Mga palaka sa silid-tulugan at hangganan sa palasyo

Sa pagkakahati ng mga Bibliyang Hebreo, ang talatang ito at ang susunod na tatlo ay kabilang pa sa kabanata 7, bilang 7:26–29, kaya nagsisimula ang kabanata 8 nila sa talatang 5 dito. Mula rito, naging maikli at paulit-ulit ang utos kay Faraon: payaunin ang bayan upang makapaglingkod sa Panginoon.

Ang Hebreong nagaf ay nangangahulugang humampas o sumalakay, at kaugnay nito ang negef, salot. Ang tinutukoy na saklaw ay ang buong lupain. Karaniwan ang mga palaka matapos umapaw ang Nilo, ngunit ang salot ay gagamit ng pangkaraniwang nilalang sa daming hindi maipapaliwanag bilang normal na pangyayari.

Ginamit ang pandiwang Hebreo na sharats para sa pagdami o pagdagsa nang napakarami, at siya ring ginamit sa paglago ng Israel sa Exodo 1:7. Pahigpit nang pahigpit ang talaan: bahay, tulugan, higaan, mga lingkod, mga hurno, at mga sisidlang pinagmamasahan. Ang mga hurnong luwad sa Egipto ay bukas at madaling pasukin ng mga palaka.

Baligtad ang ayos kumpara sa talatang 3: si Faraon muna, saka ang kaniyang bayan, at pagkatapos ang mga lingkod. Ang pag-akyat ng mga palaka mismo sa katawan ng tao ang sukdulang paglapastangan. Si Heqet, isang diyosang Egipcio na kaugnay ng pagkamayabong at panganganak, ay inilalarawang may ulong palaka, kaya mapait ang kabalintunaang ito.

Tatlong uri ng katubigan ang binanggit: mga sanga ng Nilo, mga kanal, at mga lawa o latian. Si Aaron muli ang may hawak ng tungkod, gaya sa unang salot, ngunit kay Moises pa rin dumarating ang utos bago ito ipasa sa kaniya.

Sa Hebreo, iisang anyo ang ginamit sa salitang tsefardea, na para bang isang palaka ang umahon, ngunit kolektibong pangngalan ito para sa napakaraming palaka na tila isang kabuuan. May sinaunang tradisyong Hudyo tungkol sa isang napakalaking palakang dumami nang hampasin, ngunit hindi iyon ang tuwirang kahulugan ng teksto.

Nagawa rin ng mga mahiko na magpaahon ng mga palaka, ngunit ang resulta ay lalo lamang nilang dinagdagan ang salot na bumabalot na sa lupain. Walang sinasabing nakapag-alis sila kahit isa. Sa talatang 8, malinaw na alam ni Faraon kung kanino kailangang lumapit upang mawala ang mga ito.

Ang Hebreong atar ay tumutukoy sa taimtim na pananalangin. Ito ang unang pagkakataong humiling si Faraon kina Moises at Aaron na manalangin sa Panginoon. Ang haring nagsabing hindi niya kilala ang Panginoon sa Exodo 5:2 ay gumagamit na ngayon ng Kaniyang pangalan at nangangakong payayaunin ang bayan.

Isang magalang na pormula ang pananalita ni Moises na nagbibigay kay Faraon ng karapatang magtakda ng oras. Ang diwa nito ay siya mismo ang pumili kung kailan ipananalangin ang pag-alis ng mga palaka. Sa gayon, kapag nawala ang mga ito sa eksaktong oras na itinakda niya, hindi madaling maipapaliwanag ang pangyayari bilang pagkakataon lamang.

Pinili ni Faraon ang kinabukasan, kaya tinanggap niyang magtiis pa ng isang gabi sa halip na humingi ng agarang ginhawa. Ang sagot ni Moises ay naglalayong patunayang walang kapantay ang Panginoon. Ang temang ito ay muling lilitaw sa awit ni Moises sa Exodo 15:11.

Ang mga palaka ay aalis sa mga tao at sa mga tahanan at babalik lamang sa ilog, ang likas nilang kinaroroonan. Hindi nilipol ang mismong uri ng hayop; ibinalik lamang ito sa tamang lugar. Inuulit ng sagot ni Moises ang mga apektadong tao at tahanan na binanggit sa naunang talata.

