Ang malaking larawan
Nagbubukas ang Genesis 14 sa “And it came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of Ellasar…”, nagbabago malapit sa talata 12 sa “And they took Lot, Abram’s brother’s son, who dwelt in Sodom, and his goods, and…”, at nagtatapos sa “Save only that which the young men have eaten, and the portion of the men which went…”. Sinusundan ng mga puntong ito ang sariling galaw ng kabanata mula simula hanggang wakas.
Kasulatan sa tabi ng buod
Genesis · Bersiyong King James · 24Genesis 14:1-8
Mga talata 1–8: It came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of…
Nagbubukas ang Genesis 14:1–8 sa “And it came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of Ellasar, Chedorlaomer…” at umaabot sa “And there went out the king of Sodom, and the king of Gomorrah, and the king of Admah, and the…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Tinawag ng Diyos si Abraham mula sa nakasanayan tungo sa buhay ng pananampalataya, tipan, kabiguan, pagliligtas, at isang ipinangakong anak na magiging pagpapala sa mga bansa.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Genesis 14:1–8. Nagbubukas ito sa “And it came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of Ellasar…”, nagbabago malapit sa talata 4 sa “Twelve years they served Chedorlaomer, and in the thirteenth year they rebelled.”, at umaabot sa “And there went out the king of Sodom, and the king of Gomorrah, and the king of Admah, and…”. Lumilikha ng kahulugan ang tagapagsalaysay sa pamamagitan ng unang kumikilos, tumutugon, nagbabago, at ng mga bungang nananatili. Ang isinalaysay na kilos ay hindi awtomatikong sinasang-ayunan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 0 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 0 paghahambing, at 0 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Tinawag ng Diyos si Abraham mula sa nakasanayan tungo sa buhay ng pananampalataya, tipan, kabiguan, pagliligtas, at isang ipinangakong anak na magiging pagpapala sa mga bansa. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Chedorlaomer, Admah, Bela, Gomorrah, Siddim, Sodom. Kasama sa wikang bilang ang twelve. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 1: “And it came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of Ellasar, Chedorlaomer king of Elam, and Tidal king of…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Genesis 14:1
“And it came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of Ellasar, Chedorlaomer king of Elam, and…” Itinutulak ng pamilyar na hudyat na ito ang oras ng salaysay. Ang sumusunod ay bagong tagpo, bunga, o sagot sa naunang tensiyon.
- Genesis 14:2
“That these made war with Bera king of Sodom, and with Birsha king of Gomorrah, Shinab king of Admah, and Shemeber king…” Ang pagbanggit sa Admah at Bela ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:3
“All these were joined together in the vale of Siddim, which is the salt sea.” Ang pagbanggit sa All at Siddim ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:4
“Twelve years they served Chedorlaomer, and in the thirteenth year they rebelled.” Ginagawang kongkreto ng bilang na twelve ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.
- Genesis 14:5
“And in the fourteenth year came Chedorlaomer, and the kings that were with him, and smote the Rephaims in Ashteroth…” Ang pagbanggit sa Ashteroth at Chedorlaomer ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:6
“And the Horites in their mount Seir, unto El-paran, which is by the wilderness.” Ang pagbanggit sa Horites at Seir ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:7
“And they returned, and came to En-mishpat, which is Kadesh, and smote all the country of the Amalekites, and also the…” Ang pagbanggit sa Amalekites at Amorites ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:8
“And there went out the king of Sodom, and the king of Gomorrah, and the king of Admah, and the king of Zeboiim, and…” Ang pagbanggit sa Admah at Bela ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
Genesis 14:1-8
Bersiyong King James1And it came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of Ellasar, Chedorlaomer king of Elam, and Tidal king of nations;
2That these made war with Bera king of Sodom, and with Birsha king of Gomorrah, Shinab king of Admah, and Shemeber king of Zeboiim, and the king of Bela, which is Zoar.
3All these were joined together in the vale of Siddim, which is the salt sea.
4Twelve years they served Chedorlaomer, and in the thirteenth year they rebelled.
5And in the fourteenth year came Chedorlaomer, and the kings that were with him, and smote the Rephaims in Ashteroth Karnaim, and the Zuzims in Ham, and the Emims in Shaveh Kiriathaim,
6And the Horites in their mount Seir, unto El-paran, which is by the wilderness.
