Ang malaking larawan
Inilalayo ng pighati si David, hari ng Israel, sa hukbong nagligtas sa kanya. Nagbababala ang pinunong si Joab na nahihiya ang tapat na mga tauhan dahil sa pagdadalamhati niya para sa anak na naghimagsik, si Absalom. Muling humaharap si David sa mga tao at nagsisimulang bumalik patawid sa Jordan, ang ilog na naghihiwalay sa kanya at sa kanyang kabisera. Humihingi ng tawad ang dating mga kaaway, at pinasasalamatan ang mga tumulong. Sinasagot ni Mephiboseth, apo ng dating haring si Saul, ang isang paratang. Gayunman, nagtatalo ang mga lipi kung sino ang may higit na karapatang mag-uwi sa hari.
Sa kabanatang ito
- Kailangang Harapin ni David ang Hukbo 2 Samuel 19:1-8
Naririnig ng mga kawal ang pagdadalamhati ni David para kay Absalom.
- Inaanyayahan ng Juda ang Hari 2 Samuel 19:9-15
Pinagtatalunan ng mga lipi ang pagbabalik kay David matapos mamatay si Absalom.
- Humihingi ng Tawad si Semei 2 Samuel 19:16-23
Nagmamadaling sumalubong si Semei kay David kasama ang isang libong lalaki mula sa Benjamin.
- Ipinapaliwanag ni Mephiboseth ang Nangyari 2 Samuel 19:24-30
Dumarating si Mephiboseth na hindi nagupitan ang balbas, hindi nalabhan ang damit at napabayaan ang mga paa.
- Ipinauubaya ni Barzillai ang Karangalan 2 Samuel 19:31-39
Sinasamahan ni Barzillai, na walumpung taong gulang, si David patawid sa Jordan.
- Nagtatalo ang mga Lipi sa Pagbabalik 2 Samuel 19:40-43
Nagpapatuloy si David patungong Gilgal kasama si Chimham at ang mga naghahatid sa kanya.
Pangunahing katotohanan
Nababalik sa katungkulan si David sa pamamagitan ng pagtupad ng tungkulin sa bayan, awa at pag-aayos ng ugnayan. Ngunit hindi napapanatag ang kaharian dahil sa pagtatalo tungkol sa katapatan at lugar ng bawat pangkat.

Kasulatan sa tabi ng buod
2 Samuel · Ang Dating Biblia 1905 · 432 Samuel 19:1-8
Kailangang Harapin ni David ang Hukbo
Naririnig ng mga kawal ang pagdadalamhati ni David para kay Absalom. Pumapasok sila sa lungsod na parang nahihiya sa tagumpay. Kinakaharap siya ni Joab. Sinasabi niyang ipinadama ng hari sa mga nagligtas sa kanyang sambahayan na kinapopootan sila at walang halaga. Nagbababala si Joab na aalis sila sa gabing iyon kung hindi sila kakausapin ni David. Bumabangon si David at umuupo sa pintuang-bayan, kung saan nagtitipon ang mga tao sa kanyang harap. Nananatili ang pighati, ngunit bumabalik siya sa tungkulin. Kailangan ng mga nagtaya ng buhay na kilalanin sila ng hari habang iniluluksa niya ang anak.

Sa araw-araw na buhay
Lumalayong mag-isa ang tagapag-ugnay ng pagsagip matapos mamatayan ng kaanak sa kanilang gawain. Nagbababala ang kanyang pangalawa na nadarama ng pagod na mga kasamahan na sila ang sinisisi kahit marami silang nailigtas. Lumalabas siya upang pasalamatan sila habang nagdadalamhati pa rin. Hindi makapaghihintay na matapos ang lungkot bago kilalanin ang kanilang ginawa. Kinakausap ni Joab ang haring namatayan ng anak habang naghihimagsik ito laban sa kanya.
Pansinin
2 Samuel 19:8 Pagkatapos ng babala ni Joab, nauupo si David sa pintuang-bayan at lumalapit sa kanya ang mga tao. Sinasagot ng hayag na pagkilos ang krisis na dulot ng kanyang paglayo.
2 Samuel 19:1-8
Ang Dating Biblia 19051At nasaysay kay Joab; narito, ang hari ay tumatangis at namamanglaw dahil kay Absalom.
