Ang piging kung saan kamatayan ang nilulunok

Lumilitaw rito ang dalawang salita ng titulong “Kamanghamangha, Tagapayo” sa 9:6: pele ang “kagilagilalas na bagay” at etsot ang “binalak.” Ang ipinangalan sa bata ay matagal nang ginagawa ng Diyos. Dalawang pangngalang magkatabi mula sa ugat ng amen ang “pagtatapat at katotohanan,” emunah omen, katatagang dinoble.

Hindi pinangangalanan ang lungsod; iminungkahi na ang Babilonia, Nineve at ang kabisera ng Moab. Kuta ng mga dayuhan ang “palasio ng mga taga ibang lupa.” Inaalala ng “hindi matatayo kailan man” ang sumpa ni Josue sa Jerico, na ipinataw sa sinumang “magbangon at magtayo nitong bayan ng Jerico” (Josue 6:26).

Ang mismong mga bayang nagpanginig sa iba ang siyang natatakot sa Diyos. Itinatala ng Aklat ni Daniel ang ganitong pagbaling sa iisang tao: si Nabucodonosor, panginoon ng pinakadakilang lungsod ng kaniyang panahon, na nagtatapos ng kaniyang salaysay sa “akong si Nabucodonosor ay pumupuri, at nagbubunyi, at nagpaparangal sa Hari ng langit” (Daniel 4:37).

Maaaring basahing ‘bagyo sa taglamig’ ang “bagyo laban sa kuta,” sapagkat iisang titik lamang ang pagkakaiba ng Hebreo para sa pader, qir, at sa lamig, qor. Dumarating ang ulan sa taglamig ng Judea sa marahas na buhos. Dalawang ulit pinangangalanan ang dukha at mapagkailangan, ang mga taong walang sariling bubong, na ang pader lamang ang silungan.

Zamir ang salita sa likod ng “awit,” na sa ibang dako ay maaari ring mangahulugang sanga; pinakamalamang na ang sigaw ng tagumpay ng mga maniniil ang pinatatahimik, at iyon ang pinili ng Ang Dating Biblia. Agad na bumababa ang init kapag dumaan ang ulap sa ibabaw ng mainit at tuyong lupain, at ganoon din namamatay ang ingay ng mga dayuhan.

Magkatugma sa Hebreo ang “matabang bagay” at “alak na laon,” shemanim at shemarim, ang huli ay literal na alak sa ibabaw ng latak. Nagkakaroon ng lakas ang alak na iniwang tumanda sa latak at sinasala bago ihain, kaya “totoong sala.” Ginagamit ng Jeremias 48:11 ang gayunding larawan laban sa Moab, na “nagpahinga sa kaniyang mga latak,” alak na hindi kailanman isinalin.

Bala ang “aalisin,” lamunin, ang pandiwa ring lumalamon sa kamatayan sa kasunod na talata, kaya sabay na nilulunok ang takip at ang kamatayan. Tinatakpan ng mga nagluluksa ang ulo at mukha, gaya ng ginawa ni David dahil kay Absalom: “tinakpan ng hari ang kaniyang mukha” (2 Samuel 19:4). Nakalatag ang lambong sa “lahat ng mga bayan,” hindi sa Israel lamang.

Lanetsach ang “magpakailan man,” gaya ng tapat na salin ng Ang Dating Biblia; binasa ito ng Griyegong sinipi ni Pablo ayon sa kahulugang Arameo ng salita, ‘pagtatagumpay,’ kaya “Nilamon ng pagtatagumpay ang kamatayan” (1 Mga Taga-Corinto 15:54). Machah ang “papahirin,” ang pandiwang ginamit nang lipulin ng Diyos ang may buhay sa baha (Genesis 7:4); dito, mga luha ang pinapahid.

Binibigkas ang “Narito, ito'y ating Dios” gaya ng pagtuturo sa taong dumarating sa daan, ‘ayan na siya.’ Binabalikan ito ng aklat sa 40:9, “sabihin mo sa mga bayan ng Juda, Tingnan ang inyong Dios!” Dalawang ulit sinasabi ang “hinintay natin siya,” minsan kasama ang titulo niya at minsan kasama ang pangalan niya.

Madmenah ang “tapunan ng dumi,” kaparehong salita ng bayang Moabitang Madmena sa Jeremias 48:2, “Oh Madmena, madadala sa katahimikan,” kaya naglalaro ang linya sa Moab na niyapakan sa sarili nitong Madmena. Niyayapakan ang dayami sa hukay ng dumi upang maging pataba. Ang kamay na nagpapahinga sa Sion at ang paang nasa Moab ay dalawang bahagi ng iisang larawan.

Arbot ang salita sa likod ng “gawa ng kaniyang mga kamay,” salitang dito lamang lumilitaw; maaaring katusuhan o paghampas ng kamay ang kahulugan, kaya lumulubog ang kapalaluan kasabay ng mismong mga bisig na nagsisikap na panatilihin itong nakalutang. Umaabot at tumutulak pababa ang mga kamay ng lumalangoy, at ginagamit ng talata ang kumpas na iyon pababa.

Muling lumilitaw ang tatlong pandiwa, ibinaba, giniba, ibinagsak sa lupa, halos salita por salita sa 26:5, kung saan ginamit ang mga ito sa “mapagmataas na bayan.” Iisang pagtrato ang tinatanggap ng mataas na kuta ng Moab at ng lungsod na walang pangalan sa 25:2. “Hanggang sa alabok” ang huling salita, samantalang nagsimula ang kabanata sa isang bunton.