Dinadala ng tinanggihang lingkod ang pagkakasala ng marami

Ang “balita” ay shemu'ah, isang bagay na narinig, balita; ito rin ang salita sa likod ng “kaingay” na nagpauwi kay Senaquerib sa 37:7. Sinisipi ng Juan 12:38 ang tanong upang ipaliwanag kung bakit marami sa nakakita sa mga tanda ni Jesus ang hindi naniwala, at ginagamit ito ni Pablo sa Mga Taga-Roma 10:16: “sino ang naniwala sa aming balita?”

Ang “sariwang pananim” ay yoneq, isang supling, mula sa pandiwa ng pagsuso: usbong na sumisibol sa paanan ng puno at humihigop ng dagta nito, ang tubong pinuputol ng magsasaka. Ang “ugat” ay shoresh, ang salita ng 11:10, kung saan ang angkan ni Isai ay tatayong “pinakawatawat ng mga bayan.” Nagpapasibol ang tuod ng 11:1 ng isang supling na walang ipinangangakong anuman.

Ang “taong sa kapanglawan” ay ish makh'ovot, taong puno ng sakit. Ang “bihasa sa karamdaman” ay literal na ‘kilala ng sakit,’ choli, ang salitang bumabalik sa talata 4. Ang pagtatakip ng mukha ay ang pagtrato ng tao sa maysakit; kinailangang takpan ng may ketong ang kaniyang nguso at sumigaw ng “Karumaldumal, karumaldumal” (Levitico 13:45).

Ang “mga karamdaman” at “mga kapanglawan” ay choli at makh'ov, mga sakit at mga kirot, kaya sinisipi ng Mateo 8:17 ang talatang ito pagkatapos pagalingin ni Jesus ang mga maysakit: “Siya rin ang kumuha ng ating mga sakit.” Ang “sinaktan” ay nagua, hinipo, ang pandiwang nasa likod ng nega, ang salot ng ketong sa Levitico 13. Sinisipi ng Talmud (Sanhedrin 98b) ang talatang ito sa pagtawag sa Mesias na ‘ang iskolar na may ketong.’

Ang “nasugatan” ay mecholal, tinusok, mula sa chalal, ang salita para sa taong tinuhog sa labanan. Ang “nabugbog” ay medukka, dinurog. Ang “mga latay” ay chabburah, isahan sa Hebreo: isang latay, ang namamagang pasa na iniiwan ng hagupit, ang salita ng Exodo 21:25, “bugbog kung bugbog.” Ang “parusa” ay musar, disiplinang nagtutuwid.

Ang “ipinasan” ay hifgi'a, literal na ‘pinatama’ o ‘pinasalubong’: pinabagsak sa kaniya ang kasamaan ng lahat. Ang parehong pandiwa, paga, ang nagsasara sa kabanata sa talata 12, “namagitan,” kaya ang bumagsak sa kaniya sa talata 6 ay nagiging pagsusumamo niya para sa iba sa talata 12.

Ang “napighati” ay nigas, ang pandiwa ng mga tagapagpaatag na taga Egipto, nogsim, na nagtaboy sa Israel sa gawaan ng laryo (Exodo 3:7). Ang “tupang nasa harap ng mga manggugupit” ay rachel sa Hebreo, isang babaing tupa, kapareho ng pangalang Raquel. Ganito rin inilarawan ni Jeremias ang sarili: “ako'y gaya ng maamong kordero na pinapatnubayan sa patayan” (Jeremias 11:19).

Ang “nahiwalay” ay nigzar, ang pandiwang ginamit kay Haring Uzzias, isang ketongin, na “nahiwalay sa bahay ng Panginoon” (2 Mga Cronica 26:21); sa taong mamatay si Uzzias nakita ni Isaias ang kaniyang pangitain (6:1). Ang “nasaktan siya” ay literal na ‘isang hampas sa kaniya,’ na may panghalip, lamo, na maaari ring basahing ‘sa kanila.’

Walang tiyak na gumagawa ang “ginawa nila ang kaniyang libingan” sa Hebreo, ‘may nagtakda ng kaniyang libingan’: iba ang nagpasya kung saan siya hihimlay. Maramihan ang “sa kaniyang kamatayan,” ‘sa kaniyang mga kamatayan,’ marahil maramihang nagpapatindi para sa marahas na kamatayan; ipinahihiwatig naman ng baybay sa malaking balumbon mula sa Qumran ang ‘kaniyang bunton ng libingan.’

Ang “inilagay niya siya sa pagdaramdam” ay hecheli, ginawa siyang maysakit, mula sa choli, ang sakit ng mga talata 3 at 4. Ang “pahahabain niya ang kaniyang mga kaarawan” ay pariralang ikinakabit ng Deuteronomio sa pagtupad ng kautusan, “upang inyong mapalawig ang inyong mga araw sa lupain” (Deuteronomio 5:33). Tinatanggap ng lingkod ang pagpapala ng mga tapat pagkatapos mamatay.

Ang mga balumbon ni Isaias mula sa Qumran at ang Griego ay may ‘makakakita siya ng liwanag’ kung saan ‘makakakita siya’ lamang ang nasa tradisyonal na Hebreo. Ang “aariing ganap” ay yatsdiq, ipahayag na nasa tama, ang pandiwang ginamit ni Isaias sa 5:23 laban sa mga “nagsisiaring ganap sa masama dahil sa suhol.” Dito, ginagawang matuwid ng matuwid ang marami at siya mismo ang nagbabayad.

Ang “dakila” ay rabbim, ang salita ring “marami” sa “dinala niya ang kasalanan ng marami.” Tumatakbo ang salita sa buong bahagi, limang ulit mula 52:14 hanggang dito: maraming natigilan, maraming bansa, maraming inaring ganap, bahagi kasama ng marami, kasalanan ng marami. Ang “idinulot ang kaniyang kaluluwa” ay he'erah, inilantad, inubos, gaya ng pagbubuhos ng laman ng banga.