2At ang pagtatagumpay sa araw na yaon ay naging kapanglawan sa buong bayan: sapagka't narinig ng bayan na sinasabi sa araw na yaon. Ang hari ay nahahapis dahil sa kaniyang anak.
3At ang bayan ay pumasok sa bayan na patago sa araw na yaon, na gaya ng pagpasok ng bayang napapahiya pagka tumatakas sa pagbabaka.
4At tinakpan ng hari ang kaniyang mukha, at ang hari ay sumigaw ng malakas. Oh anak kong Absalom, Oh Absalom, anak ko, anak ko!
5At pumasok si Joab sa bahay, sa hari, at nagsabi, Iyong hiniya sa araw na ito ang mga mukha ng lahat na iyong lingkod na nagligtas sa araw na ito ng iyong buhay, at ng mga buhay ng iyong mga anak na lalake at babae, at ng mga buhay ng iyong mga asawa, at ng mga buhay ng iyong mga babae;
6Sa iyong pagibig sa nangapopoot sa iyo, at pagkapoot sa nagsisiibig sa iyo. Sapagka't iyong inihayag sa araw na ito, na ang mga prinsipe at mga lingkod ay walang anoman sa iyo: sapagka't aking nagugunita sa araw na ito, na kung si Absalom ay nabuhay, at kaming lahat ay namatay sa araw na ito, ay disin nakapagpalugod na mabuti sa iyo.
7Ngayon nga'y bumangon ka, ikaw ay lumabas, at magsalita na may kagandahang loob sa iyong mga lingkod: sapagka't aking isinusumpa sa pangalan ng Panginoon, na kung ikaw ay hindi lalabas, ay walang matitira sa iyong isang tao sa gabing ito: at yao'y magiging masama sa iyo kay sa lahat ng kasamaan na sumapit sa iyo mula sa iyong kabataan hanggang ngayon.
8Nang magkagayo'y tumindig ang hari, at naupo sa pintuang-bayan. At kanilang isinaysay sa buong bayan, na sinasabi, Narito ang hari ay nakaupo sa pintuang-bayan: at ang buong bayan ay naparoon sa harap ng hari. Nakatakas nga ang Israel bawa't isa sa kaniyang tolda.
2 Samuel 19:9-15
Inaanyayahan ng Juda ang Hari
Pinagtatalunan ng mga lipi ang pagbabalik kay David matapos mamatay si Absalom. Naaalala nila ang mga nauna niyang pagliligtas at itinatanong kung bakit sila nagtatagal. Ipinadadala ni David ang mga saserdote sa Juda, ang sarili niyang mga kaanak, upang himuking huwag magpahuli. Ipinapangako rin niya kay Amasa ang pamumuno sa hukbo bilang kapalit ni Joab. Nagkakaisang inaanyayahan ng Juda na bumalik ang hari at mga lingkod nito. Sinasalubong nila siya sa Jordan upang tumulong sa pagtawid. Kabilang sa pagpapanumbalik ang panghihikayat, ugnayan ng pamilya at bagong pagtatalaga, bukod sa pagkatalo ng hukbong naghimagsik.
Sa araw-araw na buhay
Matapos bawiin ang kanyang pagkakatanggal, nakikipagpulong ang tagapagsanay sa tenis sa mga kapitan ng magkalabang samahan sa tabi ng bakanteng palaruan. Inaalok niya ang dating katunggali na tumulong sa pamumuno ng pangkat. Nagsisimulang ibalik ng mga manlalaro ang kanilang mga bag sa mga bangko. Kailangang buuing muli ang mga ugnayan pagkatapos ng pasiya. Ibinabangon ni David ang kaharian matapos ang digmaang sibil sa paglalapit sa dating mga kalaban.
Pansinin
2 Samuel 19:13 Inaalok ni David kay Amasa ang katungkulan ni Joab. Kasama sa pagbabalik ang malaking pagbabago sa pamumuno upang makuha ang suporta ng kabilang panig.
2 Samuel 19:9-15
Ang Dating Biblia 19059At ang buong bayan ay nagtatalo sa lahat ng mga lipi ng Israel, na sinasabi, Iniligtas tayo ng hari sa kamay ng ating mga kaaway; at iniligtas niya tayo sa kamay ng mga Filisteo; at ngayo'y kaniyang tinakasan si Absalom sa lupain.
