Ang malaking larawan
Nagbubukas ang Esther 3 sa “After these things did king Ahasuerus promote Haman the son of Hammedatha the Agagite…”, nagbabago malapit sa talata 8 sa “And Haman said unto king Ahasuerus, There is a certain people scattered abroad and…”, at nagtatapos sa “The posts went out, being hastened by the king’s commandment, and the decree was given…”. Sinusundan ng mga puntong ito ang sariling galaw ng kabanata mula simula hanggang wakas.
Kasulatan sa tabi ng buod
Esther · Bersiyong King James · 15Esther 3:1-8
Mga talata 1–8: After these things did king Ahasuerus promote Haman the son of…
Nagbubukas ang Esther 3:1–8 sa “After these things did king Ahasuerus promote Haman the son of Hammedatha the Agagite, and…” at umaabot sa “And Haman said unto king Ahasuerus, There is a certain people scattered abroad and dispersed…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Kilalanin ang mga tao, lugar, tawag, at pangangailangang nagpapasimula sa Esther.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Esther 3:1–8. Nagbubukas ito sa “After these things did king Ahasuerus promote Haman the son of Hammedatha the Agagite, and…”, nagbabago malapit sa talata 4 sa “Now it came to pass, when they spake daily unto him, and he hearkened not unto them, that…”, at umaabot sa “And Haman said unto king Ahasuerus, There is a certain people scattered abroad and dispersed…”. Lumilikha ng kahulugan ang tagapagsalaysay sa pamamagitan ng unang kumikilos, tumutugon, nagbabago, at ng mga bungang nananatili. Ang isinalaysay na kilos ay hindi awtomatikong sinasang-ayunan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 3 palatandaan ng pananalita, 1 tanong, 1 paghahambing, at 0 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Kilalanin ang mga tao, lugar, tawag, at pangangailangang nagpapasimula sa Esther. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Haman, Mordecai, Ahasuerus, Adar, Agagite, Hammedatha. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 4: “Now it came to pass, when they spake daily unto him, and he hearkened not unto them, that they told Haman, to see whether…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Esther 3:1
“After these things did king Ahasuerus promote Haman the son of Hammedatha the Agagite, and advanced him, and set his…” Ang pagbanggit sa Agagite at Ahasuerus ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Esther 3:2
“And all the king’s servants, that were in the king’s gate, bowed, and reverenced Haman: for the king had so commanded…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Esther 3:3
“Then the king’s servants, which were in the king’s gate, said unto Mordecai, Why transgressest thou the king’s…” Pinababagal ng tanong ang sipi. Pansinin kung sino ang kailangang sumagot, ano ang ipinapalagay nito, at kung may tugon sa mga susunod na linya.
- Esther 3:4
“Now it came to pass, when they spake daily unto him, and he hearkened not unto them, that they told Haman, to see…” Ang pagbanggit sa Haman at Jew ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Esther 3:5
“And when Haman saw that Mordecai bowed not, nor did him reverence, then was Haman full of wrath.” Ang pagbanggit sa Haman at Mordecai ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Esther 3:6
“And he thought scorn to lay hands on Mordecai alone; for they had shewed him the people of Mordecai: wherefore Haman…” Ang pagbanggit sa Mordecai at Ahasuerus ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Esther 3:7
“In the first month, that is, the month Nisan, in the twelfth year of king Ahasuerus, they cast Pur, that is, the lot…” Ang pagbanggit sa Adar at Ahasuerus ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Esther 3:8
“And Haman said unto king Ahasuerus, There is a certain people scattered abroad and dispersed among the people in all…” Ang pagbanggit sa Ahasuerus at Haman ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
Esther 3:1-8
Bersiyong King James1After these things did king Ahasuerus promote Haman the son of Hammedatha the Agagite, and advanced him, and set his seat above all the princes that were with him.
2And all the king’s servants, that were in the king’s gate, bowed, and reverenced Haman: for the king had so commanded concerning him. But Mordecai bowed not, nor did him reverence.
3Then the king’s servants, which were in the king’s gate, said unto Mordecai, Why transgressest thou the king’s commandment?
4Now it came to pass, when they spake daily unto him, and he hearkened not unto them, that they told Haman, to see whether Mordecai’s matters would stand: for he had told them that he was a Jew.
5And when Haman saw that Mordecai bowed not, nor did him reverence, then was Haman full of wrath.
6And he thought scorn to lay hands on Mordecai alone; for they had shewed him the people of Mordecai: wherefore Haman sought to destroy all the Jews that were throughout the whole kingdom of Ahasuerus, even the people of Mordecai.
