Nagbabago ang lingkod; nananatili ang atas

Nagsisimula ang aklat sa “Nangyari nga”, na sa Hebreo ay may pangatnig na nag-uugnay dito sa huling pahina ng Deuteronomio, at ganito rin nagsisimula ang Aklat ng Mga Hukom, sa pagbanggit ng pagkamatay ni Josue (Mga Hukom 1:1). Si Josue ang “tagapangasiwa ni Moises” mula pa sa Sinai, ang binatang hindi umaalis sa tabernakulo (Exodo 33:11).

Ang pangalang Josue, Yehoshua sa Hebreo, ay nangangahulugang ang Panginoon ay nagliligtas. Sa Griego ito ay naging Iesous, kaya sa Mga Hebreo 4:8 ang pangalang ginamit para kay Josue ay kapareho ng pangalan ni Jesus. Ang “Jordang ito” ay tumuturo sa ilog na tanaw mula sa kampamento.

Halos salita sa salita na inuulit ng Dios ang Deuteronomio 11:24. Ang paglakad sa isang lupain ay paraan ng pag-angkin dito: inutusan ng Dios si Abram na lakarin ang lupain sa haba at luwang nito, sapagka't ibibigay Niya iyon sa kaniya (Genesis 13:17). Dito, ang mga paa ng buong bayan ang umaangkin.

Ang “Libanong ito” ay tumuturo sa mga bundok na tanaw sa hilaga. Ang “buong lupain ng mga Hetheo” ay nagpapaalala na sa mga talaan ng Asiria nang lumaon, ang buong Siria at Canaan ay tinawag na lupain ng Hatti; wala ang pariralang ito sa Griegong salin ng Lumang Tipan. Ang hangganan sa kanluran ay ang dakong nilulubugan ng araw, ang Dagat Mediteraneo.

Ang “lahat ng mga araw ng iyong buhay” ay nagtatali sa pangako sa haba ng buhay ni Josue. Itatala ng Aklat ng Mga Hukom ang nangyari nang wala na siya: sinabi ng Dios na hindi na Niya itataboy ang mga bansang iniwan ni Josue nang siya'y mamatay (Mga Hukom 2:21).

Ang “magpakatapang” ay mula sa pandiwang amats, maging matibay, kumapit nang mahigpit. Ang ganito ring dobleng bilin ang ibinigay ni David kay Solomon para sa pagtatayo ng templo (1 Mga Cronica 22:13; 28:20). Ang una sa tatlong bilin sa talumpating ito ay nakakabit sa paghahati ng lupain, ang gawaing pumupuno sa Josue 13–21.

Ang “lamang” ay raq sa Hebreo, at tatlong ulit itong lumilitaw sa kabanata. Ang “lamang” ng Dios ay ang pagsunod sa kautusan. Sasagot ang bayan ng dalawang “lamang” nila: “sumaiyo lamang ang Panginoon mong Dios” (talatang 17) at “magpakalakas ka lamang at magpakatapang na mabuti” (talatang 18).

Ang “aklat na ito ng kautusan” ay ang balumbong katatapos isulat ni Moises at inilagay sa tabi ng kaban (Deuteronomio 31:24–26). Inuulit ng Mga Awit 1:2 ang pananalitang ito para sa bawa't mambabasa: ang taong pinagpala ay nagbubulay sa kautusan araw at gabi. Si Josue ang unang tao sa Biblia na binigyan ng isang aklat na pamumuhayan.

Ang “Hindi ba kita inutusan?” ang tanging tanong sa pananalita ng Dios, at paalala ito ng ranggo: ang bilin na maging matapang ay isang utos. Nagtatapos ang pananalita gaya ng pagtatapos ng talatang 7, sa “saan ka man pumaroon”, ang presensiyang sumusunod sa tao saanman humantong ang daan.

Ang mga pinunong bayan, shoterim sa Hebreo, ay unang lumitaw sa Egipto bilang mga Israelitang kapatas na pinalo nang kulangin ang bilang ng ladrilyo ng kanilang mga kababayan (Exodo 5:14). Ang tungkuling dating naglingkod sa mga proyekto ni Faraon ay nagdadala ngayon ng utos na tumawid sa lupain.

Ang “baon” ay tsedah, pagkain para sa paglalakbay, ang salitang ginamit nang punuin ni Jose ang mga sako ng kaniyang mga kapatid (Genesis 42:25). Itinanong ng mga komentarista kung bakit kailangan pa ng pagkain gayong bumabagsak pa ang mana; hindi ito tumigil hanggang matapos ang unang paskua sa lupain (5:12).

Inuuna ng Hebreo ang mga liping ito sa pangungusap upang bigyang-diin: sa mga Rubenita, sa mga Gadita, at sa kalahating lipi ni Manases. Ang kabilang kalahati ng Manases ay tatanggap ng lupain sa kanluran ng Jordan (Josue 17). Isang lipi ang hinahati ng ilog.

Ang “kapahingahan” ay mula sa pandiwang nuach, ang ugat ng pangalan ni Noe. Nagiging isa ito sa mga susing salita ng aklat: sa 21:44 at 23:1, ang pagbibigay ng Panginoon ng kapahingahan sa Israel ang nagmamarka sa katapusan ng gawaing sinimulan dito.

Ang “may sandata” ay chamushim, nakahanay para sa labanan, ang salitang ginamit sa paglabas ng Israel sa Egipto na handa sa pakikidigma (Exodo 13:18). Ang sensus sa Mga Bilang 26 ay nakabilang ng mahigit sandaang libong lalaking mandirigma sa mga liping ito, nguni't sinasabi ng Josue 4:13 na may apat na pung libo ang tumawid: isang hukbong panlaban, hindi ang bawa't lalake.

Ang “dakong sinisikatan ng araw” ay ang silangang pampang. Ang “inyong aariin” ay ang pandiwa ng pag-aari, ang ding ginamit para sa mga lipi sa kanluran isang linya bago nito. Ipinangako sa mga lipi sa silangan ang kanilang pagbabalik ayon sa kondisyon ng talatang 14, at itinatala ng Josue 22 ang pagpapauwi sa kanila.

Hindi pinangangalanan ang mga nagsasalita. Sumusunod ang sagot sa pananalita sa dalawa't kalahating lipi, kaya marami ang bumabasa nito bilang sagot nila; may ilan namang nagtuturing na sagot ito ng buong bayan. Alinman doon, buo ang pangako: lahat ng iniutos, saanman isugo.

May talim ang pangakong ito. Mula sa lipi ni Ruben sina Datan at Abiram, na tumangging umahon nang ipatawag ni Moises at nilamon ng lupa (Mga Bilang 16:1, 12, 32). Ang pakikinig kay Moises “sa lahat ng mga bagay” ay hindi buong totoo sa kanilang nakaraan.

Ang “manghihimagsik laban sa iyong utos” ay sa literal na Hebreo, manghihimagsik laban sa iyong bibig, ang pananalitang ginamit ng Dios tungkol kina Moises at Aaron sa Meriba (Mga Bilang 20:24). Itinakda ng Deuteronomio 17:12 ang kamatayan sa sumuway sa saserdote o hukom. Ang unang taong mamamatay sa aklat sa ilalim ng ganitong hatol ay si Achan (7:25).