10At si Absalom na ating pinahiran ng langis, upang maging hari sa atin ay namatay sa pagbabaka. Ngayon nga'y bakit hindi kayo nagsasalita ng isang salita sa pagbabalik sa hari?
11At nagsugo ang haring si David kay Sadoc at kay Abiathar na mga saserdote, na sinasabi, Magsipagsalita kayo sa mga matanda sa Juda, na magsipagsabi, Bakit kayo ang huli sa pagbabalik sa hari sa kaniyang bahay? dangang ang pananalita ng buong Israel ay dumating sa hari, upang ibalik siya sa kaniyang bahay.
12Kayo'y aking mga kapatid, kayo'y aking buto at aking laman: bakit nga kayo ang huli sa pagbabalik sa hari?
13At sabihin ninyo kay Amasa, Hindi ka ba aking buto at aking laman? Hatulan ng Dios ako, at lalo na, kung ikaw ay hindi maging palaging punong kawal ng mga hukbo sa harap ko na kahalili ni Joab.
14At kaniyang ikiniling ang puso ng lahat ng mga lalake ng Juda na parang puso ng isang tao; na anopa't sila'y nagsipagsugo sa hari, na nagsisipagsabi, Ikaw ay bumalik, at ang lahat ng iyong lingkod.
15Sa gayo'y bumalik ang hari, at naparoon sa Jordan. At ang Juda ay naparoon sa Gilgal, upang salubungin ang hari, na itawid ang hari sa Jordan.
2 Samuel 19:16-23
Humihingi ng Tawad si Semei
Nagmamadaling sumalubong si Semei kay David kasama ang isang libong lalaki mula sa Benjamin. Tumutulong din sa pagtawid si Siba at ang kanyang sambahayan. Yumuyukod si Semei at inaamin ang maling ginawa niya nang tumakas si David. Gusto ni Abisai na patayin siya dahil isinumpa niya ang haring pinili ng Diyos. Tumatanggi si David na gawing araw ng pagpatay ang araw ng kanyang pagbabalik. Alam niyang hari na siya muli, at sumusumpa siyang hindi mamamatay si Semei. Ang lalaking nang-insulto sa tumatakas na pinuno ay umaasa ngayon sa awa ng pinunong muling makapangyarihan.

Sa araw-araw na buhay
Sinasalubong ng nagbalik na pinuno ng panaderya ang manggagawang nangutya sa kanya nang matanggal siya. Humihingi ito ng tawad sa tabi ng mga patungan ng pinalalamig na tinapay bago sindihan ang mga hurno. Tinatanggihan niya ang mungkahing tanggalin ito at mahinahong sinisimulan ang gawain. Dahil matatag na ang kanyang pagbabalik, kaya niyang magpigil. Sumusumpa si David na iligtas ang buhay ng lalaking sumumpa sa kanya bilang hari.
Pansinin
2 Samuel 19:22 Iniuugnay ni David ang pagtangging pumatay sa pagkaalam na hari na siya muli. Ang matatag na pagbabalik ay nagiging dahilan upang magpigil sa halip na agad maghiganti.
2 Samuel 19:16-23
Ang Dating Biblia 190516At si Semei na anak ni Gera, na Benjamita, na taga Bahurim, ay nagmadali at lumusong na kasama ang mga lalake ng Juda upang salubungin ang haring si David.
17At may isang libong lalake ng Benjamin na kasama siya, at si Siba, na alila sa sangbahayan ni Saul, at ang kaniyang labing limang anak at ang kaniyang dalawang pung alila na kasama niya; at sila'y nagsitawid sa Jordan sa harap ng hari.
18At may tawiran naman upang tawiran ng sangbahayan ng hari, at gawin ang kaniyang inaakalang mabuti. At si Semei na anak ni Gera ay nagpatirapa sa harap ng hari, nang siya'y makatawid sa Jordan.
19At sinabi niya sa hari, Huwag paratangan ng kasamaan ako ng aking panginoon, o alalahanin man ang ginawa na may kalikuan ng iyong lingkod sa araw na ang aking panginoon na hari ay lumabas sa Jerusalem, upang isapuso ng hari.
20Sapagka't nalalaman ng iyong lingkod na ako'y nagkasala: kaya't, narito, ako'y naparirito sa araw na ito, na una sa lahat ng sangbahayan ni Jose upang lumusong na salubungin ang aking panginoon na hari.