7And they returned, and came to En-mishpat, which is Kadesh, and smote all the country of the Amalekites, and also the Amorites, that dwelt in Hazezon-tamar.
8And there went out the king of Sodom, and the king of Gomorrah, and the king of Admah, and the king of Zeboiim, and the king of Bela (the same is Zoar;) and they joined battle with them in the vale of Siddim;
Genesis 14:9-16
Mga talata 9–16: With Chedorlaomer the king of Elam, and with Tidal king of nations, and…
Nagbubukas ang Genesis 14:9–16 sa “With Chedorlaomer the king of Elam, and with Tidal king of nations, and Amraphel king of Shinar…” at umaabot sa “And he brought back all the goods, and also brought again his brother Lot, and his goods, and…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Tinawag ng Diyos si Abraham mula sa nakasanayan tungo sa buhay ng pananampalataya, tipan, kabiguan, pagliligtas, at isang ipinangakong anak na magiging pagpapala sa mga bansa.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Genesis 14:9–16. Nagbubukas ito sa “With Chedorlaomer the king of Elam, and with Tidal king of nations, and Amraphel king of…”, nagbabago malapit sa talata 12 sa “And they took Lot, Abram’s brother’s son, who dwelt in Sodom, and his goods, and departed.”, at umaabot sa “And he brought back all the goods, and also brought again his brother Lot, and his goods…”. Lumilikha ng kahulugan ang tagapagsalaysay sa pamamagitan ng unang kumikilos, tumutugon, nagbabago, at ng mga bungang nananatili. Ang isinalaysay na kilos ay hindi awtomatikong sinasang-ayunan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 0 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 0 paghahambing, at 0 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Tinawag ng Diyos si Abraham mula sa nakasanayan tungo sa buhay ng pananampalataya, tipan, kabiguan, pagliligtas, at isang ipinangakong anak na magiging pagpapala sa mga bansa. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Abram, Sodom, Gomorrah, Lot, Amorite, Amraphel. Kasama sa wikang bilang ang four, five, one, three, hundred. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 12: “And they took Lot, Abram’s brother’s son, who dwelt in Sodom, and his goods, and departed.” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Genesis 14:9
“With Chedorlaomer the king of Elam, and with Tidal king of nations, and Amraphel king of Shinar, and Arioch king of…” Ginagawang kongkreto ng bilang na four ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.
- Genesis 14:10
“And the vale of Siddim was full of slimepits; and the kings of Sodom and Gomorrah fled, and fell there; and they that…” Ang pagbanggit sa Gomorrah at Siddim ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:11
“And they took all the goods of Sodom and Gomorrah, and all their victuals, and went their way.” Ang pagbanggit sa Gomorrah at Sodom ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:12
“And they took Lot, Abram’s brother’s son, who dwelt in Sodom, and his goods, and departed.” Ang pagbanggit sa Abram at Lot ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:13
“And there came one that had escaped, and told Abram the Hebrew; for he dwelt in the plain of Mamre the Amorite…” Ginagawang kongkreto ng bilang na one ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.
- Genesis 14:14
“And when Abram heard that his brother was taken captive, he armed his trained servants, born in his own house, three…” Ginagawang kongkreto ng bilang na three ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.
- Genesis 14:15
“And he divided himself against them, he and his servants, by night, and smote them, and pursued them unto Hobah, which…” Ang pagbanggit sa Damascus at Hobah ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:16
“And he brought back all the goods, and also brought again his brother Lot, and his goods, and the women also, and the…” Ang pagbanggit sa Lot ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
Genesis 14:9-16
Bersiyong King James9With Chedorlaomer the king of Elam, and with Tidal king of nations, and Amraphel king of Shinar, and Arioch king of Ellasar; four kings with five.
10And the vale of Siddim was full of slimepits; and the kings of Sodom and Gomorrah fled, and fell there; and they that remained fled to the mountain.
11And they took all the goods of Sodom and Gomorrah, and all their victuals, and went their way.
12And they took Lot, Abram’s brother’s son, who dwelt in Sodom, and his goods, and departed.
13And there came one that had escaped, and told Abram the Hebrew; for he dwelt in the plain of Mamre the Amorite, brother of Eshcol, and brother of Aner: and these were confederate with Abram.
