Umaabot ang tabak sa lungsod at sa korona

Sa Bibliang Hebreo, ito ang 21:6, sapagka't nagsimula ang kabanatang Hebreo sa nasusunog na gubat. Ang kasunod na orakulo ay ang gubat na ipinaliliwanag, at sinasagot ng mga unang talata nito ang 20:45–48 nang halos parirala sa parirala: itingin ang mukha, ibadya ang salita, manghula.

Tumutugma ang tatlong tudla sa tatlong salita para sa timog sa 20:46: Jerusalem para sa teman, ang mga banal na dako para sa darom, ang lupain ng Israel para sa Negeb. Maramihan ang “mga santuario”, miqdashim, marahil ang mga looban ng templo nang magkakasama; mababasa sa ilang manuskrito na kanilang santuario.

Pormula ng paghamon bago ang labanan ang “Narito, ako'y laban sa iyo”, na ibabaling ng aklat sa Tiro, Sidon at kay Faraon (26:3; 28:22; 29:3). Ang saling Griego, na wari'y hindi matanggap ang parirala, ay isinalin ang “ang matuwid at ang masama” bilang ang di-matuwid at ang walang kautusan.

Nabubuksan dito ang lihim ng gubat: ang sariwang punong kahoy at tuyong punong kahoy ng 20:47 ay ang matuwid at ang masama, at ang lahat ng mukha mula timog hanggang hilaga ay nagiging “lahat na tao na mula sa timugan hanggang sa hilagaan”. Ta'ar ang “kaloban”, ang lalagyang nag-iingat sa tabak kapag nagpapahinga.

Nagsusumamo ang Jeremias 47:6 sa sandata ring ito, nagtatanong sa tabak ng Panginoon kung hanggang kailan bago ito tumahimik at bumalik sa kaloban nito. Dito, ibinibigay nang patiuna ang sagot: “hindi na isusuksok pa”. Muling ibabangon ng talatang 30 ang tanong tungkol sa kaloban.

Daing mula sa gitna ng lakas ng katawan, nakabaluktot, ang diwa ng “may pagkasira ng iyong mga balakang”. Inilalarawan ng Isaias 21:3 ang gayon ding pagbagsak ng katawan sa masamang balita, nang mapuno ng sakit ang mga balakang. Gagawin ang pagbubuntong-hininga “sa harap ng kanilang mga mata”, isang isinadulang tanda na dapat panoorin.

Dumarating ang mga balita sa 33:21, nang dumating kay Ezekiel ang isang takas mula sa Jerusalem na nagsasabing nasaktan na ang lunsod. Lahat ng tuhod ay magiging tubig, sa literal, ang “manglalambot na parang tubig”, ang parirala ng 7:17, na binabasa ng marami bilang pagkawala ng kontrol sa pag-ihi dahil sa sindak.

Nagsisimula ang bagong salita sa tinatawag na Awit ng Tabak, mga talatang 8 hanggang 17. Maiikli at pumupukpok ang mga taludtod nito, at kabilang sa pinakamahirap na Hebreo sa aklat: may ilang pariralang hindi nalutas ng mga sinaunang tagapagsalin, na nagbibigay ng lubhang magkakaibang pagbasa.

Hiyaw ang inuulit na pangngalan, “Isang tabak, isang tabak”. Hinasa na ang talim at pinakinang ang ibabaw, kapuwa paghahanda para gamitin at hindi para ipakita. Dalawang pandiwa, “nahasa” at “kuminang”, ang naglalarawan sa sandatang handa na.

Upang magkaroon ng kidlat, sa literal, ang “kuminang upang maging parang kidlat”, ang salitang baraq. Sa Deuteronomio 32:41, sinasabi ng Dios na hahasain niya ang kidlat ng kaniyang tabak. Isang pirasong Hebreo na nananatiling malabo ang nasa likod ng “gagawa nga baga tayo ng mga kasayahan?”

Hindi pinangangalanan kung sino ang nagbibigay; itinatago ng pangungusap ang kamay na nag-aabot ng sandata hanggang sa banggitin nito ang “manglilipol”. Hawak sa palad, sa literal, ang “upang hawakan”. Pangangalanan ng talatang 19 ang manglilipol: ang hari sa Babilonia.