Sa Hebreo, ang tsa'aq ay malakas na pagdaing o pagsigaw sa gitna ng kagipitan, gaya ng daing ng Israel sa pagkaalipin. Dumaing si Moises sa Panginoon para sa haring umaalipin sa kaniyang bayan. Maaari ring unawain ang huling parirala bilang pagtukoy sa itinakdang panahon para kay Faraon, hindi lamang sa mismong mga palaka.

Tinupad ng Panginoon ang sinabi ni Moises, kaya ang salita ng lingkod ay pinagtibay ng pagkilos ng Diyos. May kahawig itong diwa sa Josue 10:14, kung saan pinakinggan ng Panginoon ang tinig ng isang tao. Ang pagkamatay ng mga palaka ay inilalarawang mula sa mga bahay palabas sa mga looban at mga parang.

Ang Hebreong chamarim chamarim ay literal na pag-uulit ng pangngalan, na nagpapahiwatig ng bunton-buntong mga bangkay na halos di mabilang. Matapos bumaho ang isda sa Exodo 7:21, ngayo'y bumaho naman ang lupain dahil sa nabubulok na mga palaka. Kabalintunaan, ang ginhawa mula sa salot ang nagdulot ng panibagong baho.

Sa salitang revachah ay naroon ang diwa ng pahinga o puwang upang makahinga. Nang maranasan ni Faraon ang ginhawa, ginamit niya ang pagkakataong iyon upang muling patigasin ang kaniyang puso. Ang pandiwang kaved ay may diwang mabigat, at dito si Faraon mismo ang gumagawa ng kaniyang puso na mabigat.

Walang ibinigay na babala bago ang ikatlong salot. Ang kinnim ay pinagtatalunan kung tumutukoy sa kuto, niknik, o lamok; ang mga sinaunang tagapagsaling Griyego na nanirahan sa Egipto ay pumili ng niknik. Ang alabok na nagiging maliliit na nilalang ay nagpapagunita rin sa alabok na ginamit sa paghubog kay Adam.

Ang pahayag na ang lahat ng alabok ng lupain ay naging mga kuto ay isang malakas na paraan ng pagsasabing napakarami ng mga ito na tila nabuhay ang mismong alikabok. Sabay na tinamaan ang tao at hayop, isang pares na paulit-ulit na lilitaw sa mga susunod na salot.

Dito unang nabigo ang mga mahiko. May mga komentaryong Hudyo na kalauna'y nagmungkahing hindi kayang lumikha ng mahika ng mga Egipcio ng bagay na mas maliit sa butil ng sebada, ngunit hindi iyon sinasabi ng teksto. Ang payak na pahayag ay hindi nila nagawa, samantalang nanatili ang salot sa tao at hayop.

Ang pag-amin ng mga mahiko ay “daliri ng Dios,” at ang ginamit na pangalan ay Elohim, isang pangkalahatang pagtukoy sa Diyos, hindi tuwirang pagkilala sa Panginoon sa Kaniyang tipang pangalan. Ang pariralang ito ay lilitaw muli sa Exodo 31:18 tungkol sa mga tapyas ng kautusan at sa Lucas 11:20 tungkol sa kapangyarihan ng Diyos.

Kapareho ng unang salot sa Exodo 7:15 ang utos na bumangon nang maaga at tumayo sa harap ni Faraon. Makikita ang tatlong pangkat na tigatlong salot: ang una sa bawat pangkat, bilang 1, 4, at 7, ay ipinahahayag kay Faraon sa umaga sa tubig o sa kaniyang harapan.

Ang arov ay maaaring mangahulugang halo o pulutong, at sa tradisyong Hudyo ay inunawa minsan bilang halo-halong mababangis na hayop. Sa Griyegong salin, kynomuia ang ginamit, isang uri ng kagat na langaw. Ang pagkapuno maging ng lupa ay nagpapakitang hindi lamang hangin at mga bahay ang sakop, kundi pati ang sahig na kanilang tinatayuan.

