Pagpapatawad sa sentro ng pangangatwiran

Ang “nahayag” ay ēkousthē, narinig. Maaaring “nasa bahay” sa payak na kahulugang nasa tahanan, na nagpapahiwatig na naging himpilan na ni Jesus ang Capernaum, marahil sa bahay nina Simon at Andres mula sa 1:29. Nagbibigay ang “pagkaraan ng ilang araw” ng panahon upang humupa ang balita ng 1:45, bagaman malinaw na hindi ito humupa.

Lubusan nang barado ngayon ang pintuan ng 1:33, kung saan nagtipon noon ang buong bayan. Ang “sinaysay niya ang salita” ay literal na nagsalita ng salita, at nagiging maikling tawag ng Marcos ang “salita” sa mensahe mismo, ang binhi ng manghahasik sa 4:14.

Paralitiko ang tinutukoy ng “lumpo” rito, taong hindi makakilos. Naglalarawan ang “usong ng apat” ng isang banig na may isang lalaki sa bawat sulok. Binibilang ng Marcos ang mga nagbubuhat ngunit hindi niya pinapangalanan sila o ang maysakit.

Patag ang mga bubong sa nayon: mga biga sa ibabaw ng pader na tinakpan ng mga sanga at siniksik na putik, inaakyat sa hagdang nasa labas. Ang “binakbak ang bubungan” ay literal na tinanggalan ng bubong, at ang “masira” ay exoryxantes, hinukay: lupa ang kanilang hinukay. Ang Lucas, na sumusulat para sa mga mambabasang sanay sa bubong na tisa, ay bumanggit ng tisa (Lucas 5:19). Ang “higaan” ay krabattos, banig ng dukha.

Ang “Anak” ay teknon, bata, magiliw na pagtawag sa isang lalaking may gulang na. Nasa pangkasalukuyan ang “ipinatatawad”: pinatatawad ang mga kasalanan ngayon, at hindi pinangangalanan ng balintiyak na anyo kung sino ang nagpapatawad. Binabasa ito ng maraming iskolar bilang magalang na balintiyak na nagpapahiwatig na ang Dios ang kumikilos.

Sa silid na hindi man lamang makatayo ang mga tao sa pintuan, ang mga eskriba ay “nangakaupo”, na nagpapahiwatig na may upuan silang pandangal sa harapan. Ang “nangagbubulaybulay” ay dialogizomenoi, pinag-iisipan at pinagtatalunan ang isang bagay, dito nang tahimik. Hindi sinasabi ng Marcos kung saan sila nanggaling; sa 3:22, pinangalanan niya ang mga eskribang mula sa Jerusalem.

Pagmamaliit sa Griego ang “ang taong ito”, isang maikling houtos. Kalapastanganan ang paratang na ihahatol sa kaniya ng Sanedrin sa 14:64, kaya maaga at tahimik ang unang paglitaw nito sa Marcos. Umaalingawngaw sa Isaias 43:25 ang tanong kung sino ang makapagpapatawad kundi ang Dios lamang, kung saan ipinahahayag ng Dios na siya, siya nga, ang pumapawi ng mga pagsalangsang.

Sa panalangin ni Solomon, sa Dios lamang iniuukol ang pagbasa ng puso: siya lamang ang nakaaalam ng mga puso ng lahat ng anak ng tao (1 Mga Hari 8:39). Ang “pagkaunawa” ay epignous, lubos na nalaman. Sinagot ni Jesus ang mga isiping hindi binigkas ng mga eskriba, at iyon na mismo ang sagot sa kanilang tanong sa talatang 7.

Ang “Magtindig ka” ay egeire, ang pandiwa ng paggising at pagbangon. Iisang hininga ang gugugulin ng nagsasalita sa alinmang pangungusap; ang tanong ay kung alin sa dalawa ang maaaring mapatunayang hungkag. Walang makakikita kung napatawad ang kasalanan, ngunit ang utos na lumakad ay masusubok agad sa harap ng lahat.

