Ang malaking larawan
Mula sa pangangailangan ng mga saserdote na makilala ang malinis at marumi, tumutungo ngayon ang mga tagubilin sa buong pamayanan. Nagsasalita ang Dios kina Moises, ang pinuno ng Israel, at Aaron, ang punong saserdote. Dapat sundin ng Israel, ang bayang inilabas ng Dios mula sa pagkaalipin, ang mga pagkakaiba sa hayop, ibon, isda, at maliliit na nilikha. Dito, ang malinis ay angkop sa mga takdang gamit sa ilalim ng batas ng Dios. Ipinapaliwanag din ng kabanata ang nangyayari kapag humipo ang tao o gamit sa bahay sa patay na hayop.
Sa kabanatang ito
- Mga Hayop sa Lupa at Tubig Levitico 11:1-12
Sinasabi ng Dios sa mga pinuno kung aling hayop sa lupa ang maaaring kainin ng Israel.
- Pagkilala sa Ibon at Insektong May Pakpak Levitico 11:13-23
Pinapangalanan ng batas ang mga ibon at ibang lumilipad na hindi dapat kainin ng Israel.
- Epekto ng Bangkay sa Tao at Bagay Levitico 11:24-38
Nagiging marumi ayon sa ritwal hanggang hapon ang humipo o bumuhat ng ilang patay na hayop.
- Kahit Nakakaing Hayop ay Nakapagpaparumi Levitico 11:39-43
Maaari pa ring magparumi sa tao ang hayop na kabilang sa pinapayagang uri kung namatay ito nang kusa.
- Mga Pagkakaibang para sa Bayan ng Dios Levitico 11:44-47
Ibinibigay ng Dios ang dahilan ng mga utos: banal siya, at dapat ding maging banal ang bayang sa kaniya.
Pangunahing katotohanan
Nagbibigay ang Dios sa Israel ng praktikal na mga pagkakaiba tungkol sa nilikha, pagkain, at paghipo sa patay bilang bahagi ng pagiging bayan niya.
Kasulatan sa tabi ng buod
Levitico · Ang Dating Biblia 1905 · 47Levitico 11:1-12
Mga Hayop sa Lupa at Tubig
Sinasabi ng Dios sa mga pinuno kung aling hayop sa lupa ang maaaring kainin ng Israel. Dapat kapwa hati ang kuko sa paa at muling ngumunguya ng pagkaing ibinabalik mula sa tiyan. Hindi kuwalipikado ang hayop na isa lamang ang katangiang iyon. Kaya kabilang sa mga pinangalanang ipinagbabawal ang kamelyo at baboy. Hindi dapat kainin ang laman o hipuin ang bangkay ng mga ito. Dapat kapwa may palikpik at kaliskis ang mga nilikha sa tubig. Nagbibigay ang mga tuntunin ng nakikitang batayan upang makilala ang pinahihintulutang pagkain, sa halip na hayaan ang bawat sambahayan na pumili para sa sarili.
Sa araw-araw na buhay
Sinusuri ng tindera ng isda ang mga uri sa nakasulat na talaan ng pagkain ng mamimili bago punuin ang order. Ibinubukod niya ang isang bandeha at tinitimbang lamang ang pinapayagang mga uri. Malinaw na mga kategorya ang sinusunod ng pasya, hindi kung aling isda ang mukhang pinakasariwa. Mga utos ng tipan ng Dios ang mga kategorya ng Israel, hindi pagkain para sa isang mamimili.
Pansinin
Levitico 11:7 Hati ang kuko ng baboy ngunit hindi nito natutugunan ang isa pang itinakdang pagsubok. Hindi nagiging pinahihintulutang pagkain ang hayop dahil sa iisang nakikitang kondisyon lamang.
Levitico 11:1-12
Ang Dating Biblia 19051At sinalita ng Panginoon kay Moises at kay Aaron, na sa kanila'y sinasabi,
2Inyong salitain sa mga anak ni Israel, na inyong sabihin, Ito ang mga bagay na may buhay na inyong makakain sa lahat ng mga hayop na nasa lupa.
