Mga Awit 10

Mga Awit 10

Ang malaking larawan

Nagbubukas ang Mga Awit 10 sa “Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of trouble?”, nagbabago malapit sa talata 9 sa “He lieth in wait secretly as a lion in his den: he lieth in wait to catch the poor: he…”, at nagtatapos sa “To judge the fatherless and the oppressed, that the man of the earth may no more…”. Sinusundan ng mga puntong ito ang sariling galaw ng kabanata mula simula hanggang wakas.

Kasulatan sa tabi ng buod

Mga Awit · Bersiyong King James · 18

Mga Awit 10:1-6

Mga talata 1–6: Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of…

Nagbubukas ang Mga Awit 10:1–6 sa “Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of trouble?” at umaabot sa “He hath said in his heart, I shall not be moved: for I shall never be in adversity.” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.

Mas malalim na pag-aaral

Isang buong yunit ang Mga Awit 10:1–6. Nagbubukas ito sa “Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of trouble?”, nagbabago malapit sa talata 3 sa “For the wicked boasteth of his heart’s desire, and blesseth the covetous, whom the LORD…”, at umaabot sa “He hath said in his heart, I shall not be moved: for I shall never be in adversity.”. Ang nagsasalita, magkatulad na linya, mga larawan, galaw ng damdamin, at pagbabago ng tinig ang nagdadala sa argumento. Mas malalim ang karunungan kaysa sa awtomatikong pangako. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 1 palatandaan ng pananalita, 1 tanong, 0 paghahambing, at 2 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.

Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.

Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang God, His. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 1: “Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of trouble?” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.

Pag-aaral sa bawat talata

  1. Psalms 10:1

    “Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of trouble?” Pinababagal ng tanong ang sipi. Pansinin kung sino ang kailangang sumagot, ano ang ipinapalagay nito, at kung may tugon sa mga susunod na linya.

  2. Psalms 10:2

    “The wicked in his pride doth persecute the poor: let them be taken in the devices that they have imagined.” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang devices, imagined, persecute. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 1 at 3.

  3. Psalms 10:3

    “For the wicked boasteth of his heart’s desire, and blesseth the covetous, whom the LORD abhorreth.” Nagbibigay ang linyang ito ng dahilan, bunga, o konklusyon. Dapat itong manatiling kaugnay ng pahayag o kilos na nagbibigay rito ng kahulugan.

  4. Psalms 10:4

    “The wicked, through the pride of his countenance, will not seek after God: God is not in all his thoughts.” Pinapangalanan ng talata ang God sa halip na iwanang walang pinagmulan ang kilos. Pansinin kung ipinagpapatuloy, sinasagot, o inihahambing ito ng susunod na linya.

  5. Psalms 10:5

    “His ways are always grievous; thy judgments are far above out of his sight: as for all his enemies, he puffeth at…” Ang pagbanggit sa His ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  6. Psalms 10:6

    “He hath said in his heart, I shall not be moved: for I shall never be in adversity.” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.

Mga Awit 10:1-6

Bersiyong King James

1Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of trouble?

2The wicked in his pride doth persecute the poor: let them be taken in the devices that they have imagined.

3For the wicked boasteth of his heart’s desire, and blesseth the covetous, whom the LORD abhorreth.

4The wicked, through the pride of his countenance, will not seek after God: God is not in all his thoughts.

5His ways are always grievous; thy judgments are far above out of his sight: as for all his enemies, he puffeth at them.

6He hath said in his heart, I shall not be moved: for I shall never be in adversity.

Mga Awit 10:7-12

Mga talata 7–12: His mouth is full of cursing and deceit and fraud: under his tongue is…

Nagbubukas ang Mga Awit 10:7–12 sa “His mouth is full of cursing and deceit and fraud: under his tongue is mischief and vanity.” at umaabot sa “Arise, O LORD ; O God, lift up thine hand: forget not the humble.” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.

