Hindi nawawala sa pagbibilang ang mga luha

Ang ‘Jonathelemrechokim’ ng pamagat ay marahil pangalan ng himig, ‘ang kalapati ng malalayong ensina’ o ‘ang tahimik na kalapati ng malalayong dako’. Ang Michtam, salitang hindi tiyak ang kahulugan, ay nasa itaas ng Mga Awit 56 hanggang 60. Si David sa Gath ang tagpo, ang pangyayaring nasa likod din ng Awit 34. Ang “tao” ay enosh, tao sa kaniyang kahinaan.

Ang “sakmalin” ay shaaph, humingal o sumakmal, ang paghingal ng hayop na sumusunod sa amoy. Ang Hebreong marom, taas, ay binabasa ng marami bilang pang-abay, ‘nakikipaglaban sila sa akin nang may kapalaluan’, mula sa itaas, may kayabangan, at ganito rin ang “maraming may kapalaluan” ng Dating Biblia.

Sa Gath, sinasabi ng 1 Samuel 21:12 na si David ay “natakot na mainam kay Achis na hari sa Gath,” iisang pandiwa sa Hebreo gaya ng “matakot” dito. Sa literal ay ‘ang araw’ ang “Sa panahong”: sa araw na ako'y natatakot, ako'y nagtitiwala. Apat na salita lamang ang taludtod sa Hebreo.

Ganito ring pag-angkin ang sa Mga Awit 118:6, “Ang Panginoon ay kakampi ko; hindi ako matatakot: anong magagawa ng tao sa akin?”, na sinisipi ng Mga Hebreo 13:6. Ang talatang ito ang unang pagtunog ng pag-uulit na babalik, may kaunting pagbabago, sa mga talatang 10 at 11.

Ang “binabaligtad” ay itsev, na karaniwang nangangahulugang saktan o palungkutin; ito ang salita ng Genesis 6:6, “nalumbay sa kaniyang puso.” May ginagawang nakasasakit ang mga kaaway sa kaniyang mga salita, pinipilipit ang mga ito hanggang makasugat. Ang “mga pagiisip” ay ang salita ring ginamit sa 33:10 para sa mga balak ng mga bayan.

Sa literal ay ‘binabantayan ang aking mga sakong’ ang “tinatandaan ang aking mga hakbang”, ang aqev ng 49:5, sumusunod nang malapit sa likod. Ginagamit ng “pagaabang sa aking kaluluwa” ang qavah, ang pandiwa ng umaasang paghihintay sa Panginoon sa 37:9, dito ay ang pagtitiis ng mga mangangaso.

Biglaan ang Hebreo, humigit-kumulang ‘dahil sa kasamaan, pagtakas para sa kanila?’, at ginagawa itong tanong na may pagkagalit ng Dating Biblia. May mga iskolar na nagbabago ng isang titik at bumabasa ng ‘timbangin mo sa kanila ayon sa kanilang kasamaan’, isang hiling para sa eksaktong kabayaran. Maramihan ang “mga bayan”, ang mga bansa, kasama ang mga Filisteo ng pamagat.

Naglalaro ang Hebreo sa dalawang salitang halos magkatunog: nodi, ‘aking mga paggagala’, at nod, sisidlang balat. Ang paggagala ang ugat ng lupain ng Nod na tinahanan ni Cain (Genesis 4:16). Ang “iyong aklat” ay ang talaang tinatawag ng Malakias 3:16 na “isang aklat ng alaala … para sa kanila na nangatakot sa Panginoon.”

Sa literal ay ‘sa araw na ako'y tumawag’ ang “sa kaarawan na ako'y tumawag”, katapat ng ‘araw na ako'y natatakot’ ng talatang 3: nagiging araw ng pagtawag ang araw ng takot. Dalawang salita sa Hebreo ang “ang Dios ay kakampi ko”, Elohim li: akin ang Dios, nasa panig ko.

Walang “kaniyang” sa unang kalahati ng Hebreo, at tapat dito ang Dating Biblia: “ay pupuri ako ng salita.” Idinadagdag ng ikalawang kalahati ang pangalan ng tipan, ang tanging paglitaw nito sa awit, na sa ibang bahagi ay “Dios” lamang ang gamit. Pinalalawak dito sa dalawang taludtod ang pag-uulit ng talatang 4.

Sinabi ng talatang 4 na “anong magagawa ng laman”; sinasabi ngayon ng pag-uulit na “anong magagawa ng tao”, adam, ang salita para sa sangkatauhan. Saklaw ng dalawang salita ang kapangyarihan ng tao mula sa dalawang panig: ang pagiging mortal nito at ang karaniwang pagkatao nito.

Tinutupad sa pamamagitan ng mga handog ang mga panatang ginawa sa panganib kapag lumipas na ang panganib; nangangako si Jonas mula sa loob ng isda, “Aking tutuparin yaong aking ipinanata” (Jonas 2:9). Sa literal ay ‘babayaran ko ang mga handog na pasasalamat’ ang ikalawang kalahati, ang todah ng 50:14.

Halos salita sa salita na inuulit ito ng Mga Awit 116:8–9: “iyong iniligtas ang kaluluwa ko sa kamatayan … at ang mga paa ko sa pagkabuwal. Ako'y lalakad sa harap ng Panginoon.” Binabanggit ng Job 33:30 ang taong ibinalik mula sa hukay “upang siya'y maliwanagan ng liwanag ng buhay.”