3Alinmang may hati ang paa na baak at ngumunguya, sa mga hayop, ay inyong makakain.
4Gayon ma'y huwag ninyong kakanin ang mga ito sa mga ngumunguya o doon sa mga may hati ang paa: ang kamelyo, sapagka't ngumunguya, nguni't walang hati ang paa, karumaldumal nga sa inyo.
5At ang koneho, sapagka't ngumunguya, datapuwa't walang hati ang paa, karumaldumal nga sa inyo.
6At ang liebre; sapagka't ngumunguya datapuwa't walang hati ang paa, karumaldumal nga sa inyo.
7At ang baboy, sapagka't may hati ang paa at baak, datapuwa't hindi ngumunguya, karumaldumal nga sa inyo.
8Huwag kayong kakain ng laman ng mga iyan, at ang bangkay ng mga yaon ay huwag ninyong hihipuin; mga karumaldumal nga sa inyo.
9Ang mga ito'y inyong makakain sa mga nasa tubig: alin mang may mga palikpik at mga kaliskis sa tubig, sa mga dagat at sa mga ilog, ay makakain ninyo.
10At lahat ng walang palikpik at kaliskis sa mga dagat, at sa mga ilog, at sa lahat ng mga gumagalaw sa tubig, at sa lahat ng may buhay sa tubig, ay pawang karumaldumal nga sa inyo.
11At magiging karumaldumal sa inyo; huwag kayong kakain ng laman ng mga iyan, at ang bangkay ng mga iyan ay aariin ninyong karumaldumal.
12Anomang walang palikpik at kaliskis sa tubig ay magiging karumaldumal sa inyo.
Levitico 11:13-23
Pagkilala sa Ibon at Insektong May Pakpak
Pinapangalanan ng batas ang mga ibon at ibang lumilipad na hindi dapat kainin ng Israel. Kasama sa talaan ang malalaking ibon, mga ibong nangangaso, at paniki. Ipinagbabawal din ang karamihan sa gumagapang na insektong may pakpak. Pinapayagan ang ilang uri na may paang panlukso, kasama ang balang. Sinusundan ng pag-uuri ang pagkakakilala ng mga tao sa mga nilikha, sa halip na makabagong talaang pang-agham. Layunin nitong sabihin sa pamayanan kung ano ang para sa hapag at kung ano ang dapat tanggihan ayon sa tagubilin ng Dios.
Sa araw-araw na buhay
Pinag-aaralan ng tagaluto sa kampong pangkalikasan ang aprubadong talaan ng sangkap habang nagdadala ang katulong ng nakalap na pagkain. Kinikilala niya ang bawat bagay bago idagdag sa kaldero at tinatanggihan ang wala sa talaan. Hindi sapat na pamilyar ang hitsura upang magpasya. Inihihiwalay ng mga tuntuning ito ang pagkain para sa buhay-pagsamba ng Israel, hindi para sa pagkaing nakalap sa kampo.
Pansinin
Levitico 11:21 Nagtatakda ng eksepsiyon ang mga paang panlukso sa mga gumagapang na may pakpak. May mga pagkakaiba sa loob ng isang pangkat ang tuntunin, sa halip na sabay-sabay ipagbawal ang bawat maliit na lumilipad.
Levitico 11:13-23
Ang Dating Biblia 190513At sa mga ibon ay aariin ninyong karumaldumal ang mga ito; hindi kakanin, mga karumaldumal nga; ang agila, ang agilang dumudurog ng mga buto, at ang agilang dagat:
14At ang lawin, at ang limbas, ayon sa kaniyang pagkalimbas;
15Lahat ng uwak ayon sa kaniyang pagkauwak;
16At ang avestruz, at ang chotacabras at ang gaviota, at ang gavilan ayon sa kaniyang pagkagavilan;
17At ang maliit na kuwago, at ang somormuho, at ang malaking kuwago;
18At ang kuwagong tila may sungay at ang pelikano, at ang buitre;
19At ang ciguena, ang tagak ayon sa kaniyang pagkatagak; at ang abubilla, at ang kabagkabag.