Sa Hebreong palah ay naroon ang diwang ihiwalay o tratuhing naiiba. Sa unang tatlong salot, walang sinabing iniligtas ang Israel, ngunit dito tahasang ibinukod ang Gosen. Ipinakikita rin ng pananalitang nasa gitna ng lupa na kumikilos ang Panginoon sa loob mismo ng Egipto, hindi lamang sa ilang na tatlong araw ang layo.

Ang salitang pedut ay karaniwang tumutukoy sa pagtubos o pantubos. Bagaman ang diwa rito ay malinaw na paghihiwalay ng bayan ng Diyos sa bayan ni Faraon, ang Hebreong salita ay mas malalim kaysa simpleng dibisyon. Inihahanda nito ang temang pagtubos na lalong lilinaw sa Paskua.

Ginamit dito ang kaved, mabigat, upang ilarawan ang tindi ng salot, ang salitang ginamit din sa puso ni Faraon. Ang pandiwang tumutukoy sa pagkasira ng lupain ay siya ring ginamit sa Genesis 6:11–12 bago ang baha. Kapansin-pansin ding walang binanggit na tungkod o pagkilos ni Aaron; ang Panginoon mismo ang tuwirang kumilos.

Ito ang unang kompromisong inialok ni Faraon: maaari silang maghain, ngunit dapat manatili sa loob ng Egipto. Mula sa dating pagtangging kilalanin ang Panginoon, tinatawag na niya Siya ngayong Diyos ng Israel, ngunit nananatili pa ring may distansiya sa kaniyang pananalita.

Ang to'evah ay bagay na kasuklam-suklam o lubhang di-katanggap-tanggap. Sagrado sa ilang diyos ng Egipto ang mga tupa at baka, at binabanggit din sa Genesis 46:34 na kasuklam-suklam sa mga Egipcio ang mga pastor. Kung ihahain ng Israel ang gayong mga hayop sa harap nila, may tunay na panganib ng marahas na pagtutol at pagbato.

Bumalik si Moises sa eksaktong hinihingi mula pa sa Exodo 3:18: tatlong araw na paglalakbay sa ilang. Hindi niya binawasan ang hinihingi. Ang pagsasabing maghahain sila ayon sa iuutos ng Panginoon ay nangangahulugang hindi pa nila alam ang buong detalye ng pagsamba, kaya hindi rin ito maaaring pag-usapan bilang simpleng kasunduang pampolitika.

Pinapayagan ni Faraon ang pagpunta sa ilang, ngunit nilalagyan niya ito ng taning: huwag silang lalayo nang husto. Para itong tali na gusto niyang manatiling nakakabit sa kanila. Muli rin siyang humihiling na idalangin siya, gaya sa talatang 8, kahit sinira na niya ang naunang pangako.

Sa pagkakataong ito, si Moises na ang nagtakda ng panahon ng pag-alis ng salot, sa kinabukasan. Idinagdag din niya ang tahasang babala na huwag nang mandaya si Faraon. Ang Hebreong hatel ay nangangahulugang manlinlang o manloko, at siyang ginamit sa Genesis 31:7 tungkol sa pandarayang ginawa ni Laban kay Jacob.

Napakaikli ng talata: umalis si Moises sa harap ni Faraon at nanalangin sa Panginoon. Ang kaiklian nito ay nagpapakitang agad niyang tinupad ang kaniyang bahagi. Lalo nitong pinatingkad ang kabaligtarang gagawin ni Faraon sa talatang 32, kung saan muli niyang sisirain ang kaniyang salita.

Ganap ang pag-alis ng salot: walang natirang kahit isa sa mga pulutong. Ang kaparehong diwa ng ganap na pagkawala ay makikita sa Exodo 14:28, nang walang natira sa hukbo ni Faraon matapos ang dagat. Dito pa lamang, ang mga langaw ay inalis nang walang anumang nalabing bakas.

Ipinahihiwatig ng “ding muli” na hindi ito unang pagkakataon, gaya ng nangyari sa talatang 15. Ang pandiwang kaved ay muli ring ginamit na si Faraon ang gumagawa ng kaniyang puso na mabigat. Kumpleto na ngayon nang dalawang ulit ang padron: salot, pangako, ginhawa, at pagkatapos ay pagtalikod sa pangako.