Isang bagong awit at bagong daing para sa tulong

Dinodoble ng Hebreo ang pandiwa, ‘naghihintay ay naghintay ako’, isang anyong nagpapatindi: matagal at mabigat na paghihintay, na sinisikap abutin ng “hinintay na may pagtitiis.” Ang “kumiling” ay natah, yumuko o umunat, ang tindig ng taong yumuyuko upang masalo ang mahinang tinig.

Sa literal ay ‘hukay ng ugong’ o ‘ng kaguluhan’ ang “kakilakilabot na balon”, bor shaon, marahil ng rumaragasang tubig. Ang “balahong malagkit” ay putik sa ilalim ng imbakan ng tubig, gaya ng hukay na pinaghugusan kay Jeremias, kung saan “walang tubig, kundi burak; at lumubog si Jeremias sa burak” (Jeremias 38:6).

Naglalaro ang Hebreo sa dalawang magkahawig na tunog: marami ang “mangakakakita”, yiru, at “mangatatakot”, yirau. Nagiging paggalang ang nakikita ng karamihan. Lumilipat ang “pagpuri sa aming Dios” mula sa “aking bibig” tungo sa “aming Dios”: sa sambayanan na ang awit sa sandaling ito'y awitin.

Ang “palalo” ay rehabim, mula sa Rahab, pangalan ng halimaw sa dagat ng kaguluhan at palayaw ng Egipto (Isaias 30:7; Mga Awit 87:4). Ang “mga naliligaw … sa pagsunod sa mga kabulaanan” ay ang lumilihis kasunod ng kasinungalingan, at tinatawag ng Amos 2:4 ang mga diyos-diyosan na “kanilang mga pagbubulaan.”

Ang “malalagay na maayos” ay arakh, ihanay nang hanay-hanay, ang pandiwa ng 23:5, “Iyong pinaghahandaan ako ng dulang.” Maaari ring basahin ang taludtod na ‘walang maihahambing sa iyo’. Sa dalawang pagbasa, lumalampas ang mga gawa ng Diyos sa kakayahang bumilang ng nagsasalita.

Apat na uri ng handog ang pinangangalanan, saklaw ang buong sistemang Levitico: ang pinatay na hain, ang handog na harina, ang handog na susunugin at ang handog tungkol sa kasalanan. Tinatanggihan ang bawat isa bilang pangunahing hinihingi ng Diyos. Ganito rin ang sinabi ni Samuel kay Saul: “ang pagsunod ay maigi kay sa hain” (1 Samuel 15:22).

Sa literal ay ‘narito, ako'y dumating na’ ang “Narito, dumating ako”, ang sagot ng lingkod na humaharap, malapit sa “Narito ako; suguin mo ako” ni Isaias (Isaias 6:8). Ang “balumbon ng aklat” ay megillah sa Hebreo, isang nakarolyong kasulatan, at tumpak ang larawan ng Dating Biblia.

Ang “sa loob ng aking puso” ay sa literal na ‘sa gitna ng aking kaloob-looban’, ang tiyan at bituka, na itinuturing ng Hebreo na upuan ng damdamin. Ginagamit ng Jeremias 31:33 ang ganitong kaisipan para sa bagong tipan: “Aking itatala ang aking kautusan sa kanilang kalooban, at aking isusulat sa kanilang puso.”

Ang “nagpahayag ng mabuting balita” ay bisser, magdala ng magandang balita, ang pandiwa ng tagapagbalita sa Isaias 40:9 at 52:7. Ginagamit ng saling Griego ang euangelizo, ang pandiwang pinagmulan ng salitang ebanghelyo. Sa naunang awit ay binusalan ng nagsasalita ang kaniyang bibig; dito ay sinasabi niyang hindi niya pinigil ang kaniyang mga labi.

Ang “ikinubli” ay kasah, ang pandiwa ng pagtatakip sa 32:5, “ang aking kasamaan ay hindi ko ikinubli.” Doon ay tumanggi ang nagsasalita na takpan ang kaniyang kasalanan; dito ay tumatanggi siyang takpan ang katuwiran ng Diyos. Iniingatan sa loob ng puso ang kautusan (talatang 8), ngunit hindi roon itinatago ang katuwiran.

Iisang pandiwa ang “pigilin” dito at ang “pipigilin” sa talatang 9: hindi ko pinigil ang aking mga labi, kaya huwag mong pigilin ang iyong mga kaawaan. Ang “malumanay na kaawaan” ay rachamim, mula sa rechem, ang sinapupunan: ang pag-ibig ng ina sa anak na kaniyang isinilang.

Ang “umabot” ay nasag, abutan, ang pandiwa ng pagmamayabang ni Faraon sa Dagat na Mapula, “Aking hahabulin, aking aabutan” (Exodo 15:9). Sa literal ay ‘iniwan ako ng aking puso’ ang “ang aking puso ay nagpalata sa akin”, iisang pandiwa sa pakiusap na huwag siyang pabayaan sa 38:21.

Ang “Kalugdan mo” ay ratsah, ang pandiwang ginagamit kapag tinatanggap ng Diyos ang isang handog, gaya ng Levitico 1:4, “tatanggapin sa ikagagaling niya.” Pagkatapos ng mga handog na tinanggihan sa talatang 6, ang hinihiling ay tanggapin ng Diyos ang pagliligtas mismo. Mula rito hanggang wakas ay muling lumilitaw ang awit, may maliliit na pagbabago, bilang Awit 70.

Ibinibigay ng Mga Awit 70:2 ang taludtod na ito nang walang “magkakasama” at walang “upang ipahamak.” Halos ganito rin ang pananalita ng Mga Awit 35:4, kaya tila isang nakapirming dalangin ang taludtod na maaaring ilagay sa higit sa isang awit.

Ang “Mangapahamak” ay shamem, matigilan o masindak. Sa literal ay ‘sa sakong ng kanilang kahihiyan’ ang “dahil sa kanilang kahihiyan”, bilang bunga nito. May “Mangapatalikod” ang Mga Awit 70:3 kapalit ng “Mangapahamak”, pagbabago ng iisang pandiwa lamang.

Ang “nangagiibig ng iyong kaligtasan” ay mga taong nananabik sa pagsagip, hindi sa pagkawasak ng iba. Kung saan may “Ang Panginoon ay dakilain” ang taludtod na ito, “Dakilain ang Dios” naman ang nasa Mga Awit 70:4, alinsunod sa hilig ng ikalawang aklat ng Mga Awit sa pangalang Dios.

Ang “inalaala” ay chashab, ang pandiwa ng pagtutuos sa 32:2. Binabago ito ng Mga Awit 70:5 na “magmadali ka sa akin, Oh Dios.” Dito ay naaaliw ang nagsasalita na nasa isip siya ng Panginoon; doon ay humihingi siya ng bilis. Ang “huwag kang magluwat” ay kapareho ng pakiusap ni Daniel para sa Jerusalem, “huwag mong ipagpaliban” (Daniel 9:19).