Koleksiyon, bukas na pinto, at pagmamahal sa kanilang lahat

Isang huling “Ngayon tungkol sa”, tumatalakay sa isa pang tanong mula sa kanilang sulat. Logeia ang “ambagan”, salitang matatagpuan sa mga papiro para sa mga panrelihiyong singil, na sa Bagong Tipan ay dito lamang at sa talatang 2 ginamit. Ipinakikita ng Mga Taga-Roma 15:26 at 2 Mga Taga-Corinto 8 at 9 kung gaano kabigat ang pagpapahalaga ni Pablo sa pondong ito para sa mga dukhang mananampalataya sa Jerusalem.

Kasama ng Mga Gawa 20:7, ang “unang araw ng sanglinggo” ang pinakamaagang may petsang tanda ng pagdiriwang ng mga Cristiano sa Linggo. Thesaurizo ang “magsimpan”, mag-ipon ng kayamanan, ang pandiwa ng Mateo 6:19–20. Logeia muli ang “mga ambagan”: ayaw ni Pablo ng biglaang pangangalap pagdating niya.

Dokimazo ang “mamagalingin”, subukin at patunayan, ang pandiwang ginagamit sa pagsusuri ng mga barya kung tunay na metal. Charis ang “abuloy”, biyaya: tinatawag ni Pablo ang isang halaga ng salapi sa parehong salitang ginagamit niya para sa kaloob ng Dios kay Cristo.

Ang “kung nararapat” ay kung sulit, kung sapat ang laki ng halaga upang ipagmatwid ang pagpunta ng apostol. Sa katunayan ay pumunta nga siya at dinakip sa Jerusalem (Mga Gawa 21). Pinapangalanan ng Mga Gawa 20:4 ang mga kinatawan mula sa ilang iglesia na naglakbay kasama niya, at wala ni isa mula sa Corinto.

Nasa hilaga ang Macedonia, ang lupain ng Filipos at Tesalonica, at bumababa sa Corinto mula sa itaas ang daang panlupa mula Efeso na dumaraan doon, mas mahabang ruta kaysa tuwirang pagtawid sa Dagat Egeo. Pangkasalukuyan ang “magdaraan ako”, ang tiyak na bahagi ng balak.

Mahalaga ang taginaw dahil humihinto ang paglalayag humigit-kumulang mula Nobyembre hanggang Marso. Propempo ang “tulungan ninyo ako sa aking paglalakbay”, ihatid ang isang tao na may baon at kasama, isang palagiang kagandahang-asal ng mga Cristiano (Mga Taga-Roma 15:24; 3 Juan 6). Itinatala ng Mga Gawa 20:2–3 na kalaunan ay tatlong buwan siyang tumigil sa Grecia.

En parodo ang “sa paglalakbay”, sa pagdaan, isang mabilisang pagdalaw. Mas gusto ni Pablo ang isang mahabang pananatili kaysa maikling pagdalaw ngayon, at ang pagbabago ng balak na ginawa niya kalaunan sa mismong puntong ito ang nagbunsod sa paratang na pabagu-bago siya, na sinagot sa 2 Mga Taga-Corinto 1:15–17.

Kaya sa Efeso isinulat ang sulat, ilang linggo bago ang Pentecostes, marahil sa tagsibol malapit sa Paskua, na magbibigay ng talas sa pagbanggit kay Cristo bilang kordero ng ating paskua sa 5:7. Mahigit dalawang taon si Pablo sa lungsod (Mga Gawa 19:10).

Larawan ni Pablo ang bukas na pintuan para sa pagkakataong mangaral, gaya sa 2 Mga Taga-Corinto 2:12 at Mga Taga-Colosas 4:3. Energes ang “mapapakinabangan”, aktibo, gumagana. Inilalarawan ng Mga Gawa 19:23–41 ang gulo ng mga panday-pilak sa teatro ng Efeso, na maaaring nangyari sa mismong mga buwang ito.

Tunog-alanganin ang “kung dumating si Timoteo” sapagkat isinugo si Timoteo sa daang panlupa sa Macedonia (4:17; Mga Gawa 19:22) at maaaring dumating pagkatapos ng sulat. Bata pa siya (1 Timoteo 4:12) at, ayon sa ilang pahiwatig, madaling masindak; hinihiling ng “walang pangamba” sa Corinto na huwag siyang takutin.

Exoutheneo ang “humamak”, ituring na wala, ang pandiwa sa likod ng mga bagay na hinamak na pinili ng Dios sa 1:28. Propempo muli ang “tulungan ninyo siyang payapa sa kaniyang paglalakbay”, ang kagandahang-asal sa paglalakbay ng talatang 6. Maaaring ikabit ang “kasama ng mga kapatid” kay Pablo, na naghihintay kasama ng mga kapatid, o kay Timoteo, na naglalakbay kasama nila.