21Nguni't si Abisai na anak ni Sarvia ay sumagot, at nagsabi, Hindi ba papatayin si Semei dahil dito, sapagka't kaniyang isinumpa ang pinahiran ng langis ng Panginoon?
22At sinabi ni David, Ano ang ipakikialam ko sa inyo, mga anak ni Sarvia, na kayo'y magiging mga kaaway ko sa araw na ito? may sinoman bang papatayin sa araw na ito sa Israel? sapagka't di ko ba talastas na ako'y hari sa araw na ito sa Israel?
23At sinabi ng hari kay Semei, Ikaw ay hindi mamamatay. At ang hari ay sumumpa sa kaniya.
2 Samuel 19:24-30
Ipinapaliwanag ni Mephiboseth ang Nangyari
Dumarating si Mephiboseth na hindi nagupitan ang balbas, hindi nalabhan ang damit at napabayaan ang mga paa. Sinasabi niyang balak niyang sumunod kay David ngunit dinaya siya ng lingkod. Dahil hirap siyang lumakad, kailangan niya ng asno. Inaakusahan niya si Siba ng paninirang-puri at ipinauubaya ang hatol sa hari. Pinatitigil ni David ang paliwanag at ipinag-uutos na paghati-hatian nila ang lupa. Sinasabi ni Mephiboseth na maaari nang kunin ni Siba ang lahat dahil ligtas na nakabalik si David. Malayo ang sagot niya sa hangaring ibinintang sa kanya ni Siba noong tumatakas ang hari.
Sa araw-araw na buhay
Nagdadala ang isang nangungupahang may kapansanan ng mga mensaheng nagpapatunay na hindi dumating ang ipinangakong sasakyan. Ang hindi niya pagdalo sa biglaang pulong ay inilarawang pagtangging tumulong. Nag-aalok ang tagapangulo ng kasunduan nang hindi lubos na sinisiyasat ang alitan. Sinasabi niyang higit na mahalaga ang kaligtasan ng pangkat. Sa usapin ni Mephiboseth, nakataya ang pabor ng hari at lupang ibinigay mula sa ari-arian ni Saul.
Pansinin
2 Samuel 19:30 Mas mahalaga kay Mephiboseth ang ligtas na pagbabalik ni David kaysa sa paghawak sa lupa. Salungat ang sinabi niyang mahalaga sa naunang paratang ni Siba na naiwan siya dahil umaasang maging hari.
2 Samuel 19:24-30
Ang Dating Biblia 190524At si Mephiboseth na anak ni Saul ay lumusong na sinalubong ang hari; at hindi man siya naghugas ng kaniyang mga paa, o naggupit man ng kaniyang balbas, o nilabhan man ang kaniyang mga suot, mula sa araw na ang hari ay umalis hanggang sa araw na siya'y umuwi na payapa sa bahay.
25At nangyari, nang siya'y dumating sa Jerusalem upang salubungin ang hari, na sinabi ng hari sa kaniya, Bakit hindi ka yumaong kasama ko, Mephiboseth?
26At siya'y sumagot, Panginoon ko, Oh hari, dinaya ako ng aking lingkod: sapagka't sinabi ng iyong lingkod, Ako'y maghahanda ng isang asno, upang aking masakyan, at yumaong kasama ng hari; sapagka't ang iyong lingkod ay pilay.
27At kaniyang binintangan ang iyong lingkod sa aking panginoon na hari; nguni't ang panginoon kong hari ay gaya ng isang anghel ng Dios: gawin mo nga kung ano ang mabuti sa iyong mga mata.
28Sapagka't ang buong sangbahayan ng aking ama ay mga patay na lalake lamang sa harap ng panginoon kong hari: gayon ma'y inilagay mo ang iyong lingkod sa kasamahan ng nagsisikain sa iyong sariling dulang. Ano pa ngang matuwid mayroon ako, na aking maisisigaw pa sa hari?
29At sinabi ng hari sa kaniya, Bakit nagsasalita ka pa ng iyong mga bagay? Aking sinabi, Ikaw at si Siba ay maghati sa lupa.
30At sinabi ni Mephiboseth sa hari, Oo, ipakuha mo sa kaniya ang lahat, yamang ang aking panginoon na hari ay dumating na payapa sa kaniyang sariling bahay.
