Ang mabuting utos at ang nahahating sarili

Kyrieuo ang “naghahari”, ang pandiwang ginamit sa kamatayan sa 6:9 at sa kasalanan sa 6:14. Ang kamatayan, ang kasalanan at ngayon ang kautusan ay lumilitaw na tila mga panginoong dapat matapos ang karapatan. Ang “mga taong nakakaalam ng kautusan” ay maaaring mga mananampalatayang Judio, mga Gentil na natuto sa sinagoga, o sinumang nakauunawa kung paano gumagana ang batas.

Ang “babae na may asawa” ay hypandros, sa Griego nasa ilalim ng lalaki, katawagang legal para sa babaeng may asawa, na dito lamang matatagpuan sa Bagong Tipan. Ang “kalag” ay katargeo, ang pandiwang paulit-ulit na ginagamit ni Pablo para sa karapatang pinawalang-bisa.

Chrematizo ang “tatawagin”, magdala ng pampublikong pangalan, ang pandiwa ng Mga Gawa 11:26, kung saan sa Antioquia unang tinawag na mga Cristiano ang mga alagad. Kamatayan lamang ang binabanggit ni Pablo na nagtatapos sa pag-aasawa; hindi niya tinatalakay ang paghihiwalay, na pinahihintulutan ng kautusan ni Moises sa ibang kalagayan.

Balintiyak ang “nangamatay”, ethanatothete, pinatay, isang bagay na ginawa sa kanila. Tumutukoy ang “katawan ni Cristo” sa kaniyang katawang ipinako. Inilarawan ng mga propeta ang Israel bilang kasintahang babae ng PANGINOON (Oseas 2:19–20), at maaaring nagpapahiwatig ang “magsipagbunga” sa mga anak ng bagong pag-aasawa. Lumilipat si Pablo mula sa kayo patungo sa tayo.

Isang nasasakupan o kalagayan ang “nangasa laman”, hindi lamang ang pagkakaroon ng katawan. Ang salitang Griego sa “mga pitang salarin” ay pathemata, mga panloob na silakbo, ang salita ring isinasaling mga pagtitiis sa 8:18. Hindi nilikha ng kautusan ang mga silakbo; ginising lamang nito.

Sa pinakamatatandang manuskrito, tayo ang namatay at hindi ang kautusan, gaya ng pagkakalimbag dito, “yamang tayo'y nangamatay doon sa nakatatali sa atin”; may huling pagbasang ang kautusan ang namatay. Katecho ang nakatatali, pinipigil. Muling pinagtapat ang titik at ang espiritu sa 2 Mga Taga-Corinto 3:6: pumapatay ang titik, ngunit nagbibigay-buhay ang espiritu.

Ang ikasampung utos lamang ang namamahala sa isang pagnanasa sa halip na sa isang gawa. Sinisipi ni Pablo ang hubad na pandiwa nang walang mga layon nito, bahay, asawa, baka. Iisang ugat na Griego, epithymia, ang nasa likod ng “kasakiman” at “mananakim”, at iisang ugat din ang mga ito sa nakalimbag dito.

Ang “pagkakataon” ay aphorme, katawagang pangmilitar para sa himpilan ng operasyon, ang tuntungang pinagmumulan ng pagsalakay ng hukbo. Epithymia muli ang “sarisaring kasakiman”. Natutulog ang kahulugan ng “patay”, hindi wala.

Ang “muling nabuhay” ay anezesen, biglang nabuhay muli: nagising ang natutulog ng talatang 8, at namatay ang nagsasalita. May nakaririnig dito ng isang batang hindi pa nananagot sa mga utos, at may iba namang nakakikita kay Adan sa Eden bago ang utos tungkol sa punong kahoy (Genesis 2:16–17).

Umaalingawngaw ang “utos na sa ikabubuhay” sa Levitico 18:5, na mabubuhay sa mga ito ang taong gumagawa nito, na sisipiin sa 10:5. Inilagay ni Moises sa harap ng Israel ang buhay at kabutihan, at ang kamatayan at kasamaan (Deuteronomio 30:15). Tumuturo sa buhay ang utos; dumating itong hatol ng kamatayan.

Ang “dinaya” ay exapatao, ang pandiwa sa mga salita ni Eva sa Griego ng Genesis 3:13 nang sabihin niyang dinaya siya ng ahas, at ginagamit ito ni Pablo kay Eva sa 2 Mga Taga-Corinto 11:3. Ginagampanan ng kasalanan ang papel ng ahas, ginagawang pain ang sariling utos ng Dios.

Nagbubukas ang pangungusap na Griego sa men, sa isang dako, at walang sumusunod na sa kabilang dako; ang talatang 13 ang dumadampot sa naiwang isip. Tatlong pang-uri ang ibinibigay sa utos, banal, matuwid at mabuti, higit pa sa sinasabi ni Pablo tungkol sa halos anumang iba pa sa kabanata.

