Patuloy na paglilingkod, at kasong nangangailangan ng hatol

Pagkatapos ng kalendaryo ng mga kapistahan, bumabaling ang pananalita sa loob ng tabernakulo. Kasunod mismo ng listahan ng mga kapistahan ang mga tuntunin para sa ilawan at tinapay, kaya katabi ng taunang paglilingkod ang pang-araw-araw at panlingguhang paglilingkod sa dakong banal.

Mas malakas ang “Iutos mo”, tsav, kaysa sa karaniwang salitain. Halos salita por salitang inuulit ng talata ang Exodo 27:20. Ang “hinalo” ay katith, mga olibong dinikdik sa lusong sa halip na pinisa, na nagbibigay ng una at pinakamalinaw na langis na may pinakakaunting usok. Ang “laging” ay tamid, ang salitang kalaunan ay ginamit para sa pang-araw-araw na handog.

Ang “Sa labas ng tabing ng kaban ng patotoo” ay ang panlabas na silid, ang dakong banal, sa labas ng tabing na tumatakip sa kaban. Mula hapon hanggang umaga nagniningas ang ilawan sa buong magdamag. Nakahiga si Samuel sa templo bago namatay ang ilawan ng Diyos (1 Samuel 3:3), ibig sabihin bago mag-umaga.

Ang kandelero rito ay ang menorah, isang patungan ng mga ilawang langis at hindi ng mga kandila. Ang “dalisay” ay nangangahulugang yari sa dalisay na ginto (Exodo 25:31). Pito ang ilawan nito (Exodo 25:37), at ang pag-aayos sa mga iyon ay ang paggupit ng mitsa at pagpuno ng langis tuwing hapon.

Ang mga munting tinapay ay challoth, salitang ginagamit para sa mga tinapay na may butas o hugis-singsing. Ang dalawang ikasampung bahagi, mga apat na litro ng harina, sa bawat isa ay gumagawa ng napakalalaking tinapay. Labindalawa ang bilang ng mga lipi, isang tinapay para sa bawat isa, isang hinuhang iniiwan ng teksto sa mambabasa.

Dalawang hanay, anim sa bawat hanay: ang Hebreong ma‘arakhoth ay nangangahulugang mga pagkakaayos, at inilalarawan ng Mishnah (Menachot 11:5) ang dalawang patong na tig-anim sa halip na dalawang guhit. Ang dulang ay ang mesang binalot ng ginto sa Exodo 25:23–30.

Ang kamangyan, hindi ang tinapay, ang sinusunog sa dambana bilang paalaala, ’azkarah, ang bahaging pantanda ng 2:2. Nagmula sa timog Arabia ang kamangyan; binabanggit ng Jeremias 6:20 ang kamangyan mula sa Sheba. Ang tinapay mismo ay iniingatan para kainin ng mga saserdote.

Doble sa Hebreo ang “Sa bawa't sabbath”, sa araw ng sabbath, sa araw ng sabbath, upang idiin ang regular na pagpapanibago. Ang “tipang walang hanggan” ay berith ‘olam, ang pariralang ginamit ng Exodo 31:16 sa sabbath mismo. Palagiang tanda ng tipan ang tinapay sa dulang.

Hiningi ni David ang tinapay na ito sa Nob, at ibinigay sa kaniya ni Ahimelech ang banal na tinapay sapagkat wala nang iba (1 Samuel 21:6). Binanggit ni Jesus ang pangyayari sa Marcos 2:26, at sinabing hindi matuwid kainin iyon maliban ng mga saserdote, gaya ng sinasabi ng talatang ito.

Inilalagay siya ng inang Israelita at amang Egipcio sa halu-halong karamihang lumabas sa Egipto kasama ng Israel (Exodo 12:38). Ang “nagbabag” ay natsah, ang pandiwa ng Exodo 2:13, nang makita ni Moises ang dalawang Hebreong nag-aaway kinabukasan pagkatapos niyang mapatay ang isang Egipcio.

Sinasabi ng Hebreo na nilapastangan niya “ang Pangalan”, at ganito rin ang nakalimbag na talata. Ang pandiwang naqav ay maaaring mangahulugang tusukin o bigkasin nang malinaw, at inunawa ito ng tradisyong Judio bilang pagbigkas sa banal na pangalan, isang ugat ng huling kaugalian ng pagsasabing HaShem, ang Pangalan. Si Selomith ang tanging babaeng pinangalanan sa Levitico.