2 Samuel 19:31-39
Ipinauubaya ni Barzillai ang Karangalan
Sinasamahan ni Barzillai, na walumpung taong gulang, si David patawid sa Jordan. Tinustusan niya ang hari habang nasa Mahanaim ito. Ngayon ay inaalok siya ni David ng lugar sa Jerusalem. Tumatanggi si Barzillai. Hindi na niya nasisiyahan nang tulad ng dati ang pagkain at musika. Nais niyang mamatay malapit sa mga libingan ng kanyang mga magulang. Hinihiling niyang si Chimham na lamang ang isama. Pumapayag ang hari na alagaan ito at nangangako ng iba pang tulong kung kailangan. May halik at basbas sa kanilang pagpapaalam. Iginagalang ng pasasalamat ang nais ng matanda sa halip na pilitin siyang mamuhay sa palasyo.
Sa araw-araw na buhay
Tinatanggihan ng isang tagasuporta ng pagdiriwang ang permanenteng upuang pandangal na alok bilang pasasalamat sa matagal niyang tulong. Nakapapagod na ang paglalakbay at mahahabang gabi, kaya hinihiling niyang ibigay ang lugar sa mas batang kasamahan. Nagpapasalamat ang mga tagapag-ayos at tinatanggap ang kanyang pasiya. Ang alok ni David ay habambuhay na pagtustos ng hari sa lalaking tumulong sa kanya habang nasa pagkatapon.
Pansinin
2 Samuel 19:37 Hinihiling ni Barzillai na manatili malapit sa mga libingan ng pamilya at itinuturo si Chimham bilang kapalit. Ipinauubaya niya ang alok na kabutihan sa kinabukasang mas angkop para sa iba.
2 Samuel 19:31-39
Ang Dating Biblia 190531At si Barzillai na Galaadita ay lumusong mula sa Rogelim; at siya'y tumawid sa Jordan na kasama ng hari, upang ihatid niya siya sa dako roon ng Jordan.
32Si Barzillai nga ay lalaking matanda nang totoo, na may walong pung taon: at kaniyang ipinaghanda ang hari ng pagkain samantalang siya'y nasa Mahanaim; sapagka't siya'y totoong dakilang tao.
33At sinabi ng hari kay Barzillai, Tumawid kang kasama ko, at aking pakakanin ka sa Jerusalem.
34At sinabi ni Barzillai sa hari, Gaano na lamang ang mga araw ng mga taon ng aking buhay, na aahon pa ako sa Jerusalem na kasama ng hari?
35Ako sa araw na ito'y may walong pung taon na; makapapansin pa ba ako ng mabuti at masama? malalasahan pa ba ng iyong lingkod ang kaniyang kinakain at iniinom? maririnig ko pa ba ang tinig ng mangaawit na lalake at babae? bakit pa nga magiging isang pasan ang iyong lingkod sa aking panginoon na hari?
36Ang iyong lingkod ay yayaon na lamang ng kaunti sa dako roon ng Jordan na kasama ng hari: at bakit gagantihin ng hari ako ng ganyang ganting pala?
37Isinasamo ko sa iyo na pabalikin mo ang iyong lingkod, upang ako'y mamatay sa aking sariling bayan, sa siping ng libingan ng aking ama at ng aking ina. Nguni't, narito, ang iyong lingkod na Chimham: bayaan siyang tumawid na kasama ng aking panginoon na hari; at gawin mo sa kaniya, kung ano ang mamabutihin mo.
38At sumagot ang hari, Si Chimham ay tatawid na kasama ko, at gagawin ko sa kaniya ang aakalain mong mabuti: at anomang iyong kailanganin sa akin ay aking gagawin alangalang sa iyo.
39At ang buong bayan ay tumawid sa Jordan, at ang hari ay tumawid: at hinagkan ng hari si Barzillai, at binasbasan siya; at siya'y bumalik sa kaniyang sariling dako.