Ang “lalong sala” ay kath' hyperbolen, makasalanan nang lampas sa sukat, ang pariralang pinagmulan ng salitang hiperbole. Ang “maipakilala” ay phaino, mailantad: nahuhubaran ng maskara ang kasalanan sa mismong paraang pinili nito.

Mula sa Espiritu, banal ang pinagmulan, ang ibig sabihin ng “sa espiritu”. Sarkinos ang “sa laman”, gawa sa laman. Pamilihan ng alipin ang “ipinagbili sa ilalim ng kasalanan”, sa perpektong panahunan: ipinagbili at pag-aari pa rin. Sinabi tungkol kay Ahab na ipinagbili niya ang sarili upang gumawa ng kasamaan (1 Mga Hari 21:25).

Kilalang-kilala ng mga manunulat na Griego at Romano ang ganitong karanasan. Pinapagsalita ng makatang si Ovidio si Medea na nakikita niya at sinasang-ayunan ang mas mabuti ngunit sinusunod ang mas masama. Dalawang magkaibang pandiwa ng paggawa, prasso at poieo, ang nasa “ginagawa ko”, magkatabi na para bang paulit-ulit sinisikap ng nagsasalita na pangalanan ang nangyayari.

Ang “sumasangayon” ay symphemi, magsabi ng iisang bagay, na dito lamang matatagpuan sa Bagong Tipan. Tuwing kinapopootan ng nagsasalita ang kaniyang ginagawa, iisa ang tinig niya at ng kautusan.

Oikeo ang “tumitira”, tumira sa isang bahay. Inilalarawan ang kasalanan bilang nangungupahang sumakop na sa ari-arian. Babalik ang parehong pandiwa sa 8:9, kung ang Espiritu ng Dios ay tumitira sa kanila, ibang naninirahan sa iisang bahay.

Nililimitahan ng sugnay na “sa makatuwid ay sa aking laman” ang pahayag: hindi ang bawat bahagi ng sarili. Parakeimai ang “nasa akin”, nakahanda sa abot-kamay. Katergazomai ang paggawa rito, isakatuparan ang isang bagay hanggang matapos.

Halos inuulit ng linya ang talatang 15, at ang pag-uulit ang punto: isang taong umiikot sa iisang landas. Pinalitan ng “masama” ang kinapopootan, kaya pinangalanan na ngayon ang kinapopootang bagay ayon sa tunay na kalikasan nito.

Inuulit nito ang konklusyon ng talatang 17 halos salita por salita. Dalawang ikot ng iisang pangangatuwiran ang mga talatang 14–17 at 18–20, at kapuwa nagtatapos sa iisang pangungusap.

Maaaring simulain o palagiang padron ang “isang kautusan” dito, gaya ng pagsasalita ng tao tungkol sa batas ng kalikasan, bagaman may bumabasa rito bilang kautusan ni Moises na nararanasan sa ganitong paraan. Iisang pandiwa ang “nasa akin” dito at sa talatang 18: abot-kamay ang mabuti, at gayon din ang masama.

Ang “nagagalak” ay synedomai, makigalak, na dito lamang matatagpuan sa Bagong Tipan. Ipinaaalala nito ang Mga Awit 1:2, kung saan ang kaluguran ng tao ay nasa kautusan ng PANGINOON. Muling lumilitaw ang “pagkataong loob” sa 2 Mga Taga-Corinto 4:16, binabago araw-araw.

Ang “nakikipagbaka” ay antistrateuomai, maglunsad ng kampanya laban, na dito lamang matatagpuan. Ang “dinadala akong bihag” ay aichmalotizo, mula sa salita para sa sibat: dinadakip sa dulo ng sibat. Ibinaling sa may-ari ang mga sandata ng 6:13.

Talaiporos ang salitang Griego sa “Abang tao ako!”, ang salitang ginamit ng muling nabuhay na Cristo tungkol sa iglesia sa Laodicea (Pahayag 3:17). Ang “magliligtas” ay rhyomai, sumagip o hilahin palabas, ang pandiwa ng 11:26 tungkol sa Tagapagligtas na manggagaling sa Sion. Maaaring mangahulugan ang Griego ng katawang ito ng kamatayan o ng katawan ng kamatayang ito.

Sa pinakamatatandang manuskrito, salamat sa Dios ang mababasa, ang bulalas ng 6:17. Mariin sa Griego ang autos ego, ako mismo, sa sarili kong lakas. Nagtatapos ang kabanata na magkatabi ang pasasalamat at ang hating paglilingkod, at doon nagsisimula ang kabanata 8.