Ang bilangguan dito ay mishmar, kustodiya. Ginagamit ng Mga Bilang 15:34 ang parehong parirala sa lalaking nanguha ng kahoy sa sabbath, sapagkat hindi pa naipahahayag kung ano ang gagawin sa kaniya. Tatlong iba pang hindi nalutas na kaso ang dinala ni Moises sa Diyos (Mga Bilang 9:8; 27:5).

Dumarating ang sagot ng Panginoon sa pormula ring ginamit sa bawat ibang batas sa aklat, na para bang naglalabas ng bagong palatuntunan at hindi lamang nagbibigay ng pribadong hatol.

Ginagawa ang pagbitay “sa labas ng kampamento”, lampas sa tinitirhan ng pamayanan. Inilabas si Esteban sa bayan at binato (Mga Gawa 7:58), at inilapag ng mga saksi ang kanilang mga damit sa paanan ng isang binatang nagngangalang Saulo.

Ang “kaniyang Dios” ay ’elohav. Sinasabi ng Exodo 22:28 na huwag lalaitin ang Diyos, gamit ang ’elohim, at binasa iyon ni Philo bilang pagbabawal sa paghamak kahit sa mga diyos ng ibang bansa. Dito, inilalatag ng “magpapasan ng kaniyang sala” ang pangkalahatang simulain bago ang tiyak na parusa sa kasunod na talata.

Umaabot pabalik sa batas na ito ang paratang ng mga saserdote laban kay Jesus sa kaniyang paglilitis na siya'y namusong (Mateo 26:65), gayundin ang karamihan sa Juan 10:33 na dumampot ng mga bato dahil sa pamumusong. Pantay na nasa ilalim nito ang taga ibang lupa at ang tubo sa lupain.

Ang “manakit ng malubha sa kanino mang tao” ay literal na humampas sa anumang buhay ng tao, makkeh kol nephesh ’adam. Nagmula ang batas sa Genesis 9:6, tungkol sa nagbububo ng dugo ng tao, at sa Exodo 21:12. Inilalagay ito rito upang ilagay ang kaso ng pamumusong sa loob ng mas malawak na batas tungkol sa buhay.

Ang “hayop kung hayop” ay sa Hebreo ay buhay kapalit ng buhay, nephesh tachath nephesh, ang pariralang ginamit ng Exodo 21:23 sa buhay ng tao. Ang “magpapalit” ay shillem, magbayad nang buo, mula sa ugat ng shalom, kabuuan.

Ang pananakit dito ay gumagamit ng mum, ang salitang ginamit sa kapintasan ng saserdote sa 21:17 at ng hayop sa 22:20. Inilalarawan ang pinsala sa kapuwa sa bokabularyo ng kabuuan at ng pagkawala nito. Inilalahad ng “ayon sa ginawa niya ay gayon ang gagawin sa kaniya” ang simulain bago ang pormula.

Ang bugbog ay shever, ang bali ng 21:19. Sinipi ni Jesus ang linyang ito, mata sa mata at ngipin sa ngipin (Mateo 5:38). Mas mahaba ang bersiyon sa Exodo 21:24–25, nagdaragdag ng kamay, paa, paso, sugat at latay; tatlo lamang ang iniingatan ng Levitico.

Inuulit ng talata ang 17 at 18 sa baligtad na ayos, hayop muna saka tao. Binabasa ng maraming iskolar ang talata 16 hanggang 22 bilang hugis-salamin: pamumusong, tao, hayop, pinsala, hayop, tao, iisang kautusan, at ang pormula ng talata 20 ang nasa gitna.

Ang “isa lamang kautusan” ay mishpat ’echad, iisang hatol. Ganito rin ang sinabi ng Exodo 12:49 sa unang Paskua, iisang kautusan para sa katutubo at sa dayuhan. Sa ilalim nito hinahatulan ang lalake ng talata 10, na kalahating Egipcio.

Halos walang salaysay ang Levitico, at ang dalawang pangyayaring itinala nito, ang pagkamatay nina Nadab at Abiu sa kabanata 10 at ang pagbatong ito, ay kapwa nagtatapos sa kamatayan ayon sa salita ng Panginoon. Ginawa ng bayan ang iniutos ng Panginoon, sama-samang isinagawa ang hatol.