2 Samuel 19:40-43
Nagtatalo ang mga Lipi sa Pagbabalik
Nagpapatuloy si David patungong Gilgal kasama si Chimham at ang mga naghahatid sa kanya. Nagrereklamo ang mga lalaki ng Israel na kinuha ng Juda ang hari nang wala sila. Sumasagot ang Juda na malapit nila siyang kaanak at itinatangging tumanggap sila ng mga regalo dahil sa pagtulong. Inaangkin ng Israel ang mas malaking bahagi sa hari at sinasabing nauna silang nagnanais na ibalik siya. Mas mabagsik ang tugon ng Juda. Hindi nahihilom ng pagtawid ang dating pagkakahati ng mga pangkat. Nagbabanta sa pagkakaisang dapat ibalik ng kanyang pag-uwi ang pagtatalo kung sino ang pinakamalapit sa hari.
Sa araw-araw na buhay
Pinagmamasdan ng tagapag-ayos ng pagtitipon ang dalawang sangay ng malaking pamilya na nagtatalo kung sino ang naghanda sa pag-uwi ng isang nakatatanda. Inaangkin ng isa ang pinakamalapit na ugnayan. Ipinagmamalaki naman ng kabila ang mas maraming kasapi at mas maagang alok ng tulong. Nagiging paligsahan para sa pagkilala ang pagsalubong. Ang alitan ng Israel at Juda ay tungkol sa kanilang lugar sa kahariang muling naitatag.
Pansinin
2 Samuel 19:43 Mas mabagsik ang paglalarawan sa sagot ng Juda kaysa sa sagot ng Israel. Nagtatapos ang pagbabalik sa mas matinding pagtatalo, sa halip na nagkakaisang pahayag.
2 Samuel 19:40-43
Ang Dating Biblia 190540Sa gayo'y tumawid sa Gilgal ang hari, at si Chimham ay tumawid na kasama niya: at itinawid ng buong bayan ng Juda ang hari, at ng kalahati rin naman ng bayan ng Israel.
41At, narito, ang lahat na lalake ng Israel ay nagsiparoon sa hari, at nagsipagsabi sa hari, Bakit ninakaw ka ng aming mga kapatid na mga lalake ng Juda, at itinawid ang hari at ang kaniyang sangbahayan sa Jordan, at ang lahat na lalake ni David na kasama niya?
42At ang lahat na lalake ng Juda ay nagsisagot sa mga lalake ng Israel, Sapagka't ang hari ay kamaganak na malapit namin: bakit nga kayo mangagagalit dahil sa bagay na ito? nagsikain ba kami ng anoman sa gugol ng hari? o binigyan ba niya kami ng anomang kaloob?
43At ang mga lalake ng Israel ay nagsisagot sa mga lalake ng Juda, at nagsipagsabi, Kami ay may sangpung bahagi sa hari, at kami ay may higit na matuwid kay David kay sa inyo; bakit nga ninyo niwalan ng kabuluhan kami, na ang aming payo'y hindi siyang una sa pagbabalik sa aming hari? At ang mga salita ng mga lalake ng Juda ay lalong mababagsik kay sa mga salita ng mga lalake ng Israel.
Mga detalyeng dapat mapansin
Ang pambungad na larawan
Nagsisimula ang 2 Samuel 19:1 sa “At nasaysay kay Joab; narito, ang hari ay tumatangis at namamanglaw dahil kay Absalom.”
Kung saan nagbabago ang kabanata
Nagiging likas na pagbabago ang 2 Samuel 19:22: “At sinabi ni David, Ano ang ipakikialam ko sa inyo, mga anak ni Sarvia, na kayo'y magiging mga kaaway ko sa araw na ito? may sinoman bang papatayin sa araw…”
Ang huling himig
Iniiwan ng 2 Samuel 19:43 sa mambabasa ang “At ang mga lalake ng Israel ay nagsisagot sa mga lalake ng Juda, at nagsipagsabi, Kami ay may sangpung bahagi sa hari, at kami ay may higit na matuwid kay…”
Landas ng mga salita sa kabanata
Tinutulungan ng mga salitang hari, iyong, aking, kaniyang, araw, lingkod na makita ang paulit-ulit na alalahanin ng kabanata.
Malinaw na kahulugan ng mga salita sa Kasulatan
- dulang
- Mababang hapag na ginagamit bilang patungan ng pagkain.
- gugol
- Halagang inilalabas upang bayaran ang mga kailangan o gastusin.
Makinig at manood kasabay ng sipi
Lumalabas lamang ang kaugnay na media kapag nagtutugma ang sanggunian nito at ang yunit. Gamitin ang awit at video bilang kasama, pagkatapos ay bumalik sa teksto ng Bibliya.