7In the first month, that is, the month Nisan, in the twelfth year of king Ahasuerus, they cast Pur, that is, the lot, before Haman from day to day, and from month to month, to the twelfth month, that is, the month Adar.
8And Haman said unto king Ahasuerus, There is a certain people scattered abroad and dispersed among the people in all the provinces of thy kingdom; and their laws are diverse from all people; neither keep they the king’s laws: therefore it is not for the king’s profit to suffer them.
Esther 3:9-15
Mga talata 9–15: If it please the king, let it be written that they may be destroyed: and…
Nagbubukas ang Esther 3:9–15 sa “If it please the king, let it be written that they may be destroyed: and I will pay ten thousand…” at umaabot sa “The posts went out, being hastened by the king’s commandment, and the decree was given in…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Kilalanin ang mga tao, lugar, tawag, at pangangailangang nagpapasimula sa Esther.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Esther 3:9–15. Nagbubukas ito sa “If it please the king, let it be written that they may be destroyed: and I will pay ten…”, nagbabago malapit sa talata 12 sa “Then were the king’s scribes called on the thirteenth day of the first month, and there was…”, at umaabot sa “The posts went out, being hastened by the king’s commandment, and the decree was given in…”. Lumilikha ng kahulugan ang tagapagsalaysay sa pamamagitan ng unang kumikilos, tumutugon, nagbabago, at ng mga bungang nananatili. Ang isinalaysay na kilos ay hindi awtomatikong sinasang-ayunan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 2 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 1 paghahambing, at 0 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Kilalanin ang mga tao, lugar, tawag, at pangangailangang nagpapasimula sa Esther. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Haman, Jews, Shushan, Adar, Agagite, Ahasuerus. Kasama sa wikang bilang ang ten, thousand, one. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 12: “Then were the king’s scribes called on the thirteenth day of the first month, and there was written according to all that Haman…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Esther 3:9
“If it please the king, let it be written that they may be destroyed: and I will pay ten thousand talents of silver to…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Esther 3:10
“And the king took his ring from his hand, and gave it unto Haman the son of Hammedatha the Agagite, the Jews’ enemy.” Ang pagbanggit sa Agagite at Haman ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Esther 3:11
“And the king said unto Haman, The silver is given to thee, the people also, to do with them as it seemeth good to…” Ang pagbanggit sa Haman ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Esther 3:12
“Then were the king’s scribes called on the thirteenth day of the first month, and there was written according to all…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Esther 3:13
“And the letters were sent by posts into all the king’s provinces, to destroy, to kill, and to cause to perish, all…” Ginagawang kongkreto ng bilang na one ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.
- Esther 3:14
“The copy of the writing for a commandment to be given in every province was published unto all people, that they…” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang commandment, copy, people. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 13 at 15.
- Esther 3:15
“The posts went out, being hastened by the king’s commandment, and the decree was given in Shushan the palace. And the…” Ang pagbanggit sa Shushan at Haman ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
Esther 3:9-15
Bersiyong King James9If it please the king, let it be written that they may be destroyed: and I will pay ten thousand talents of silver to the hands of those that have the charge of the business, to bring it into the king’s treasuries.
10And the king took his ring from his hand, and gave it unto Haman the son of Hammedatha the Agagite, the Jews’ enemy.
11And the king said unto Haman, The silver is given to thee, the people also, to do with them as it seemeth good to thee.
12Then were the king’s scribes called on the thirteenth day of the first month, and there was written according to all that Haman had commanded unto the king’s lieutenants, and to the governors that were over every province, and to the rulers of every people of every province according to the writing thereof, and to every people after their language; in the name of king Ahasuerus was it written, and sealed with the king’s ring.
13And the letters were sent by posts into all the king’s provinces, to destroy, to kill, and to cause to perish, all Jews, both young and old, little children and women, in one day, even upon the thirteenth day of the twelfth month, which is the month Adar, and to take the spoil of them for a prey.
14The copy of the writing for a commandment to be given in every province was published unto all people, that they should be ready against that day.
15The posts went out, being hastened by the king’s commandment, and the decree was given in Shushan the palace. And the king and Haman sat down to drink; but the city Shushan was perplexed.
Mga sanggunian para sa kabanatang ito
Magkahiwalay na sanggunian ang mapa ng kuwento at malalim na pagninilay kasama ng planong ito. Bawat isa ay may sariling pahina.
Gabay sa pagtuturo para sa mismong kabanata
Mula mismo sa kabanata ang mga panandang ito. Pinagdurugtong nila ang mapa ng kuwento sa Antas 1, pagsusuri sa Antas 2, at teksto ng Kasulatan sa iisang aralin.