20Lahat na may pakpak na umuusad na lumalakad na may apat na paa ay marumi nga sa inyo.
21Gayon man, ang mga ito'y inyong makakain sa lahat ng may pakpak na umuusad na may apat na paa, ang mga may dalawang paang mahaba, bukod pa sa kanilang mga paa, upang kanilang ipanglukso sa lupa;
22Sa kanila'y makakain ninyo ang mga ito: ang balang ayon sa kaniyang pagkabalang, at ang lukton ayon sa kaniyang pagkalukton, at ang kuliglig lupa ayon sa kaniyang pagkakuliglig, at ang tipaklong ayon sa kaniyang pagkatipaklong.
23Datapuwa't lahat na may pakpak na umuusad na mayroong apat na paa, ay kasuklamsuklam nga sa inyo.
Levitico 11:24-38
Epekto ng Bangkay sa Tao at Bagay
Nagiging marumi ayon sa ritwal hanggang hapon ang humipo o bumuhat ng ilang patay na hayop. Kailangan ding maglaba ng damit ang bumuhat sa mga ito. Pinapangalanan ng batas ang maliliit na nilikha at ipinaliliwanag ang mangyayari kapag bumagsak ang katawan nila sa kasangkapan, damit, lalagyan, o pagkain. Maaaring hugasan ang ilang bagay. Dapat basagin ang lalagyang luwad. Nananatiling malinis ang bukal o balon, ngunit mahalaga pa rin ang paghipo sa bangkay. Magkaiba ang tuntunin sa tuyong binhi at basang binhi. Sinusundan ng mga patakaran ang pagdikit hanggang sa mga detalye ng buhay sa tahanan.
Sa araw-araw na buhay
Nakakita ang tagalinis ng tindahan ng pagkain ng patay na daga sa tabi ng bukas na sako at ipinahinto ang paglalagay ng paninda sa estante. Tinitingnan niya kung ano ang nahipo nito, inihihiwalay ang apektadong produkto, at sinusunod ang magkaibang tuntunin para sa nahuhugasan at itinatapong lalagyan. Hindi lamang ang hayop ang apektado ng pagdikit. Hindi magkapareho ang karumihan sa ritwal at makabagong kalinisan sa pagkain.
Pansinin
Levitico 11:36 Iba ang pagtrato sa pinagmumulan ng tubig at sa bangkay na nasa loob nito. May mga pagkakaiba sa pagdikit na itinatakda ang batas, sa halip na tawaging marumi ang lahat ng nasa malapit.
Levitico 11:24-38
Ang Dating Biblia 190524At sa mga ito ay magiging karumaldumal kayo: sinomang humipo ng bangkay ng mga iyan ay magiging karumaldumal hanggang sa hapon:
25At sinomang bumuhat ng bangkay ng mga iyan, ay maglalaba ng kaniyang mga suot, at magiging karumaldumal hanggang sa hapon.
26Bawa't hayop na may hati ang paa na hindi baak, o hindi ngumunguya, ay karumaldumal sa inyo: bawa't humipo sa mga iyan ay magiging karumaldumal.
27At anomang inilalakad ang kaniyang pangamot sa lahat ng hayop na inilalakad ang apat na paa, ay karumaldumal nga sa inyo: sinomang humipo ng bangkay ng mga iyan ay magiging karumaldumal hanggang sa hapon.
28At ang bumuhat ng bangkay ng mga iyan, ay maglalaba ng kaniyang mga suot, at magiging karumaldumal hanggang sa hapon: mga karumaldumal nga sa inyo.