14And when Abram heard that his brother was taken captive, he armed his trained servants, born in his own house, three hundred and eighteen, and pursued them unto Dan.
15And he divided himself against them, he and his servants, by night, and smote them, and pursued them unto Hobah, which is on the left hand of Damascus.
16And he brought back all the goods, and also brought again his brother Lot, and his goods, and the women also, and the people.
Genesis 14:17-24
Mga talata 17–24: The king of Sodom went out to meet him after his return from the…
Nagbubukas ang Genesis 14:17–24 sa “And the king of Sodom went out to meet him after his return from the slaughter of Chedorlaomer…” at umaabot sa “Save only that which the young men have eaten, and the portion of the men which went with me…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Tinawag ng Diyos si Abraham mula sa nakasanayan tungo sa buhay ng pananampalataya, tipan, kabiguan, pagliligtas, at isang ipinangakong anak na magiging pagpapala sa mga bansa.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Genesis 14:17–24. Nagbubukas ito sa “And the king of Sodom went out to meet him after his return from the slaughter of…”, nagbabago malapit sa talata 20 sa “And blessed be the most high God, which hath delivered thine enemies into thy hand. And he…”, at umaabot sa “Save only that which the young men have eaten, and the portion of the men which went with…”. Lumilikha ng kahulugan ang tagapagsalaysay sa pamamagitan ng unang kumikilos, tumutugon, nagbabago, at ng mga bungang nananatili. Ang isinalaysay na kilos ay hindi awtomatikong sinasang-ayunan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 3 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 0 paghahambing, at 4 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Tinawag ng Diyos si Abraham mula sa nakasanayan tungo sa buhay ng pananampalataya, tipan, kabiguan, pagliligtas, at isang ipinangakong anak na magiging pagpapala sa mga bansa. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Abram, God, Sodom, Aner, Blessed, Chedorlaomer. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 20: “And blessed be the most high God, which hath delivered thine enemies into thy hand. And he gave him tithes of all.” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Genesis 14:17
“And the king of Sodom went out to meet him after his return from the slaughter of Chedorlaomer, and of the kings that…” Ang pagbanggit sa Chedorlaomer at Shaveh ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:18
“And Melchizedek king of Salem brought forth bread and wine: and he was the priest of the most high God.” Ang pagbanggit sa Melchizedek ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:19
“And he blessed him, and said, Blessed be Abram of the most high God, possessor of heaven and earth:” Ang pagbanggit sa Abram at Blessed ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:20
“And blessed be the most high God, which hath delivered thine enemies into thy hand. And he gave him tithes of all.” Pinapangalanan ng talata ang God sa halip na iwanang walang pinagmulan ang kilos. Pansinin kung ipinagpapatuloy, sinasagot, o inihahambing ito ng susunod na linya.
- Genesis 14:21
“And the king of Sodom said unto Abram, Give me the persons, and take the goods to thyself.” Ang pagbanggit sa Abram at Give ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:22
“And Abram said to the king of Sodom, I have lift up mine hand unto the LORD, the most high God, the possessor of…” Ang pagbanggit sa Abram ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:23
“That I will not take from a thread even to a shoelatchet, and that I will not take any thing that is thine, lest thou…” Ang pagbanggit sa Abram ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Genesis 14:24
“Save only that which the young men have eaten, and the portion of the men which went with me, Aner, Eshcol, and Mamre…” Ang pagbanggit sa Aner at Eshcol ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
Genesis 14:17-24
Bersiyong King James17And the king of Sodom went out to meet him after his return from the slaughter of Chedorlaomer, and of the kings that were with him, at the valley of Shaveh, which is the king’s dale.
18And Melchizedek king of Salem brought forth bread and wine: and he was the priest of the most high God.
19And he blessed him, and said, Blessed be Abram of the most high God, possessor of heaven and earth:
20And blessed be the most high God, which hath delivered thine enemies into thy hand. And he gave him tithes of all.
21And the king of Sodom said unto Abram, Give me the persons, and take the goods to thyself.
22And Abram said to the king of Sodom, I have lift up mine hand unto the LORD, the most high God, the possessor of heaven and earth,
23That I will not take from a thread even to a shoelatchet, and that I will not take any thing that is thine, lest thou shouldest say, I have made Abram rich:
24Save only that which the young men have eaten, and the portion of the men which went with me, Aner, Eshcol, and Mamre; let them take their portion.