Naputol ang pangungusap sa gitna, lumilipat mula sa mga eskriba patungo sa lumpo, at ganito ring putol ang iningatan ng Mateo 9:6 at ng Lucas 5:24. Ipinaaalala ng “Anak ng tao” ang Daniel 7:13–14, kung saan ang isang gaya ng anak ng tao ay tumanggap ng kapangyarihan. Ito ang unang pagkakataong ginamit ni Jesus ang titulong ito sa Marcos.

Sa Griego, nauuna ang panghalip na “iyo” sa “Sa iyo ko sinasabi”, na itinatangi ang lalaki pagkatapos ng isang pagtatalong naganap nang hindi siya kinakausap. Pumasok siya mula sa bubong, nakahiga sa banig na buhat ng apat; inutusan siyang lumabas sa pintuan, pasan ang sarili niyang higaan, at umuwi.

Ang karamihang humarang sa pintuan ay kailangang tumabi ngayon para sa lalaking lumalakad palabas doon. Ang “ganito” ay houtōs, ganito mismo. Maaaring kabilang ang mga eskriba sa “lahat” na lumuwalhati sa Dios, at hindi sinasabi ng Marcos kung gayon nga.

Ibinabalik ng “muling” si Jesus sa pampang kung saan niya tinawag ang mga mangingisda sa 1:16. Naging silid-aralan sa labas ang tabi ng lawa, walang bubong na bubutasin at walang pintuang haharangan. Sa Griego, imperpekto ang pandiwa ng paglapit: patuloy na dumarating ang mga tao.

Ang Capernaum ay nasa daan malapit sa hangganan ng Galilea ni Herodes Antipas at ng teritoryo ni Felipe sa silangan, kaya nagbabayad ng buwis doon ang mga kalakal na tumatawid. Nakaupo si Levi sa “paningilan ng buwis”, ang telōnion, malamang na naniningil para kay Antipas. May isa pang anak ni Alfeo, si Santiago, na nakatala sa 3:18; hindi sinasabi ng Marcos kung magkapatid sila.

Pagkakahilig sa hapag ang “nakaupo sa pagkain”, ang ayos ng tunay na hapunan at hindi ng meryenda. Ang “kaniyang bahay” ay maaaring kay Levi o kay Jesus; sinasabi ng Lucas 5:29 na kay Levi. Unang beses na ginamit ng Marcos ang salitang “alagad” dito, at ipinakilala niya sila habang kumakaing katabi ng mga maniningil ng buwis.

Sa mas matatandang manuskrito, mga eskriba ng mga Fariseo ang mababasa, mga eskribang kabilang sa partidong iyon, sa halip na dalawang pangkat gaya ng nakalimbag dito. Ito ang unang paglitaw ng mga Fariseo sa Marcos. Kumakain sila ng karaniwang pagkain sa kalagayan ng kalinisan, kaya higit pa sa isang pagkain para sa kanila ang pakikisalo; hudyat ito ng pagtanggap.

Ang “tumawag” ay kalesai, ang karaniwang salita sa pag-anyaya ng panauhin sa hapunan, angkop sa masikip na hapag. Ginamit na ng mga Griegong manunulat ang paghahambing sa manggagamot; iniulat na sinabi ni Diogenes na Cinico na ang mga manggagamot ay nasa piling ng mga maysakit. Wala sa mas matatandang manuskrito ng Marcos ang pariralang sa pagsisisi, gaya rin ng nakalimbag dito, bagaman nasa Lucas 5:32 ito.

Iisang ayuno lamang ang hinihingi ng Kautusan, sa Araw ng Pagtubos (Levitico 16:29). Nag-aayuno ang mga debotong Fariseo nang dalawang ulit isang linggo (Lucas 18:12), at ang Didache, isang sinaunang manwal ng iglesia, ay nagtatakda ng Lunes at Huwebes. Maaaring ang “nangagaayuno” ay nangangahulugang nag-aayuno sila nang araw ding iyon, na lalong nagpapatalas sa tanong habang may handaan.

Sa likod ng “mga abay sa kasalan” ay ang idyomang Hebreo na mga anak ng silid-kasalan, ibig sabihin ay ang mga kasama ng kasintahang-lalake at ang mga panauhin. Mga isang linggo ang pagdiriwang ng kasal, gaya ng kay Samson (Mga Hukom 14:12), at insulto sa nagpapakain ang mag-ayuno sa linggong iyon. Sinagot ni Jesus ang tanong tungkol sa panuntunang panrelihiyon ng isang larawan mula sa buhay-nayon.