Magsimula sa unang larawan ng kabanata
Esther 3:1: “After these things did king Ahasuerus promote Haman the son of Hammedatha the Agagite, and advanced him, and set his seat above all the princes that were…”
Maglaan ng oras sa punto ng pagbabago
Esther 3:4: “Now it came to pass, when they spake daily unto him, and he hearkened not unto them, that they told Haman, to see whether Mordecai’s matters would stand…”
Panatilihing nakikita ang landas ng mga salita
king’s, Haman, king, month, people, Mordecai
Obserbasyon at gabay sa pagtuturo
- Sundan kung sino ang kumikilos, nagsasalita, naaapektuhan, at kung ano ang nagbabago.
- Pansinin ang inuulit na pangako, kabiguan, pagliligtas, at bunga.
- Huwag ipalagay na sinasang-ayunan ng tagapagsalaysay ang bawat kilos na iniulat.
Unahin ang teksto
Kung saan nagkakaiba ang mga mambabasa
Nagsisimula ang buod sa sinasabi ng sipi at sa ugnayan ng mga bahagi nito. Hindi nito ipinapalagay na nalutas na ng isang denominasyon ang lahat ng tanong. Malinaw na tinutukoy kung ang konklusyon ay nakasalalay sa tradisyon, teoryang pampanitikan, o rekonstruksiyong pangkasaysayan.
Unang inihaharap ang tekstong KJV. Nilalagyan ng malinaw na pangalan ang mga interpretasyon, at ipinapakita lamang ang mga pagkakaiba kapag nakatutulong ang mga ito upang maunawaan kung bakit hindi palaging iisa ang sagot ng mga seryosong komunidad.
Inihahanda pa ang paghahambing ng mga interpretasyon para sa kabanatang ito. Habang wala pa ang mga nasuring tala, malinaw na pinaghihiwalay ng pahinang ito ang teksto ng KJV, buod, at aplikasyon nang hindi sinasabing nagkakasundo ang lahat ng responsableng mambabasa sa bawat tanong.
Mga layunin sa pagkatuto
- Ilagay ang Esther 3 sa loob ng Esther 3 at ipaliwanag ang tungkulin nito sa Esther.
- Ilarawan mula sa ebidensiya kung paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Kilalanin ang mga tao, lugar, tawag, at pangangailangang nagpapasimula sa Esther..
- Ihiwalay ang tahasang pahayag, konklusyong suportado ng Kasulatan, at interpretasyon.
- Ipaliwanag kung paano ginagabayan ng uring salaysay ang responsableng pagbasa.
- Ihambing ang kaugnay na awit o video sa sipi at bumalik sa teksto para suriin ito.
- Bumuo ng personal at pampamayanang tugon na hindi lumalampas sa ebidensiya ng Kasulatan.
Paghahanda ng guro
- Basahin nang dalawang ulit ang Esther 3, pati ang agad na nauuna at sumusunod dito.
- Balikan ang bahagi ng aklat: Esther 3 (Esther 3).
- Markahan ang nagsasalita, kilos, nauulit na salita, utos, paghahambing, pangako, at bunga.
- Pakinggan o panoorin muna ang kaugnay na media at itala kung saan ito nagpapaikli, nagbibigay-kahulugan, o nagsasadula.
- Maghanda ng paraang makakasagot ang mga kalahok nang hindi sila pinipilit magbahagi ng personal na karanasan.
Pagsuri sa ebidensiya at interpretasyon
Tahasang pahayag
Magtala ng dalawang pahayag na tuwirang sinasabi ng Esther 3 at banggitin ang mga talata.
Suportado ng Kasulatan
Bumuo ng konklusyon mula sa ilang bahagi ng Esther 3. Ipaliwanag ang bawat hakbang.
Matibay na hinuha
Tukuyin ang konklusyong malapit na sumusunod sa teksto kahit hindi ito nakasaad sa iisang pangungusap.
Posible o tradisyonal na pagbasa
Kung may magkakaibang responsableng pagbasa, ipakita ang kaibahan at huwag itong ituring na katiyakan.
Hangganan
Huwag gawing konklusyon sa pagtuturo ang haka-haka.
Talakayan na may gabay sa sagot
1. Ano ang tuwirang sinasabi ng Esther 3 tungkol sa Diyos, mga tao, o kalagayan?
Ipakita ang gabay ng guro
Magsimula sa mga salita at kilos sa sipi. Humingi ng eksaktong talata bago tanggapin ang konklusyon.
2. Paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Kilalanin ang mga tao, lugar, tawag, at pangangailangang nagpapasimula sa Esther.?
