Inaalala ang pagpapanumbalik at patuloy itong hinihiling

Shavta shevut ang “ibinalik ang nangabihag,” pares ng magkatunog na salitang madalas mangahulugang ‘ibinalik ang kapalaran’, hindi lamang pagbabalik mula sa pagkatapon: ginagamit ito ng Job 42:10 nang “inalis ng Panginoon ang pagkabihag ni Job,” na hindi naman naging bilanggo. Ratsah ang “lingap,” tanggapin nang may kaluguran. Iniuukol ng pamagat ang awit sa mga anak ni Core.

Nasa ang “pinatawad,” buhatin at dalhin palayo, ang pandiwang ginamit sa kambing sa ilang: “dadalhin ng kambing ang lahat ng mga kasamaan nila” (Levitico 16:22). Kasah ang “tinakpan,” at magkasama ang dalawang pandiwa sa Mga Awit 32:1: “Mapalad siyang pinatawad ng pagsalangsang, na tinakpan ang kasalanan.”

Asaph ang “pinawi,” tipunin papasok, gaya ng pagbawi ng kamay o pagpapauwi ng hukbo: binawi ang poot, hindi lamang pinalambot. Charon appekha ang “kabangisan ng iyong galit,” ang pag-aalab ng ilong, ang pariralang ginamit ni Moises nang siya'y magsumamo, “Iurong mo ang iyong mabangis na pagiinit” (Exodo 32:12).

Literal na ‘putulin mo ang iyong pagkayamot sa amin’ ang ikalawang hati, ka'as, ang galit ng naagrabyadong panig, ang salitang ginamit sa kaagaw ni Ana: “minumungkahi siyang mainam ng kaniyang kaagaw upang yamutin siya” (1 Samuel 1:6). Ang “Dios ng aming kaligtasan” ay ang titulo ng Mga Awit 65:5 at 79:9.

Mashakh ang “ipagpapatuloy,” hilahin o banatin, ang pandiwa sa pagbanat ng bagting ng busog o sa matagal na pag-ihip ng sungay ng tupa, “pagka hinipan nila ng matagal ang sungay ng tupa” (Josue 6:5): galit na hinahawakan nang hinahawakan nang walang pagbitiw. Ledor vador ang “sa lahat ng sali't saling lahi,” ang mismong saklaw na ipinangako ng Mga Awit 79:13 para sa papuri.

Tashuv ang “uli,” bumaling, ang gayunding pandiwa muli: ang Diyos na tumalikod sa galit, ang bayang ibinalik, at ngayon ang Diyos na bumabalik upang magbigay ng buhay. Chayah ang “bubuhayin,” gawing buháy, ang pagbibigay-buhay ng Mga Awit 71:20 at 80:18, na hinihingi rito para sa buong bayan.

Literal na ‘paramdamin mo kami ng tingin’ ang “Ipakita mo sa amin,” ang pausatib na anyo ng ra'ah, na para bang bagay na inilalagay sa harap ng mata ang awa. Chesed at yesha ang dalawang layon, tapat na pag-ibig at pagsagip, at ang kagandahang-loob ang una sa apat na katangiang pinagtatagpo ng talatang 10.

Kinukuha ng nagsasalita ang tindig ng propetang naghihintay ng salita, gaya ni Habacuc sa kaniyang bantayan: “tatanaw upang maalaman ko kung ano ang kaniyang sasalitain sa akin” (Habacuc 2:1). Kislah ang “kaululan,” mula sa ugat ng kesel ng Mga Awit 78:7, maling pagtitiwala; ‘at sa mga nagbabaling ng kanilang puso sa kaniya’ naman ang basa ng Griego.

Qarov ang “malapit,” ang pagkalapit ng Mga Awit 73:28 at 75:1. Shakan ang pandiwa sa “tumahan,” ang pandiwa ng tumatahang presensiya sa tabernakulo; inilalarawan ng Ezekiel 10 at 11 ang pag-alis ng kaluwalhatian sa templo at sa lungsod, at ng 43:4 ang pagbabalik nito, “ang kaluwalhatian ng Panginoon ay pumasok sa bahay,” kaya't ito mismo ang ipinapanalangin ng naibalik na bayan.

Isang midrash tungkol sa paglikha sa tao (Genesis Rabbah 8:5) ang nakasalig sa talatang ito: hinimok ng Kaawaan at Katuwiran ang Diyos na likhain si Adan, tumutol ang Katotohanan at Kapayapaan, at inihagis ng Diyos ang Katotohanan sa lupa, kaya't sa talatang 11 ay bumubukal ang katotohanan mula sa lupa. Chesed at emet, tsedeq at shalom ang mga pares sa Hebreo.

Tsamach ang “bumubukal,” sumibol, ang pandiwang nasa likod ng “pagsibol” ng Mga Awit 65:10: tumutubo ang katotohanan na parang pananim. Shaqaf ang “tumungo,” dumungaw at tumingin, ang salita sa Genesis 26:8, kung saan “dumungaw si Abimelech”. Nagpapaakyat ang lupa at dumudungaw ang langit.

Salita sa salita, ang ikalawang hati ay ang linya ng Mga Awit 67:6, na siya namang nagmula sa Levitico 26:4: magbubunga ang lupain. Hattov ang “mabuti,” ang salitang tumatakbo sa buong Genesis 1, kung saan nakikita ng Diyos na mabuti ang bawat bagay na kaniyang ginawa.

Siksik ang Hebreo, at malapit dito ang Ang Dating Biblia: “gagawing daan ang kaniyang mga bakas.” Nangunguna ang katuwiran bilang tagapagbalitang naglilinis ng daan, at minamarkahan naman ito ng mga hakbang ng Diyos upang sundan ng iba. Ganitong larawan ang ginagamit ng Isaias 58:8, “ang iyong katuwiran ay mangunguna sa iyo.”