Usbong mula kay Jesse at daigdig na hindi na lumalamon sa mahihina

Choter ang “usbong,” isang sariwang supling, at geza ang “puno,” ang tuod na natitira kapag pinutol ang punungkahoy, gaya sa Job 14:8–9, kung saan umuusbong pa ang patay na tuod sa amoy ng tubig. Netser ang “sanga.” May nag-uugnay nito sa Mateo 2:23, “siya'y tatawaging Nazareno,” isang hinuha mula sa tunog na hindi ipinaliliwanag ni Mateo.

Ang pagsakaniya ng Espiritu ay ang pandiwang ginamit nang sumakanila ang Espiritu sa pitumpung matanda (Mga Bilang 11:25) at nang sabihin ng mga propeta, “Ang diwa ni Elias ay sumasa kay Eliseo” (2 Mga Hari 2:15). ‘Kabanalan’ ang pagsasalin ng Griyego at Latin sa ikalawang “takot,” na nagbigay sa simbahan ng tradisyonal nitong listahan ng pitong kaloob ng Espiritu.

Literal na ‘ang kaniyang pag-amoy ay nasa pagkatakot sa Panginoon’ ang pambungad, ang pandiwang ginagamit sa pagsamyo ng Diyos sa handog. Kinukuha ng Ang Dating Biblia ang diwa nito bilang “kaluguran”: nasisiyahan siya rito gaya ng pagtamasa sa isang bango. Kaya itinatabi ng Hebreo ang pang-amoy sa paningin at pakinig na hindi mamamahala sa kaniyang paghatol.

Pagpapasiya ng usapin at pagtutuwid dito ang “sasaway.” May mga iskolar na bumabasa ng ‘sasaktan ang malupit’ sa halip na “sasaktan niya ang lupa,” sapagkat magkahawig sa anyo at tunog ang dalawang salitang Hebreo, at maayos itong ipapares sa “masama.” Hinihiram ni Pablo ang huling linya para sa tampalasang papatayin ng Panginoong Jesus “ng hininga ng kaniyang bibig” (2 Mga Taga-Tesalonica 2:8).

Tinitipon ng bigkis ang mahabang damit upang makatakbo o makapagtrabaho ang tao; “binigkisan ang kaniyang mga balakang” ni Elias upang maunahan ang karo ni Achab (1 Mga Hari 18:46). Emunah ang “pagtatapat,” katatagang maaaring sandalan, mula sa ugat ding pinagmulan ng amen. Dalawang birtud ang nagiging kasuotang pantrabaho ng hari.

Ang “patabain” ay hayop sa kulungan na pinatataba para katayin, at humihiga ito sa tabi ng batang leon na karaniwang kakain dito. Pandiwa ng pastol sa pagtaboy ng kawan ang “papatnubayan.” Ang “munting bata” ay ang pariralang ginamit ng batang si Salomon sa sarili niya sa 1 Mga Hari 3:7, “ako'y isang munting bata lamang.”

Hindi lamang naghahati ng bukid ang oso at baka; magkakasiping na humihiga ang kanilang mga anak, kung saan pinakamapanganib ang likas na gawi ng maninila. Sinisipi ng aklat ang linyang ito sa 65:25, “ang leon ay kakain ng dayami na gaya ng baka,” at doon ay idinaragdag na “alabok ang magiging pagkain ng ahas.”

Peten ang “ahas,” malamang na kobra. Tsif'oni ang “ulupong,” isang makamandag na ahas, marahil ulupong nga, at tumpak dito ang Ang Dating Biblia. Ang sanggol na pasusuhin at ang batang kahihiwalay sa suso, mga tatlong taong gulang, ay parehong nagsusuot ng kamay sa mga lungga.

Inilalagay ng “aking buong banal na bundok” ang Diyos sa unang panauhan, nagsasalita tungkol sa Sion. Inuulit ng Habacuc 2:14 ang huling paghahambing na may isang dagdag, “ang lupa ay mapupuno ng kaalaman ng kaluwalhatian ng Panginoon.” Hindi bahagya lamang basa ang sahig ng dagat; iyon ang sukat ng pagpuno ng kaalaman sa lupa.

Menuchah ang “pahingahang dako,” at literal na ‘ang kaniyang pahingahang dako ay magiging kaluwalhatian.’ Iyon din ang salitang ginagamit ng Mga Awit 132:8 at 14 sa tahanan ng kaban sa Sion: “Ito'y aking pahingahang dako magpakailan man.” Inilalarawang nakaupo ang angkan ni Isai kung saan namahinga ang kaban, at doon pumaparoon ang mga bansa.

Ang Patros ay ang Itaas na Egipto, mula sa pariralang Egipcio para sa lupain sa timog. Ang Cus ay ang lupain ng Nilo sa timog ng Egipto, na sa ibang talata ay tinatawag ng Ang Dating Biblia na Etiopia. Nasa silangan ng Babilonia ang Elam, ang Sinar ay ang Babilonia mismo (Genesis 11:2), nasa Siria ang Amath, at ang “mga pulo” ay ang mga baybayin ng Mediteraneo. Umiikot ang listahan sa buong kilalang daigdig.

Gumagamit ang Hebreo ng panlalaking salita para sa mga tapon ng Israel at pambabaeng salita para sa mga nangalat ng Juda, paraan ng pagsasabing bawat lalaki at babae. Literal na apat na pakpak o laylayan ang “apat na sulok,” ang salita para sa mga sulok ng kasuotan; inilalarawan ang lupa bilang balabal na nakalatag at tinitipon sa mga gilid nito.

Matagal na ang alitan: mula sa pagtatalo pagkatapos ng paghihimagsik ni Absalom kung aling mga lipi ang may higit na karapatan kay David (2 Samuel 19:41–43), hanggang sa pagkakahati sa ilalim ni Jeroboam (1 Mga Hari 12). Dalawang ulit itong sinasabi ng talata, minsan bilang ulat at minsan sa magkasalaming sugnay, upang walang panig na maiwan.

Sa Hebreo ay ‘sa balikat ng mga Filisteo,’ katef, salitang ginagamit din sa dalisdis ng burol, at nasa kanlurang dalisdis ang kapatagan ng mga Filisteo; ‘pakanluran’ lamang ang iningatan ng Ang Dating Biblia. Parang mga ibong mandaragit na lumulusong doon ang dalawang lipi. Edom, Moab at Ammon ang mga kalapit-bayang pinasuko ni David (2 Samuel 8), kaya muling iginuguhit ng talata ang mga hangganan ni David.

Literal na ‘dila’ ng dagat ang “look,” isang golpo, malamang ang Golpo ng Suez. Ang Ilog ay ang Eufrates, na hinahati sa pitong batis na napakababaw kaya nakatatawid ang mga tao “na hindi basa ang mga paa,” literal na nakasandalyas. May ilang sinaunang salin na bumabasa ng ‘patutuyuin’ sa halip na “lubos na sisirain,” pagkakaiba ng iisang titik na Hebreo.

Mesillah ang “lansangan,” isang daang itinaas at pinatibay ng lupa at bato, hindi basta landas. Ilang lansangan ang inilalatag ng aklat: mula Egipto hanggang Asiria sa 19:23, “Ang daan ng kabanalan” sa 35:8, at “lansangan para sa ating Dios” sa 40:3. Mula sa Asiria, ang imperyong nagpakalat, tumatakbo ang una sa mga ito.