Nagiging panawagang makinig ang awit ng kapistahan

Inilalagay ito ng pamagat sa Gittith, panugtog o himig na kaugnay ng Gath, gaya sa ibabaw ng Mga Awit 8 at 84. Itinatala ng Mishnah na ito ang awit na inaawit ng mga Levita sa templo sa ikalimang araw ng sanlinggo (Tamid 7:4). Harninu ang “Magsiawit kayo ng malakas,” umalingawngaw, at ang “mangagkaingay kayo na may kagalakan” ay ang sigaw ng Mga Awit 66:1.

Literal na ‘itaas ang awit’ ang “Magsiawit kayo,” itinataas gaya ng pagtataas ng watawat. Magkakasama ang tamboling hawak sa kamay, ang lirang tinatawag na “masaya,” na'im, at ang mas malaking alpa, gaya noong unang iakyat ni David ang kaban “sa pamamagitan ng mga awit, at ng mga alpa, at ng mga salterio, at ng mga pandereta” (1 Mga Cronica 13:8).

Ang pakakak ay ang shofar, sungay ng tupang lalake, hindi ang mga pakakak na pilak ng Mga Bilang 10. Bakkeseh ang “kabilugan ng buwan,” at gayon din ang salin ng Ang Dating Biblia sa Mga Kawikaan 7:20, ang araw na “uuwi sa bahay sa kabilugan ng buwan” ang asawang lalake. Tumuturo ang bagong buwan at kabilugan sa ikapitong buwan, nang tumutunog ang mga pakakak sa unang araw (Levitico 23:24) at nagsisimula ang kapistahan ng mga balag sa ikalabinlima.

Choq ang “palatuntunan,” utos na inukit sa bato, mula sa pandiwa ng pag-uukit, at mishpat ang “ayos,” isang tuntuning may bisa ng hatol. Ipinagdiriwang ang kapistahan dahil iniutos ito, gaya ng Paskuwa na ibinigay “bilang tuntunin magpakailan man” sa Exodo 12:14.

Dito lamang isinusulat ang Jose na Yehoseph, may dagdag na titik mula sa pangalan ng Diyos. Malapit ang “nang siya'y lumabas na maglakbay sa lupain ng Egipto” sa Genesis 41:45, kung saan “lumabas si Jose, sa lupain ng Egipto” bilang tagapamahala nito. Ginagamit ng Talmud (Sotah 36b) ang talatang ito para sa tradisyong tinuruan ng isang anghel si Jose ng pitumpung wika.

Sevel ang “pasan,” ang salita para sa sapilitang paggawa sa Exodo 1:11, “upang dalamhatiin sila sa atang sa kanila.” Dud ang salita sa ikalawang hati, palayok na lutuan ngunit basket din, at karamihan ay umuunawa rito bilang sisidlang pinagdadalhan ng mga alipin ng putik at laryo; ipinakikita ng mga pinta sa libingan sa Egipto ang mga gumagawa ng laryo na may ganitong mga basket sa balikat.

Ang “lihim na dako ng kulog” ay ang nakatagong ulap-bagyo ng Sinai, kung saan “kumulog at kumidlat, at may isang salimuot na ulap sa ibabaw ng bundok” (Exodo 19:16). Sa Meriba, na ang pangalan ay nangangahulugang pagtatalo, sinubok ng Israel ang Diyos (Exodo 17:7); dito, sinasabi ng Diyos na siya ang sumusubok sa kanila, binabaligtad ang salaysay.

Inuulit ng mga salita ang Mga Awit 50:7, “Iyong dinggin, Oh aking bayan, at ako'y magsasalita,” at kapwa umaalingawngaw ang dalawa sa Shema ng Deuteronomio 6:4, “Dinggin mo, Oh Israel.” Ud ang “sasaksi,” magbabala nang taimtim, gaya ng saksi sa hukuman, at naputol ang pangungusap pagkatapos ng “kung ikaw ay makikinig sa akin,” hindi kailanman nabigkas ang ikalawang hati nito.

Dalawang magkaibang salita para sa dayuhang dios ang ginamit: el zar, ibang dios, at el nekhar, dios ng dayuhang lupain. Inuulit ng linya ang unang utos, “Huwag kang magkakaroon ng ibang mga dios sa harap ko” (Exodo 20:3), at ang “sa iyo” ay nangangahulugang sa loob ng bayan, hindi lamang sa dambana sa ibang bansa.

Salita sa salita, ang unang hati ay ang pambungad na linya ng Sampung Utos (Exodo 20:2), na inilagay dito pagkatapos ng utos na ipinakikilala nito. Harchev ang “bukhin mong maluwang,” palaparin, ang larawan ng inakay na nakabuka ang tuka para sa pagkain.

Lo avah li ang “hindi ako sinunod,” hindi naging handa sa akin, ang pariralang ginagamit ng Karunungan sa mga humahamak sa kaniya sa Mga Kawikaan 1:25 at 1:30, “hindi ninyo inibig ang aking saway.” Ang “hindi nakinig sa aking tinig” ay pormula ng tipan sa Exodo 19:5, “kung tunay na inyong susundin ang aking tinig.”

Nasa Jeremias 7:24 ang dalawang hati ng linyang ito: “nagsilakad sa kanilang sariling mga payo at sa pagmamatigas ng kanilang masamang puso.” Sherirut ang “pagmamatigas,” katigasan ng loob. Shalach ang pandiwa ng pagpapasunod, palayain o pakawalan, gaya ng pagpapaalis sa isang tao upang tahakin ang sarili niyang daan.

Lu ang “Oh kung,” ang kataga ng hiling na hindi natupad, ang gayunding pananabik na naririnig sa Deuteronomio 5:29, “Oh mamalagi nawa sa kanila ang kaloobang ito,” at sa Isaias 48:18, “Oh kung dininig mo ang aking mga utos! ang iyo ngang kapayapaan ay naging parang ilog.”

Kim'at ang “madali,” sa sandaling panahon, halos kaagad. Idyoma ng paghampas ang “ibabalik ko ang aking kamay laban sa,” gaya ng Isaias 1:25, “aking ibabalik ang aking kamay sa iyo.” Hindi pinangangalanan ang mga kaaway, at hindi kailanman sinasabi ng awit na tinanggap ang alok.

Kachash ang “magsisisuko,” ang nanliliit at nagkukunwaring pagsuko ng Mga Awit 66:3. Ang “kanilang panahon ay mananatili” ay malamang na tumutukoy sa panahon ng Israel, ang mabuting kapanahunan nito na tatagal magpakailan man, bagaman maaari ring tumuro ang panghalip sa panahon ng parusa ng mga kaaway.

Kapwa mula sa awit ni Moises ang dalawang kaloob: pinahitit ng Diyos ang Israel “ng pulot na mula sa bato,” kasama ang “taba ng mga butil ng trigo” (Deuteronomio 32:13–14). Chelev ang salita sa likod ng “katabaan,” taba, ang pinakamainam na bahagi. Ipinaaalala ng bato ang talatang 7, kung saan lumabas dito ang tubig sa Meriba.