Mas malalim na pag-aaral

Isang buong yunit ang Mga Awit 10:7–12. Nagbubukas ito sa “His mouth is full of cursing and deceit and fraud: under his tongue is mischief and vanity.”, nagbabago malapit sa talata 9 sa “He lieth in wait secretly as a lion in his den: he lieth in wait to catch the poor: he doth…”, at umaabot sa “Arise, O LORD ; O God, lift up thine hand: forget not the humble.”. Ang nagsasalita, magkatulad na linya, mga larawan, galaw ng damdamin, at pagbabago ng tinig ang nagdadala sa argumento. Mas malalim ang karunungan kaysa sa awtomatikong pangako. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 1 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 0 paghahambing, at 2 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.

Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.

Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang God, Arise, His. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 9: “He lieth in wait secretly as a lion in his den: he lieth in wait to catch the poor: he doth catch the poor, when he draweth him…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.

Pag-aaral sa bawat talata

  1. Psalms 10:7

    “His mouth is full of cursing and deceit and fraud: under his tongue is mischief and vanity.” Ang pagbanggit sa His ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  2. Psalms 10:8

    “He sitteth in the lurking places of the villages: in the secret places doth he murder the innocent: his eyes are…” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang places, eyes, innocent. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 7 at 9.

  3. Psalms 10:9

    “He lieth in wait secretly as a lion in his den: he lieth in wait to catch the poor: he doth catch the poor, when he…” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang catch, lieth, poor. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 8 at 10.

  4. Psalms 10:10

    “He croucheth, and humbleth himself, that the poor may fall by his strong ones.” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang croucheth, fall, humbleth. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 9 at 11.

  5. Psalms 10:11

    “He hath said in his heart, God hath forgotten: he hideth his face; he will never see it.” Pinapangalanan ng talata ang God sa halip na iwanang walang pinagmulan ang kilos. Pansinin kung ipinagpapatuloy, sinasagot, o inihahambing ito ng susunod na linya.

  6. Psalms 10:12

    “Arise, O LORD ; O God, lift up thine hand: forget not the humble.” Ang pagbanggit sa Arise ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

Mga Awit 10:7-12

Bersiyong King James

7His mouth is full of cursing and deceit and fraud: under his tongue is mischief and vanity.

8He sitteth in the lurking places of the villages: in the secret places doth he murder the innocent: his eyes are privily set against the poor.

9He lieth in wait secretly as a lion in his den: he lieth in wait to catch the poor: he doth catch the poor, when he draweth him into his net.

10He croucheth, and humbleth himself, that the poor may fall by his strong ones.

11He hath said in his heart, God hath forgotten: he hideth his face; he will never see it.

12Arise, O LORD ; O God, lift up thine hand: forget not the humble.

Mga Awit 10:13-18

Mga talata 13–18: Wherefore doth the wicked contemn God? he hath said in his heart, Thou…

Nagbubukas ang Mga Awit 10:13–18 sa “Wherefore doth the wicked contemn God? he hath said in his heart, Thou wilt not require it.” at umaabot sa “To judge the fatherless and the oppressed, that the man of the earth may no more oppress.” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.

Mas malalim na pag-aaral

Isang buong yunit ang Mga Awit 10:13–18. Nagbubukas ito sa “Wherefore doth the wicked contemn God? he hath said in his heart, Thou wilt not require it.”, nagbabago malapit sa talata 15 sa “Break thou the arm of the wicked and the evil man: seek out his wickedness till thou find…”, at umaabot sa “To judge the fatherless and the oppressed, that the man of the earth may no more oppress.”. Ang nagsasalita, magkatulad na linya, mga larawan, galaw ng damdamin, at pagbabago ng tinig ang nagdadala sa argumento. Mas malalim ang karunungan kaysa sa awtomatikong pangako. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 1 palatandaan ng pananalita, 1 tanong, 0 paghahambing, at 2 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.

Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.

Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Thou, Break, God, King, Wherefore. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 13: “Wherefore doth the wicked contemn God? he hath said in his heart, Thou wilt not require it.” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.

