Sumusuray ang lupa, at nagsisimulang umawit ang malalayong tinig

Halos walang bansang pinangangalanan sa mga kabanata 24 hanggang 27, at madalas silang tawaging Apokalipsis ni Isaias. Literal na ‘pinipilipit ang mukha nito’ ang “binabaligtad,” binabaluktot ang ibabaw ng lupain. Magkatunog sa Hebreo ang unang dalawang pandiwa, boqeq at bolqah, pag-uubos at paggiba, na parang tunog ng bagay na ibinubuhos.

Ginamit ng Oseas 4:9 ang unang pares bilang banta: “kung paano ang bayan, gayon ang saserdote.” Anim na pares ang narito. Sa huling dalawa, iisang ugat ang ginagamit ng Hebreo para sa magkabilang panig, ang nagpapahiram at humihiram mula sa pandiwang lavah, ang nagpapatubo at pinatutubuan mula sa nashah, kaya hindi mapaghiwalay ang mga salita mismo.

Dinodoble sa Hebreo ang bawat pandiwa, ‘inubos, inubos’ at ‘sinamsam, sinamsam,’ ang pinakamatinding paraan ng wika sa pagsasabing lubos, kaya ang dalawang “lubos” ng Ang Dating Biblia. Ang pansarang pormula, “sinalita ng Panginoon,” ang nagtatapos din sa unang malaking panawagan ni Isaias sa 1:20, “sapagka't sinalita ng bibig ng Panginoon.”

Avelah navelah ang “tumatangis at nasisira,” isang magkatugmang pares. Pinag-ugnay na ng Oseas 4:3 ang pagtangis ng lupain at ang kasalanan ng tao: “Kaya't ang lupain ay tatangis.” Literal na ‘ang kataasan ng bayan sa lupa’ ang “mapagmataas na bayan,” ang mataas na uri, na nalalanta kasabay ng mga puno ng ubas.

Chanaph ang “nadumhan,” ang pagdungis sa lupa dahil sa ginagawa sa ibabaw nito. Ginagamit ito ng Mga Bilang 35:33 sa pagpapadanak ng dugo: “huwag ninyong dudumhan ang lupain.” Paakyat ang tatlong pandiwa: sinalangsang ang kautusan, binago ang alituntunin, sinira ang tipan. Ang lupa ang inilalarawang nagdurusa, nakahiga “sa ilalim” ng mga nananahan dito.

Alah ang “sumpa,” ang sumpang isinusumpa sa pagtitibay ng tipan, na tinatawag laban sa sinumang sumira rito; binabanggit ng Deuteronomio 29:21 ang “lahat ng mga sumpa ng tipan.” Maaaring ‘nangaunti’ ang “nangasunog,” sapagkat hindi tiyak ang pandiwang Hebreo, at nagtatapos ang talata sa isang nalabi: “nangagilan ang tao.”

Tirosh ang “bagong alak,” ang sariwang katas mula sa pisaan. Iisang larawan ng anihang nagluluksa ang nasa Joel 1:10, “ang bagong alak ay tuyo, ang langis ay kulang.” Sabay na nanlulumo sa iisang linya ang inumin, ang halaman at ang umiinom: alak, puno ng ubas at masayang puso.

Ang pandereta ay ang tambol-kamay na tinugtog ni Miriam sa Dagat na Pula (Exodo 15:20). Pandereta at alpa ang tugtugin ng mga piging na hinatulan sa 5:12, “ang alpa at ang viola, ang pandareta at ang plauta.” Shavat ang “naglikat,” ang pandiwa ng kapahingahan sa sabbath, dalawang ulit dito; nagpapahinga ang musika sa isang sabbath na walang katapusan.

Shekhar ang “matapang na alak,” serbesang ginawa mula sa sebada o datiles, ang inumin ng mga nagpipiging sa umaga ng 5:11, “upang sila'y makasunod sa nakalalasing na inumin.” Pumapait na ito sa bibig. Ipinapalagay ng linya na karaniwang kasabay ng pag-inom sa Israel ang pag-awit.

Qiryat tohu ang “bayan ng pagkalito,” ang lungsod ng tohu, ang salita para sa lupang “walang anyo” ng Genesis 1:2. Bumabalik ang lungsod sa kalagayan bago ang paglikha. Nakasara ang mga pinto, laban man sa mandarambong o dahil wala nang taong sasagot sa loob.

Literal na ‘sumapit sa gabi ang lahat ng kagalakan’ ang “naparam,” lumubog na parang araw. Mas matagal na nabubuhay ang daing sa lansangan dahil sa alak kaysa sa imbak, naroon pa ang pagkauhaw kahit ubos na ang mga pisaan. Mula talata 7 hanggang 12, walang lungsod o haring pinangangalanan.

Ang pintuang-bayan ang hukuman, pamilihan at tagpuan ng lungsod, kung saan nakaupo ang matatanda at sinasaksihan ang mga kasunduan (Ruth 4:1–11). Salitang dito lamang lumilitaw ang nasa likod ng “nawasak,” at tumutugma ito sa “kagibaan” sa unahan ng linya, shammah at she'iyyah, ang pintuang pinukpok hanggang maging guho.

