, kinakailangan dito ang isang lalaking walang kapintasan. Ang pagpipiliang ito ay mahalaga sa sambahayang walang baka ngunit may ilang tupa o kambing, kaya nananatiling posible ang handog na susunugin kahit mas kakaunti ang ari-arian.

Tahasang itinatalaga ang hilagang bahagi ng dambana bilang lugar ng pagkatay sa hayop mula sa kawan. Sa Levitico 6:25, magiging lugar din iyon ng pagkatay para sa iba pang handog. Nasa silangan naman ang lugar ng mga abo ayon sa Levitico 1:16. Sa mas huling Mishnah, Middot 3:5, inilagay rin sa hilaga ng dambana sa templo ang mga singsing na ginagamit sa pagpigil sa mga hayop.

Hindi na tahasang binabanggit dito ang paglalaplap sa tupa o kambing, ngunit ipinapalagay ito dahil naibigay na nang buo ang pamamaraan para sa toro. Pinaikli lamang ang paglalarawan sa ikalawang kaso. Ang ulo at taba ay muling binabanggit habang pinagpuputol ang hayop sapagkat kabilang ang mga ito sa mga bahaging unang inaayos ng saserdote sa ibabaw ng kahoy at apoy.

Ang pandiwang hiqriv sa pagdadala ng buong handog ay nangangahulugang maglapit o magdala nang malapit at nagmula sa ugat ding pinagmulan ng qorban. Ang isheh, “handog na pinaraan sa apoy”, ay tradisyunal na inuugnay sa esh, apoy. Gayunman, may mga iskolar na nag-uugnay rito sa salitang nangangahulugang handog o kaloob, isang posibilidad na nababagay din sa mga handog na hindi aktuwal na sinusunog.

Ang mga batobato ay mga ibong pandarayuhan na sagana sa ilang panahon, samantalang ang parirala para sa mga kalapati ay literal na “mga anak ng kalapati”, kaya mga batang ibon ang hinihingi. Nagbibigay ang tuntuning ito ng handog na kayang makuha o alagaan ng mahirap na sambahayan. Ang parehong uri ng mga ibon ay kasama rin sa handog ni Abram sa tipan na inilalarawan sa Genesis 15:9.

Sa paghahandog ng ibon, ang saserdote na mismo ang gumagawa ng buong pamamaraan. Ang malaq, na isinaling “pupugutan”, ay bihirang pandiwa na matatagpuan lamang dito at sa Levitico 5:8. Naunawaan ito ng mga rabiniko bilang pagpisil o pagputol sa leeg gamit ang kuko ng hinlalaki. Dahil kakaunti ang dugo ng ibon, hindi ito iniipon sa mangkok kundi pinatutulo o pinipiga direkta sa gilid ng dambana.

Ang notsah ay maaaring tumukoy sa mga balahibo o sa laman at dumi ng butsi, kaya may pagkakaiba sa sinaunang at makabagong pagkaunawa sa parirala. Anuman ang eksaktong kahulugan, ang bahaging itinuturing na dumi ay itinatapon sa tabi ng dambana, sa dakong silangan kung saan inilalagay ang mga abo. Ang silangan ding iyon ang panig na pinakamalapit sa pasukan ng tabernakulo.

Ang tagubiling huwag lubusang paghiwalayin ang ibon ay may pagkakatulad sa Genesis 15:10, kung saan hinati ni Abram ang malalaking hayop ngunit hindi ang mga ibon. Binubuksan ang katawan sa may mga pakpak ngunit nananatili itong isang piraso. Bagaman mas maliit ang handog, inilalagay ito sa parehong kahoy at apoy ng dambana na ginagamit para sa mas malalaking hayop.