Pag-aaral sa bawat talata

  1. Psalms 10:13

    “Wherefore doth the wicked contemn God? he hath said in his heart, Thou wilt not require it.” Pinababagal ng tanong ang sipi. Pansinin kung sino ang kailangang sumagot, ano ang ipinapalagay nito, at kung may tugon sa mga susunod na linya.

  2. Psalms 10:14

    “Thou hast seen it; for thou beholdest mischief and spite, to requite it with thy hand: the poor committeth himself…” Ang pagbanggit sa Thou ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  3. Psalms 10:15

    “Break thou the arm of the wicked and the evil man: seek out his wickedness till thou find none.” Ang pagbanggit sa Break ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  4. Psalms 10:16

    “The LORD is King for ever and ever: the heathen are perished out of his land.” Ang pagbanggit sa King ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.

  5. Psalms 10:17

    “LORD , thou hast heard the desire of the humble: thou wilt prepare their heart, thou wilt cause thine ear to hear:” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang cause, desire, hear. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 16 at 18.

  6. Psalms 10:18

    “To judge the fatherless and the oppressed, that the man of the earth may no more oppress.” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang earth, fatherless, judge. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 17.

Mga Awit 10:13-18

Bersiyong King James

13Wherefore doth the wicked contemn God? he hath said in his heart, Thou wilt not require it.

14Thou hast seen it; for thou beholdest mischief and spite, to requite it with thy hand: the poor committeth himself unto thee; thou art the helper of the fatherless.

15Break thou the arm of the wicked and the evil man: seek out his wickedness till thou find none.

16The LORD is King for ever and ever: the heathen are perished out of his land.

17LORD , thou hast heard the desire of the humble: thou wilt prepare their heart, thou wilt cause thine ear to hear:

18To judge the fatherless and the oppressed, that the man of the earth may no more oppress.

Mga sanggunian para sa kabanatang ito

Magkahiwalay na sanggunian ang mapa ng kuwento at malalim na pagninilay kasama ng planong ito. Bawat isa ay may sariling pahina.

Kuwentong sanggunian sa Antas 1Para sa mausisang kabataan at bagong mambabasa. Pinananatiling buhay ang bawat kabanata sa pamamagitan ng galaw ng kuwento, malinaw na larawan, paliwanag sa mahirap na salitang KJV, at nakakagulat na detalye.Malalim na sanggunian sa Antas 2Nakasalig sa tekstong KJV, na may pilosopikal at teolohikal na lalim at maingat na pagtukoy sa pananaw ng Katoliko, Protestante, Eastern Orthodox, Hudyo, at Messianic Jewish kapag mahalaga ang kanilang pagkakaiba.

Gabay sa pagtuturo para sa mismong kabanata

Mula mismo sa kabanata ang mga panandang ito. Pinagdurugtong nila ang mapa ng kuwento sa Antas 1, pagsusuri sa Antas 2, at teksto ng Kasulatan sa iisang aralin.

1

Magsimula sa unang larawan ng kabanata

Psalms 10:1: “Why standest thou afar off, O LORD ? why hidest thou thyself in times of trouble?”

2

Maglaan ng oras sa punto ng pagbabago

Psalms 10:13: “Wherefore doth the wicked contemn God? he hath said in his heart, Thou wilt not require it.”

3

Panatilihing nakikita ang landas ng mga salita

poor, LORD, wicked, heart, catch, desire

Obserbasyon at gabay sa pagtuturo

  1. Sundan ang nagsasalita, mga larawan, magkatulad na linya, tanong, at kilos ng damdamin.
  2. Pansinin kung saan hindi pinapayagan ng pagdurusa o tensyon ang madaling sagot.
  3. Basahin ang kasabihan bilang karunungan sa pagkilatis at hindi mekanikal na pangakong hiwalay sa konteksto.

Unahin ang teksto

Kung saan nagkakaiba ang mga mambabasa

Nagsisimula ang buod sa sinasabi ng sipi at sa ugnayan ng mga bahagi nito. Hindi nito ipinapalagay na nalutas na ng isang denominasyon ang lahat ng tanong. Malinaw na tinutukoy kung ang konklusyon ay nakasalalay sa tradisyon, teoryang pampanitikan, o rekonstruksiyong pangkasaysayan.