Ipakita ang gabay ng guro
Sundan ang simula, pagbabago, at kinalabasan. Huwag umasa sa isang pangungusap kung may malinaw na pagkakasunod ang yunit.
3. Anong salita, kilos, paghahambing, o tugon ang nauulit, at ano ang tungkulin nito?
Ipakita ang gabay ng guro
Maaaring ipakita ng pag-uulit ang balangkas o diin, ngunit ipaliwanag ang kahulugan nito sa konteksto.
4. Paano nakatutulong ang yunit sa bahaging Esther 3?
Ipakita ang gabay ng guro
Ihambing ang yunit sa nauuna at sumusunod dito sa parehong aklat.
5. Anong pag-iingat ang kailangan dahil sa uring salaysay?
Ipakita ang gabay ng guro
Sundan ang tagapagsalaysay, mga pasiya, bunga nito, at ginagawa ng Diyos nang hindi ipinapalagay na sinasang-ayunan ang bawat kilos na isinalaysay.
6. Anong tapat na tugon ang hinihingi nito sa isang tao at sa pamayanan?
Ipakita ang gabay ng guro
Bumuo ng tiyak at angkop na kilos. Huwag gawing utos ang paglalarawan kung walang ebidensiya.
Responsableng pagsasabuhay
Puso at gawi
Tukuyin ang paniniwala, hangarin, o gawing itinutuwid, pinatitibay, o inililihis ng Esther 3.
Ugnayan at pamayanan
Bumuo ng kilos na mag-iingat sa dangal, katotohanan, katarungan, habag, o katapatan sa isang tunay na ugnayan.
Pagsamba at panalangin
Sumulat ng panalangin gamit ang mga salita at alalahanin ng sipi.
Paglilingkod at patotoo
Pumili ng nakikitang tugon para sa linggong ito at ng taong makakasama sa pananagutan.
Pag-angkop para sa tagapakinig
Mga bata
Gumamit ng maikling bahagi, mapa ng mga tao at kilos, at isang tiyak na tugon. Ipaliwanag muna ang mahihirap na salita.
Kabataan
Ipatukoy ang presyon, katapatan, kapangyarihan, at bunga. Payagang sumagot sa sulat nang hindi kailangang magbahagi sa lahat.
Matatanda
Magdagdag ng kontekstong pampanitikan at pangkasaysayan, ihambing ang responsableng pagbasa, at humingi ng ebidensiya sa bawat pahayag.
Iba-ibang edad
Pagpartnerin ang magkaibang edad, unahin ang obserbasyon bago interpretasyon, at magwakas sa sama-samang panalangin.
Online o sa tahanan
Ipadala nang maaga ang sipi, gamitin ang media bilang paghinto para magmasid, at tipunin ang sagot sa iisang dokumento.
Kumpletong 75-minutong daloy ng pagtuturo
Maaaring alisin ng grupong kulang sa oras ang pinalawak na talakayan, ngunit panatilihin ang pagbasa ng Kasulatan, pagsuri ng ebidensiya, at pangwakas na tugon.
Panimula
Ipakilala ang aklat, Esther 3, uri, at pangunahing tanong. Ipaliwanag na susuriin sa teksto ang bawat konklusyon.
Buong pagbasa
Basahin nang malakas o tahimik ang yunit. Markahan ang nagsasalita, pag-uulit, utos, paghahambing, at pagbabago.
Pagbasa bawat bahagi
Sundan ang ginabayang mga bahagi. Ibuod ang bawat isa sa isang pangungusap at itala ang talatang sumusuporta rito.
Awit o video
Gumamit ng kaugnay na media. Ihambing ang diin at hindi nito isinama sa sipi.
Talakayang may ebidensiya
Gamitin ang mga tanong at humingi ng talata para sa bawat mahalagang sagot.
Pagsasabuhay
Bumuo ng personal at pampamayanang tugon. Iwasan ang pangako o utos na hindi itinatakda ng teksto.
Buod at panalangin
Kumpletuhin ng bawat isa ang isang pangungusap tungkol sa sipi. Manalangin gamit ang mga salita at alalahanin nito.
Pag-aaral gamit ang awit at video
Gamitin ang media pagkatapos basahin ang sipi. Maaaring magbigay-kahulugan, magpaikli, o magsadula ang awit o video, kaya ihambing ito sa Kasulatan.
- Bago: basahin ang eksaktong sipi at tukuyin ang pangunahing galaw nito.
- Habang ginagamit: pansinin kung aling mga salita, tao, pangyayari, o damdamin ang binibigyang-diin.
- Pagkatapos: tukuyin kung ano ang nilinaw, ano ang hindi isinama, at ano ang dapat suriin sa teksto.