29At ang mga ito'y karumaldumal sa inyo, sa mga umuusad na nagsisiusad, sa ibabaw ng lupa: ang bubwit, at ang daga, at ang bayawak ayon sa kaniyang pagkabayawak;
30At ang tuko, at ang buwaya, at ang butiki, at ang bubuli at ang hunyango.
31Ang mga ito'y karumaldumal sa inyo sa lahat ng umuusad: sinomang mangakahipo sa mga iyan pagka ang mga iyan ay patay, ay magiging karumaldumal hanggang sa hapon.
32At yaong lahat na kabagsakan ng mga iyan, pagka patay, ay magiging karumaldumal nga: maging alin mang kasangkapan kahoy, o bihisan, o balat, o supot, alin mang kasangkapang ginagamit sa anomang gawa, sa tubig dapat ilubog, at magiging karumaldumal hanggang sa hapon; kung magkagayo'y magiging malinis.
33At bawa't sisidlang lupa na kahulugan ng mga iyan, lahat ng nalalaman doon ay magiging karumaldumal, at yao'y inyong babasagin.
34Lahat ng pagkain na makakain na kabuhusan ng tubig, ay magiging karumaldumal; at lahat ng inuming maiinom na masilid sa alin man sa mga gayong sisidlang lupa, ay magiging karumaldumal.
35At lahat na kahulugan ng anomang bahagi ng bangkay ng mga yaon ay magiging karumaldumal; maging hurno o kalan ng mga palyok, ay babasagin: mga karumaldumal nga at magiging karumaldumal sa inyo.
36Gayon ma'y ang isang bukal o ang isang balon, na tipunan ng tubig, ay magiging malinis: datapuwa't ang masagi ng bangkay ng mga yaon ay magiging karumaldumal.
37At kung mahulugan ng kanilang bangkay ang alin mang binhing panhasik na ihahasik, ay malinis.
38Nguni't kung nabasa ang binhi at mahulugan ng bangkay ng mga yaon, ay magiging karumaldumal sa inyo.
Levitico 11:39-43
Kahit Nakakaing Hayop ay Nakapagpaparumi
Maaari pa ring magparumi sa tao ang hayop na kabilang sa pinapayagang uri kung namatay ito nang kusa. Marumi hanggang hapon ang humipo sa bangkay. Kailangang maglaba rin ng damit ang bumuhat o kumain mula rito. Hindi ginagawang angkop na pagkain ng pahintulot sa isang uri ang bawat patay na hayop na kabilang dito. Ipinagbabawal pagkatapos ng Dios ang pagkain ng maliliit na nilikhang gumagalaw sa lupa, sa tiyan man o sa maraming paa. Hindi dapat magparumi ang bayan sa pamamagitan ng pinipili nitong kainin.
Sa araw-araw na buhay
Nakakita ang nag-aalaga ng manok ng patay na inahin sa tabi ng pakainan at inaalis niya ito sa halip na dalhin sa kusina. Hindi ginagawang katanggap-tanggap ang bangkay na ito dahil karaniwang pagkain ang manok. Naghuhugas siya matapos hawakan ito. Hindi sapat ang pasya ng beterinaryo upang matukoy ang kalagayan sa ritwal na itinatakda rito ng Dios.
Pansinin
Levitico 11:39 Tungkol na ngayon ang tuntunin sa hayop na karaniwang pinapayagang kainin. May epekto pa rin ang paraan ng pagkamatay nito sa taong humipo sa katawan.
Levitico 11:39-43
Ang Dating Biblia 190539At kung ang anomang hayop na inyong makakain ay mamatay; ang makahipo ng bangkay niyaon ay magiging karumaldumal hanggang sa hapon.
40At ang kumain ng bangkay niyaon ay maglalaba ng kaniyang suot, at magiging karumaldumal hanggang sa hapon: gayon din ang bumuhat ng bangkay niyaon, ay maglalaba ng kaniyang suot, at magiging karumaldumal hanggang sa hapon.
41At bawa't umuusad na nagsisiusad sa ibabaw ng lupa, ay karumaldumal; hindi kakanin.
