Tumahimik ang larangan ng digmaan sa harap ng Hukom

Idinaragdag ng pamagat na Griego ang ‘tungkol sa taga-Asiria’, na iniuugnay ang awit sa gabing namatay ang hukbo ni Senacherib sa labas ng Jerusalem (2 Mga Hari 19:35), bagaman ‘sa Neginoth’, sa mga panugtog na may kuwerdas, lamang ang sinasabi ng pamagat na Hebreo. Noda ang “kilala,” ipinakilala sa pamamagitan ng kaniyang ginawa, gaya ng taong nakikilala sa kaniyang mga gawa.

Ang Salem ay lumang pangalan ng Jerusalem, kung saan si Melquisedec ay “hari sa Salem” (Genesis 14:18), at dala nito ang shalom, kapayapaan. Sok ang salita sa likod ng “tabernakulo,” kasukalan o lungga, ang salita ng Mga Awit 10:9, “parang leon sa kaniyang lungga,” at me'onah ang “dakong tahanan,” ginamit sa yungib ng leon sa Amos 3:4 at Nahum 2:12: inilalarawan ang Diyos na leong ang lungga ay ang Sion.

Rishpe qeshet ang “mga pana ng busog,” literal na ‘mga liyab ng busog’, mga palasong lumilipad na parang kislap o kidlat na apoy; si Reshef ang pangalan ng diyos ng salot at digmaan sa Canaan, at ginagamit ng Deuteronomio 32:24 ang salita para sa “maningas na init.” Sa Salem, kapayapaan, binabali ang digmaan mismo.

Nor ang “maluwalhati,” naliliwanagan, nagniningning. Ang “mga bundok na hulihan” ay mga kaitaasang kinalalagyan ng napunit na huli, na nagpapatuloy sa larawan ng leon sa talatang 2: bumabalik ang Diyos mula sa mga burol ng pinatay na mas marilag kaysa sa mga iyon. ‘Mga bundok na walang hanggan’ naman ang basa ng Griego.

Abbire lev ang mga “puso na matapang,” ang malalakas ang loob, ang pinakamatapang sa hanay, at bihirang anyo ang “nasamsaman,” na nangangahulugang hinubaran sila, sinamsaman habang nakahandusay. Idyomang Hebreo para sa kamatayan ang “nangatulog ng kanilang pagtulog,” gaya ng Jeremias 51:39, “patutulugin ng walang hanggang pagtulog, at huwag mangagising.”

Nirdam ang pandiwa, mula sa ugat ng tardemah, ang “di kawasang himbing” na ibinagsak ng Diyos kay Adan (Genesis 2:21); nasa ganitong himbing din si Sisara nang dumating si Jael (Mga Hukom 4:21). Ge'arah ang “saway,” isang hihip, ang salitang nagpatuyo sa dagat sa Mga Awit 106:9: sapat na ang isang salita mula sa Diyos.

Dalawang ulit ang panghalip sa “Ikaw, ikaw,” attah, attah, na parang walang ibang pangalang nararapat sa pangungusap. Bumabalik sa Nahum 1:6 at Malakias 3:2 ang tanong na ito, “Sino ang makatatayo”; ang pagtayo ay salita ng kawal para sa pagtatanggol sa kaniyang puwesto, na hindi nagawa ng mga natutulog na mandirigma sa mga talatang 5 at 6.

Shaqetah ang “tumahimik,” ang pandiwang ginagamit sa buong Aklat ng Mga Hukom para sa lupaing nagpapahinga pagkatapos ng isang pagliligtas, gaya ng “nagpahinga ang lupain na apat na pung taon” (Mga Hukom 3:11). Naririnig ang paghatol dito, isang hatol na binigkas nang malakas mula sa langit, gaya ng hatol ng hari na binabasa sa harap ng bayan.

Ang “lahat ng maamo sa lupa” ay ang parirala ng Sofonias 2:3, “Hanapin ninyo ang Panginoon, ninyong lahat na maamo sa lupa”; ang anav ay nangangahulugang mababang-loob o pinahihirapan, mga taong walang sariling sandata. Qum ang “bumangon,” ang pandiwa ng Mga Awit 68:1, “Bumangon nawa ang Dios.”

Chemah ang “poot,” init, at maramihan ito sa ikalawang hati, ‘ang nalabi sa mga poot’, bawat natitirang siklab ng galit. Chagar ang pandiwa, ibigkis, at ito ang dala ng “ibibigkis mo sa iyo”: ang mga natira ay tinatalian o isinusuot na parang pamigkis, at binabasa ito ng iba bilang pagpigil.

Shai ang “mga kaloob,” ang salita para sa buwis na tatlong ulit lamang lumilitaw, at ang Mga Awit 68:29 ay isa pa sa mga iyon. Iisang salitang Hebreo, mora, ‘ang Kinatatakutan’, ang “marapat katakutan,” ginagamit na halos pangalan ng Diyos, gaya ng pagtawag ni Jacob sa kaniya na “Katakutan ni Isaac” (Genesis 31:42).

Batsar ang “ihihiwalay,” ang pandiwa ng pamimitas ng ubas sa anihan, kaya't pinipitas ang hininga ng mga prinsipe na parang mga buwig mula sa puno ng ubas. Nora ang “kakilakilabot,” mula sa ugat ding pinagmulan ng “katatakutan” sa talatang 7 at 11, at nagtatapos ang awit sa pagbaling ng salitang iyon sa mga hari sa lupa.