Unang inihaharap ang tekstong KJV. Nilalagyan ng malinaw na pangalan ang mga interpretasyon, at ipinapakita lamang ang mga pagkakaiba kapag nakatutulong ang mga ito upang maunawaan kung bakit hindi palaging iisa ang sagot ng mga seryosong komunidad.

Inihahanda pa ang paghahambing ng mga interpretasyon para sa kabanatang ito. Habang wala pa ang mga nasuring tala, malinaw na pinaghihiwalay ng pahinang ito ang teksto ng KJV, buod, at aplikasyon nang hindi sinasabing nagkakasundo ang lahat ng responsableng mambabasa sa bawat tanong.

Mga layunin sa pagkatuto

  1. Ilagay ang Mga Awit 10 sa loob ng Mga Awit 10 at ipaliwanag ang tungkulin nito sa Mga Awit.
  2. Ilarawan mula sa ebidensiya kung paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.
  3. Ihiwalay ang tahasang pahayag, konklusyong suportado ng Kasulatan, at interpretasyon.
  4. Ipaliwanag kung paano ginagabayan ng uring tula at karunungan ang responsableng pagbasa.
  5. Ihambing ang kaugnay na awit o video sa sipi at bumalik sa teksto para suriin ito.
  6. Bumuo ng personal at pampamayanang tugon na hindi lumalampas sa ebidensiya ng Kasulatan.

Paghahanda ng guro

  1. Basahin nang dalawang ulit ang Mga Awit 10, pati ang agad na nauuna at sumusunod dito.
  2. Balikan ang bahagi ng aklat: Mga Awit 10 (Mga Awit 10).
  3. Markahan ang nagsasalita, kilos, nauulit na salita, utos, paghahambing, pangako, at bunga.
  4. Pakinggan o panoorin muna ang kaugnay na media at itala kung saan ito nagpapaikli, nagbibigay-kahulugan, o nagsasadula.
  5. Maghanda ng paraang makakasagot ang mga kalahok nang hindi sila pinipilit magbahagi ng personal na karanasan.

Pagsuri sa ebidensiya at interpretasyon

Tahasang pahayag

Magtala ng dalawang pahayag na tuwirang sinasabi ng Mga Awit 10 at banggitin ang mga talata.

Suportado ng Kasulatan

Bumuo ng konklusyon mula sa ilang bahagi ng Mga Awit 10. Ipaliwanag ang bawat hakbang.

Matibay na hinuha

Tukuyin ang konklusyong malapit na sumusunod sa teksto kahit hindi ito nakasaad sa iisang pangungusap.

Posible o tradisyonal na pagbasa

Kung may magkakaibang responsableng pagbasa, ipakita ang kaibahan at huwag itong ituring na katiyakan.

Hangganan

Huwag gawing konklusyon sa pagtuturo ang haka-haka.

Talakayan na may gabay sa sagot

1. Ano ang tuwirang sinasabi ng Mga Awit 10 tungkol sa Diyos, mga tao, o kalagayan?

Ipakita ang gabay ng guro

Magsimula sa mga salita at kilos sa sipi. Humingi ng eksaktong talata bago tanggapin ang konklusyon.

2. Paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Binubuo ang Mga Awit 10 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga?

Ipakita ang gabay ng guro

Sundan ang simula, pagbabago, at kinalabasan. Huwag umasa sa isang pangungusap kung may malinaw na pagkakasunod ang yunit.

3. Anong salita, kilos, paghahambing, o tugon ang nauulit, at ano ang tungkulin nito?

Ipakita ang gabay ng guro

Maaaring ipakita ng pag-uulit ang balangkas o diin, ngunit ipaliwanag ang kahulugan nito sa konteksto.

4. Paano nakatutulong ang yunit sa bahaging Mga Awit 10?

Ipakita ang gabay ng guro

Ihambing ang yunit sa nauuna at sumusunod dito sa parehong aklat.