Kilos ng pagdadalamhati at pagsisisi ang pagtampal sa hita, gaya ng sinasabi ng Jeremias 31:19 tungkol sa nahiyang tumampal sa kaniyang hita. Maaari ring basahin ang “nauumang sa aking bayan” bilang ibinigay sa tabak, ang mga prinsipe na itinapon sa talim kasama ng bayan.

Bochan, isang pagsubok, ang “paglilitis”. Napakasiksik ng natitirang bahagi ng talata kaya walang saling tiyak, at lubos na naiiba ang Griego. Maaaring ang ibig sabihin ng huling sugnay ay mawawala na ang tungkod, ang sangbahayan ng hari.

Maaaring tanda ng pagkutya o ng sindak sa sakuna ang pagpakpak ng mga kamay; iniutos ng 6:11 kay Ezekiel na humampas ng kamay at sumikad ng paa. Inilalarawan ng “malupi sa ikatlo” ang tabak na tumatama nang dalawang ulit, saka tatlo. Mga silid sa loob ang “kanilang mga silid”, ang mga pribadong dakong pinagtataguan ng mga tao.

Isang salitang dito lamang lumilitaw at nawala na ang kahulugan ang nasa pariralang “kumikinang na tabak” sa Hebreo, kaya hula lamang ang anumang salin. Iisang hiyaw ang “ah!”, ach. Malamang na hinawakan nang mahigpit o hinasa para sa pagpatay ang kahulugan ng “inihasa upang ipangpatay”, ang sandatang handa na sa kamay.

Kinakausap na ngayon ang tabak na wari'y buhay, sa sunud-sunod na maiikling utos: kumanan, kumaliwa. Ibinibigay sa tabak ng “saan man mapaharap ang iyong mukha” ang gayon ding pariralang ginamit sa propeta, na ang mukha ay itinuon ng Dios sa Jerusalem sa talatang 2.

Ginagawa ng Dios mismo ang iniutos niya kay Ezekiel sa talatang 14: “ipapakpak kapuwa ang aking mga kamay”. Iisang kilos ang ginagawa ng propeta at ng Dios sa iisang hatol. Isinasara ng “ako ang Panginoon, ang nagsalita” ang Awit ng Tabak.

Dumarating ang bagong salita, at ito ang pinakakongkreto sa kabanata. Noong 589 BC, lumusob si Nabucodonosor pakanluran upang durugin ang isang paghihimagsik; itinatala ng Jeremias 27:3 ang mga sugo mula sa Edom, Moab, Ammon, Tiro at Sidon na nakipagkita kay Sedechias sa Jerusalem upang magbalak nito.

Pumutol ng kamay, sa literal, ang utos na “landasan mo ng dako”, ibig sabihi'y umukit ng palatandaan; ang yad, kamay, ay ginagamit para sa tanda o bantayog. Mukhang guguhit si Ezekiel ng mapa ng daan na may palatandaang nakaturo sa sangandaan, gaya ng pagguhit niya ng Jerusalem sa laryo sa 4:1. Sa Babilonia kapuwa nagsisimula ang dalawang daan, kaya “sa isang lupain” sila lalabas.

Ang Raba ng mga anak ni Ammon ay ang makabagong Amman, kabisera ng Jordan. Pinangangalanan ng “Jerusalem na nakukutaan” ang mga muog nito, mga pader na pinatibay nina Ezechias at Manases (2 Mga Cronica 32:5; 33:14). Ang pinakamatibay na lunsod sa rehiyon ang itinatabi sa kabilang daan bilang ang ibang pagpipilian.

Tatlong paraan ang pinangangalanan. Inaalog sa lalagyan ang mga panang may nakasulat na pangalan hanggang may mahulog; pag-alog ang kahulugan ng pandiwang Hebreo, na tinutumbasan ng “iniwasiwas”. Mga larawang pambahay ang teraphim na nasa likod ng “mga diosdiosan”, gaya ng ninakaw ni Raquel kay Laban (Genesis 31:19). Binabasa ng mga manghuhulang Babilonio ang atay ng tupa, at may natitira pang mga modelong luwad ng atay na may nakaukit na mga pangitain.

Sa kanang kamay niya lumabas ang palabunutan: “Nasa kanang kamay niya”. Wika ng pagkubkob ang kasunod na talaan: mga pangsaksak (dalawang ulit pinangalanan sa Hebreo), bunton, katibayan. Isinadula na ni Ezekiel ang mga ito sa isang laryo ilang taon na ang nakararaan (4:2).