42Lahat ng lumalakad ng kaniyang tiyan, at lahat ng lumalakad ng apat na paa o mayroong maraming paa, sa lahat ng bagay na umuusad sa ibabaw ng lupa, ay huwag ninyong kakanin; sapagka't mga karumaldumal nga.
43Huwag kayong magpakarumal sa anomang umuusad, o huwag kayong magpakalinis man sa mga iyan, na anopa't huwag kayong mangahawa riyan,
Levitico 11:44-47
Mga Pagkakaibang para sa Bayan ng Dios
Ibinibigay ng Dios ang dahilan ng mga utos: banal siya, at dapat ding maging banal ang bayang sa kaniya. Siya ang Panginoong naglabas sa kanila mula sa Egipto, ang bansang umalipin sa kanila, upang maging Dios nila. Kaya dapat nilang iwasan ang tinatawag niyang marumi. Pinagsasama ng huling mga talata ang mga tuntunin para sa mga nilikha sa lupa, tubig, at hangin. Bahagi ng pamumuhay bilang bayang inangkin niya ang pagkilala sa pinapayagan at ipinagbabawal na pagkain.
Sa araw-araw na buhay
Sinusuri ng bagong boluntaryo sa kusina ng monasteryo ang kaugalian ng pamayanan sa pagkain bago magplano ng hapunan. Natututuhan niyang ipinapahayag ng pagkain ang pinagsasaluhang paraan ng pamumuhay, hindi lamang pansariling gana. Bahagi na ng mga pangako ng sambahayang pinaglilingkuran niya ang pagluluto. Tuwirang tinatanggap ng Israel ang mga pagkakaibang ito bilang mga utos mula sa Dios nito.
Pansinin
Levitico 11:45 Iniuugnay ng Dios ang mga tuntunin sa pagkain sa paglabas niya sa Israel mula sa Egipto. Nakasalig ang mga utos sa ugnayan niya sa bayan, hindi ibinibigay bilang hiwa-hiwalay na payo sa pagkain.
Levitico 11:44-47
Ang Dating Biblia 190544Sapagka't ako ang Panginoon ninyong Dios: magpakabanal nga kayo at kayo'y maging mga banal; sapagka't ako'y banal: ni huwag kayong magpakahawa sa anomang umuusad na gumagalaw sa ibabaw ng lupa.
45Sapagka't ako ang Panginoon na nagsampa sa inyo mula sa lupain ng Egipto, upang ako'y inyong maging Dios: kayo nga'y magpakabanal, sapagka't ako'y banal.
46Ito ang kautusan tungkol sa hayop, at sa ibon, at sa lahat na may buhay na gumagalaw sa tubig, at sa lahat ng nilikha na umuusad sa ibabaw ng lupa;
47Upang lagyan ninyo ng pagkakaiba ang karumaldumal at ang malinis, at ang may buhay na makakain at ang may buhay na hindi makakain.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang Levitico 11:1 sa “At sinalita ng Panginoon kay Moises at kay Aaron, na sa kanila'y sinasabi,”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang Levitico 11:24: “At sa mga ito ay magiging karumaldumal kayo: sinomang humipo ng bangkay ng mga iyan ay magiging karumaldumal hanggang sa hapon:”
Ang huling himig
Iniiwan ng Levitico 11:47 sa mambabasa ang “Upang lagyan ninyo ng pagkakaiba ang karumaldumal at ang malinis, at ang may buhay na makakain at ang may buhay na hindi makakain.”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang karumaldumal, magiging, lahat, inyo, kaniyang, bangkay na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- baak
- Nahati sa dalawang bahagi, na tumutukoy dito sa paa ng hayop.
- kabagkabag
- Paniki, isang hayop na lumilipad at kabilang dito sa ipinagbabawal kainin.
- binhing panhasik
- Mga butil na inilaan para itanim at patubuin sa lupa.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.