Ang parehong peri de ang “tungkol sa”, marahil dahil hiningi ng mga taga-Corinto si Apolos sa pangalan. Siya ang mahusay magsalitang taga-Alejandria ng Mga Gawa 18:24–28 na naging islogan ng isang pangkat ang pangalan (1:12). Sinasabi lamang ng Griego na wala ang kalooban, kaya binabasa ito ng ilan bilang kalooban ng Dios sa halip na kay Apolos.

Apat na maliksing utos, parang mga utos na nakapaskil sa pader. Andrizomai ang “mangagpakalalake”, umasta bilang lalaki, maging matapang, na dito lamang matatagpuan sa Bagong Tipan at madalas sa Lumang Tipang Griego, gaya sa Josue 1:6, kung saan pinalalakas at pinatatapang ang loob.

Sapat ang ikli upang madala kahit saan, at tinitiklop nito ang kabanata 13 sa iisang tuntunin. Sa literal, hayaang mangyari sa pag-ibig ang lahat ng sa inyo, na may pandiwang ginestho, ang pareho ng 14:40 tungkol sa paggawa ng lahat nang may karapatan at kaayusan.

Ang “pangunahing bunga ng Acaya” ay nangangahulugang kabilang ang sambahayan ni Estefanas sa mga unang nahikayat sa lalawigan; si Pablo mismo ang nagbautismo sa kanila (1:16). Tasso ang “nangagsitalaga”, ilagay sa puwesto: itinalaga nila ang sarili upang maglingkod.

Hypotasso ang “pasakop”, ang pandiwa ng 14:32 at 15:28, na humihingi rito ng paggalang sa sambahayang kilala sa paglilingkod. Synergeo ang “tumutulong sa gawa”, gumawang katabi; ang pangngalang kamanggagawa na binuo rito ay isa sa mga paboritong titulo ni Pablo para sa kaniyang mga kasama.

Malamang na sina Estefanas, Fortunato at Acaico ang nagdala ng sulat ng mga taga-Corinto sa 7:1 at magdadala pabalik ng sulat na ito. Parousia ang “pagdating”, ang salitang ginamit ng 15:23 kay Cristo. Pangalang Latin ang Fortunato, mapalad, at ang Acaico ay nangangahulugang taga-Acaya, mga pangalang madalas ibigay sa mga alipin o pinalaya.

Anapauo ang “inaliw”, bigyang-kapahingahan, ang pandiwa ng Mateo 11:28 kung saan nangangako si Jesus ng kapahingahan. Inaliw ng mga dumalaw ang “aking espiritu at ang inyo”, kaya nakinabang ang magkabilang dulo ng sulatan. Epiginosko ang “magsikilala”, kilalanin, ibigay ang nararapat sa kanila.

Ang Asia ay ang lalawigang Romano na ang kabisera ay Efeso, hindi ang kontinente. Tumira sina Aquila at Priscila sa Corinto, kung saan gumawa si Pablo kasama nila ng tolda (Mga Gawa 18:2–3); may iglesiang nagtitipon ngayon sa kanilang bahay sa Efeso, gaya ng kalaunan sa Roma (Mga Taga-Roma 16:5).

Pagbati ng magkakamag-anak ang “halik na banal”, at isinasara ni Pablo ang apat na sulat dito (Mga Taga-Roma 16:16; 2 Mga Taga-Corinto 13:12; 1 Mga Taga-Tesalonica 5:26). Sa gitna ng mga mananampalataya, ipinahahayag nito na nabibilang na sa iisang pamilya ang mga tao mula sa iba't ibang sambahayan at ranggo.

Nagdidikta si Pablo sa isang tagasulat at siya mismo ang sumusulat ng huling mga linya; pinapangalanan ng Mga Taga-Roma 16:22 ang isang ganitong tagasulat, si Tercio. Tinatawag ng 2 Mga Taga-Tesalonica 3:17 ang pagbating sulat-kamay na tanda sa bawat sulat, panlaban sa pamemeke.

Phileo ang “umiibig” dito, mainit na pagmamahal, hindi ang agape ng kabanata 13. Griego para sa sinumpa ang anathema, na nasa likod ng “maging takuwil siya”, at Aramaiko ang “Maranatha”, malamang na marana tha, Panginoon namin, pumarito ka, ang panalangin ng Pahayag 22:20. Dalawang magkahiwalay na salita ang mga ito, gaya ng pagkakahiwalay ng nakalimbag dito.

Halos salita por salita, isinasara rin ng parehong basbas ang Mga Taga-Roma 16:20 at 1 Mga Taga-Tesalonica 5:28. Binubuksan ni Pablo ang bawat sulat sa biyaya at isinasara ito sa biyaya, at dito'y nakatayo ang biyaya isang linya pagkatapos ng sumpa.

Walang ibang sulat ni Pablo na nagtatapos sa aking pag-ibig; dito lamang niya idinaragdag ang sariling pagmamahal pagkatapos ng biyaya. Wala sa ilang unang manuskrito ang pangwakas na “Siya nawa”, at maaaring pumasok ito sa teksto sa pamamagitan ng pampublikong pagbasa sa iglesia.