Mga tanong na dapat isaisip habang nagbabasa
- Sundan kung sino ang kumikilos, nagsasalita, naaapektuhan, at kung ano ang nagbabago.
- Pansinin ang inuulit na pangako, kabiguan, pagliligtas, at bunga.
- Huwag ipalagay na sinasang-ayunan ng tagapagsalaysay ang bawat kilos na iniulat.
Unahin ang teksto
Kung saan nagkakaiba ang mga mambabasa
Nagsisimula ang buod sa sinasabi ng sipi at sa ugnayan ng mga bahagi nito. Hindi nito ipinapalagay na nalutas na ng isang denominasyon ang lahat ng tanong. Malinaw na tinutukoy kung ang konklusyon ay nakasalalay sa tradisyon, teoryang pampanitikan, o rekonstruksiyong pangkasaysayan.
Unang inihaharap ang tekstong KJV. Nilalagyan ng malinaw na pangalan ang mga interpretasyon, at ipinapakita lamang ang mga pagkakaiba kapag nakatutulong ang mga ito upang maunawaan kung bakit hindi palaging iisa ang sagot ng mga seryosong komunidad.
Inihahanda pa ang paghahambing ng mga interpretasyon para sa kabanatang ito. Habang wala pa ang mga nasuring tala, malinaw na pinaghihiwalay ng pahinang ito ang teksto ng KJV, buod, at aplikasyon nang hindi sinasabing nagkakasundo ang lahat ng responsableng mambabasa sa bawat tanong.
Mga tanong sa ilalim ng kuwento
- Anong bahagi ng Genesis 14 ang nagpapatigil, gumagambala, o ikinagugulat mo, at bakit?
- Anong detalye sa sipi ang madaling malampasan? Paano nito binabago ang iyong pagkaunawa?
- Saan mo nakikita ang tensiyon sa pagitan ng nangyayari at ng pokus na ito: Genesis 14?
- Anong mahalagang tanong ang iniiwang bukas ng sipi sa halip na sagutin agad?
Mga tanong para sa seryosong personal na pagninilay
Sadyang bukas ang mga tanong na ito. Manatili sa tensiyon ng sipi, sumagot nang tapat, at bumalik sa Kasulatan bago bumuo ng konklusyon.
Magmasid nang hindi nagmamadali
Anong bahagi ng Genesis 14 ang nagpapatigil, gumagambala, o ikinagugulat mo, at bakit?
Anong detalye sa sipi ang madaling malampasan? Paano nito binabago ang iyong pagkaunawa?
Saan mo nakikita ang tensiyon sa pagitan ng nangyayari at ng pokus na ito: Tinawag ng Diyos si Abraham mula sa nakasanayan tungo sa buhay ng pananampalataya, tipan, kabiguan, pagliligtas, at isang ipinangakong anak na magiging pagpapala sa mga bansa.?
Anong mahalagang tanong ang iniiwang bukas ng sipi sa halip na sagutin agad?
Suriin ang sarili nang tapat
Saang tao, tugon, takot, o pagnanais sa sipi mo pinakanakikita ang sarili mo ngayon?
Anong palagay mo tungkol sa Diyos, ibang tao, o sarili ang hinahamon ng tekstong ito?
Anong bahagi ang gusto mong palambutin, iwasan, o ipaliwanag agad? Ano kaya ang ipinapakita ng reaksiyong iyon?
Kung direktang magtatanong sa iyo ang Kasulatang ito, ano kaya ang tanong nito?
Tumugon nang may karunungan at tapang
Ano ang kailangan mong alalahanin, ipagtapat, ipagdalamhati, ipagpasalamat, o pagkatiwalaan matapos basahin ang sipi?
Paano maaaring basahin ng isa pang tapat na tao ang sitwasyon nang naiiba nang hindi binabalewala ang teksto?
Anong masunuring tugon ang mahirap, hindi komportable, o mabagal, ngunit tapat pa rin sa Kasulatan?
Anong tanong ang dadalhin mo sa panalangin ngayong linggo at anong mga talata ang pananatilihin mong nasa harap mo?