5. Anong pag-iingat ang kailangan dahil sa uring tula at karunungan?

Ipakita ang gabay ng guro

Pansinin ang nagsasalita, larawan, magkatulad na linya, galaw ng damdamin, at kaibahan ng karunungan sa awtomatikong pangako.

6. Anong tapat na tugon ang hinihingi nito sa isang tao at sa pamayanan?

Ipakita ang gabay ng guro

Bumuo ng tiyak at angkop na kilos. Huwag gawing utos ang paglalarawan kung walang ebidensiya.

Responsableng pagsasabuhay

Puso at gawi

Tukuyin ang paniniwala, hangarin, o gawing itinutuwid, pinatitibay, o inililihis ng Mga Awit 10.

Ugnayan at pamayanan

Bumuo ng kilos na mag-iingat sa dangal, katotohanan, katarungan, habag, o katapatan sa isang tunay na ugnayan.

Pagsamba at panalangin

Sumulat ng panalangin gamit ang mga salita at alalahanin ng sipi.

Paglilingkod at patotoo

Pumili ng nakikitang tugon para sa linggong ito at ng taong makakasama sa pananagutan.

Pag-angkop para sa tagapakinig

Mga bata

Gumamit ng maikling bahagi, mapa ng mga tao at kilos, at isang tiyak na tugon. Ipaliwanag muna ang mahihirap na salita.

Kabataan

Ipatukoy ang presyon, katapatan, kapangyarihan, at bunga. Payagang sumagot sa sulat nang hindi kailangang magbahagi sa lahat.

Matatanda

Magdagdag ng kontekstong pampanitikan at pangkasaysayan, ihambing ang responsableng pagbasa, at humingi ng ebidensiya sa bawat pahayag.

Iba-ibang edad

Pagpartnerin ang magkaibang edad, unahin ang obserbasyon bago interpretasyon, at magwakas sa sama-samang panalangin.

Online o sa tahanan

Ipadala nang maaga ang sipi, gamitin ang media bilang paghinto para magmasid, at tipunin ang sagot sa iisang dokumento.

Kumpletong 75-minutong daloy ng pagtuturo

Maaaring alisin ng grupong kulang sa oras ang pinalawak na talakayan, ngunit panatilihin ang pagbasa ng Kasulatan, pagsuri ng ebidensiya, at pangwakas na tugon.

5 min

Panimula

Ipakilala ang aklat, Mga Awit 10, uri, at pangunahing tanong. Ipaliwanag na susuriin sa teksto ang bawat konklusyon.

15 min

Buong pagbasa

Basahin nang malakas o tahimik ang yunit. Markahan ang nagsasalita, pag-uulit, utos, paghahambing, at pagbabago.

15 min

Pagbasa bawat bahagi

Sundan ang ginabayang mga bahagi. Ibuod ang bawat isa sa isang pangungusap at itala ang talatang sumusuporta rito.

10 min

Awit o video

Gumamit ng kaugnay na media. Ihambing ang diin at hindi nito isinama sa sipi.

15 min

Talakayang may ebidensiya

Gamitin ang mga tanong at humingi ng talata para sa bawat mahalagang sagot.

10 min

Pagsasabuhay

Bumuo ng personal at pampamayanang tugon. Iwasan ang pangako o utos na hindi itinatakda ng teksto.

5 min

Buod at panalangin

Kumpletuhin ng bawat isa ang isang pangungusap tungkol sa sipi. Manalangin gamit ang mga salita at alalahanin nito.

Pag-aaral gamit ang awit at video

Gamitin ang media pagkatapos basahin ang sipi. Maaaring magbigay-kahulugan, magpaikli, o magsadula ang awit o video, kaya ihambing ito sa Kasulatan.

  1. Bago: basahin ang eksaktong sipi at tukuyin ang pangunahing galaw nito.
  2. Habang ginagamit: pansinin kung aling mga salita, tao, pangyayari, o damdamin ang binibigyang-diin.
  3. Pagkatapos: tukuyin kung ano ang nilinaw, ano ang hindi isinama, at ano ang dapat suriin sa teksto.