Ang “aalisin” ay aparthē, pandiwang sa Bagong Tipan ay makikita lamang dito at sa dalawang kahanay na pahayag. May mga huling manuskritong nagsasabing sa mga araw na yaon; ang mas matatanda ay “sa araw na yaon”, gaya ng nakalimbag dito, na tumutukoy sa iisang araw ng pagkawala. Ito ang unang pahiwatig sa Marcos ng marahas na wakas.

Agnaphos ang salita sa likod ng “matibay na kayo”: hindi pa napoproseso, bagong lana na hindi pa nalalabhan at napapaurong ng tagapagpaputi. Kapag itinagpi sa lumang damit at nabasa, uurong ito at babatakin ang hibla hanggang mapunit. Ang “itinagpi” ay plērōma, ang pampuno, ang tagping dapat sanang bubuo sa damit.

Nawawalan ng banat ang lumang balat at nagiging marupok, at naglalabas ng hangin ang alak na bumuburo na hindi kayang tanggapin ng matigas na balat. Ang mga Gabaonita, na nagkukunwaring galing sa malayong paglalakbay, ay nagdala ng mga lumang sisidlang-balat ng alak na punit at tinahi (Josue 9:4). Dito, kapwa nawawala: “nabububo ang alak at nasisira ang mga balat”.

Trigo o sebada ang mga uhay na kinitil; ang “mga bukiran ng trigo” ay sa Griego mga bukid na tinamnan ng butil. Pinahihintulutan ng Deuteronomio 23:25 ang manlalakbay na kumitil ng uhay sa pamamagitan ng kamay mula sa nakatayong bukid ng kapuwa, kaya hindi pagnanakaw ang paratang. Sinasabi ng Griego na nagsimulang gumawa ng daan ang mga alagad habang kumikitil, at may bumabasang naglilinis sila ng landas.

Itinuring na pag-aani ang pagkitil ng uhay, at paggiik ang pagkuskos nito; kapwa ito kalaunang itinala ng Mishna sa tatlumpu't siyam na uri ng gawaing bawal sa sabbath. Kay Jesus itinuon ng mga Fariseo ang paratang, sapagka't ang guro ang mananagot sa kaniyang mga alagad.

Matalim na tanong ang “Kailan man baga'y hindi ninyo nabasa” sa mga taong ginugol ang buhay sa Kasulatan. Sa 1 Samuel 21:2, dumating si David sa Nob nang mag-isa at nagsalita ng mga binatang naghihintay sa ibang dako; bahagi ng sinabi niya sa saserdote ang mga kasamahang iyon.

Ang tinapay na itinalaga, ang tinapay ng presensiya, ay labindalawang tinapay na inilalagay tuwing sabbath sa dulang na ginto at pagkatapos ay kinakain ng mga saserdote (Levitico 24:5–9). Ayon sa 1 Samuel 21:6, tinanggap ni David ang mga tinapay na inalis nang palitan ng mainit na tinapay, kaya natapat ang kaniyang pagdalaw sa sabbath o malapit dito. Ang “bahay ng Dios” dito ay ang tabernakulo sa Nob.

Ang Marcos lamang ang nagtala ng pangungusap na ito. May malapit na kahawig sa mga rabbi na iniuugnay kay Rabbi Simeon ben Menasya: sa inyo ibinigay ang sabbath, hindi kayo sa sabbath (Mekilta sa Exodo 31:14). Umaabot ang “Ginawa” hanggang sa paglalang, kung saan pinagpala at pinakabanal ang ikapitong araw matapos lalangin ang tao (Genesis 2:3).

Ang “din naman” ay kai, maging: ang Anak ng tao ay panginoon maging ng sabbath. May mga iskolar na nagsasabing ang idyomang Arameo sa likod ng “Anak ng tao” ay maaaring tumukoy sa sangkatauhan sa pangkalahatan, kaya ang tao ang panginoon ng sabbath. Itinuturing ito ng karamihan na titulong ginamit ni Jesus sa talatang 10, at ganoon din ang pagbasang ipinapalagay ng nakalimbag na teksto.