Parirala ng Mga Bilang 5:15, ang handog ng paninibugho na nagpapaalaala sa kasamaan, ang “ipinaa-alaala niya sa kanilang kasamaan”. Itinuturing ng Jerusalem na hungkag ang pangitain, ngunit hindi ang pangitain ang kanilang pananagutan. Malabo ang “na nanumpa sa kanila”; maaaring ang mga nagtitiwala sa mga isinumpang kasunduan ang tinutukoy.

Tatlong ulit lumilitaw ang pag-alaala sa iisang talata: ipinaalaala, at dalawang ulit na dumating sa alaala. Nahantad, nailantad sa liwanag: iyan ang “nalitaw”. Nahuli sa palad, sa literal, ang “huhulihin ng kamay”, nadakip nang kasingdali ng bagay na hawak sa kamay.

Chalal ang salitang nasa likod ng “nasugatan ng ikamamatay”, na maaari ring mangahulugang nilapastangan; isinasalin ito ng iba na ikaw na tinusok at masamang prinsipe. Si Sedechias ang prinsipe, at muli siyang tinatawag ni Ezekiel na nasi, hindi hari. Dumating na ang kaniyang takdang oras ng pagsusulit, “na ang kaarawan ay dumating”.

Mitsnefet ang “tiara”, salitang sa ibang dako ay ginagamit lamang para sa mitra ng dakilang saserdote (Exodo 28:4, 37–39), kaya may nakakikita rito ng sabay na pag-aalis ng gayak ng saserdote at ng hari. Tatlong maiikling salitang Hebreo ang “ito'y hindi na mangyayari pa uli”, ito hindi ito: walang mananatili sa dati.

'Avvah 'avvah 'avvah ang tatluhang “ititiwarik”, guho sa ibabaw ng guho. Inaalingawngaw ng “hanggang sa dumating yaong may matuwid na kaniya” ang Genesis 49:10, tungkol sa pagdating ng Silo, na binasa ng mga sinaunang mambabasa bilang hanggang sa dumating ang may-ari nito. Mishpat, ang makatarungang karapatan, ang salitang nasa likod ng “matuwid”.

Ang “kapulaan” ng Ammon ay ang panunuya nito sa Juda: sa 25:3 at 25:6, sinasabi ng Ammon ang aha at pumapalakpak sa pagkawasak ng Israel, at binabanggit ng Sofonias 2:8 ang mga pag-alipusta ng mga anak ni Ammon. Muling sinisipi ang awit ng tabak ng mga talatang 9 at 10 at ibinabaling sa kanila.

Binalaan ng Jeremias 27:9 ang mga bansang nagbabalak, kasama ang Ammon, laban sa kanilang mga manghuhula at nagbabadya. Nangako ng kaligtasan ang mga tagakita ng Ammon, ngunit ilalagay lamang nila ang Ammon sa tabi ng mga pinatay ng Juda. Inuulit ng huling sugnay ang talatang 25 nang salita sa salita, kaya kahati ng Ammon ang hatol kay Sedechias.

Ginagamit ng “dakong pinaglalangan sa iyo” ang bara', ang pandiwa ng Genesis 1:1, para sa sariling pinagmulan ng Ammon, at ang “kapanganakan” ay salita ng 16:3 para sa pagsilang ng Jerusalem. Iniuugat ng Genesis 19:38 ang Ammon kay Ben-ammi, anak ni Lot. Sasalubungin ng hatol ang Ammon sa sariling tahanan, hindi sa malayong larangan.

Ang panday na humihihip sa baga ang larawan ng “aking hihipan ka”, isang larawang palalawakin ng kasunod na kabanata (22:20–21). Bo'arim ang “mga tampalasang tao”, na maaari ring mangahulugang mga taong nag-aapoy, laro ng salita sa tabi ng apoy. Mga manggagawa ng pagkawasak, sa literal, ang “bihasang pumatay”. Sinasabi ni Josefo na sinupil ni Nabucodonosor ang Ammon noong 582 BC.

Itinuturo ng “hindi na maaalaala” ang pagkakaiba sa Israel. Nangangako nga ang Jeremias 49:6 ng pagbabalik sa Ammon, na pagkatapos ay ibabalik ng Dios ang pagkabihag ng mga anak ni Ammon, ngunit walang ganoong taludtod ang orakulong ito. Naglaho ang Ammon bilang bayan sa ilalim ng mga sumunod na liping Arabe, gaya ng babala ng 25:4.