Ginagamit ng Mikas 7:1 ang gayunding larawan ng anihan para sa taong walang natagpuang natira: “gaya ng mga pamumulot ng ubas sa ubasan: walang kumpol na makain.” Dito, mga tao ang napulot, ang iilang naiwan sa lupain. Ang larawang sumukat sa nalabi ng Israel sa 17:6 ay sumusukat ngayon sa nalabi ng sangkatauhan.

Ang “Ang mga ito” ay pinakamalamang na ang mga napulot ng talata 13, ang mga nakaligtas, na nagsisimulang umawit. Kanluran ang ibig sabihin ng “mula sa dagat,” sapagkat ang Mediteraneo ang kanlurang abot-tanaw ng Israel. Sumasagot ng silangan ang kasunod na talata, kaya nanggagaling ang awit sa magkabilang dulo ng daigdig.

Be'urim ang salita, mula sa salita para sa liwanag, at karamihan ay nagpapakahulugang ‘sa mga rehiyon ng liwanag,’ ang silangang sinisikatan ng araw, na siyang “sa silanganan” ng Ang Dating Biblia. Kapares ng “mga pulo ng dagat,” ang mga baybayin sa kanluran, sinasaklaw nito ang buong abot-tanaw. Sinasabihan ang mga mang-aawit na luwalhatiin ang pangalan hanggang sa dulo ng lupa.

Razi ang salita sa likod ng “namamayat ako,” salitang dito lamang lumilitaw. Binasa ito ng Latin bilang Arameong raz, ‘lihim,’ na nagbigay ng lumang saling ‘akin ang aking lihim.’ Maaaring ‘kaluwalhatian sa Matuwid’ ang awit mula sa malayo, titulo ng Diyos. Humahati rito ang tinig ni Isaias, may limang salita mula sa iisang ugat para sa pagtataksil.

Pachad, pachat at pach ang “Takot, at ang hukay, at ang silo,” tatlong salitang halos magkatunog, na parang ang bawat bitag ay bersiyon ng nauna. Inilalapat ng Jeremias 48:43 ang parehong linya sa Moab: “Pagkatakot, at hukay, at silo, ay sasa iyo, Oh nananahan sa Moab.” Humuhukay ang mga mangangaso ng hukay at naglalagay ng silo sa gilid nito.

Parirala ng baha ang “ang mga dungawan sa itaas ay nangabuksan,” nang “ang mga durungawan ng langit ay nabuksan” (Genesis 7:11). Ganito rin ang pagtakas patungo sa panganib sa Amos 5:19: tumatakas ang tao sa leon at sinasalubong ng oso, sumasandal sa pader ng bahay at tinutuka ng ahas.

Dinodoble ng bawat isa sa tatlong sugnay ang pandiwa sa Hebreo, at pinili ang mga pandiwa dahil sa tunog: ro'ah hitro'a'ah, por hitporerah, mot hitmotetah, nababasag, nabibiyak at sumusuray ang lupa. Umuuga ang linya mismo. Tatlong ulit ding inuulit ng Ang Dating Biblia ang “ang lupa” sa unahan ng bawat sugnay, na nag-iingat sa hampas ng pag-uulit.

Melunah ang “dampa,” ang kubo ng bantay sa taniman, ang marupok na silungan ng 1:8, “parang pahingahan sa halamanan ng mga pepino.” Umuuga ito sa hangin sa ibabaw ng mga tukod. Inaalala ng “mabubuwal, at hindi na magbabangon” ang Amos 5:2, “Ang dalaga ng Israel ay nabuwal; siya'y hindi na magbabangon pa.”

Paqad ang “parurusahan,” ang pandiwa ring “dadalawin” sa kasunod na talata at sa 23:17. Ipinapares ang hukbo sa itaas at ang mga hari sa ibaba, ang dalawang antas ng paghahari; kalaunan ay binabanggit ng Aklat ni Daniel ang mga prinsipe sa langit na nasa likod ng mga bansa, “ang prinsipe ng kaharian ng Persia” (Daniel 10:13).

Bor ang “hukay,” tuyong balon na ginagamit na bilangguan, gaya kay Jose, “ang balon ay tuyo, walang tubig” (Genesis 37:24), at kay Jeremias (Jeremias 38:6). Ikinukulong nang ilang taon ang mga bilanggong may ranggo bago pagpasiyahan. Sa Pahayag 20:1–3, isinasara kalaunan si Satanas sa kalaliman nang isang libong taon, at may pagpapalayang kasunod.

Mga salitang patula ang ginamit para sa buwan at araw, levanah, ‘ang maputi,’ at chammah, ‘ang mainit,’ sa halip na mga karaniwang pangalan. Inaalala ng “sa harap ng kaniyang mga matanda” ang pitumpung matanda sa Sinai na “nakita ang Dios ng Israel” at kumain at uminom sa harap niya (Exodo 24:9–11). Naroroon muli ang mga matanda bilang mga saksi.