Ang malaking larawan
Nagbubukas ang Amos 4 sa “Hear this word, ye kine of Bashan, that are in the mountain of Samaria, which oppress…”, nagbabago malapit sa talata 7 sa “And also I have withholden the rain from you, when there were yet three months to the…”, at nagtatapos sa “For, lo, he that formeth the mountains, and createth the wind, and declareth unto man…”. Sinusundan ng mga puntong ito ang sariling galaw ng kabanata mula simula hanggang wakas.
Kasulatan sa tabi ng buod
Amos · Bersiyong King James · 13Amos 4:1-7
Mga talata 1–7: Hear this word, ye kine of Bashan, that are in the mountain of Samaria…
Nagbubukas ang Amos 4:1–7 sa “Hear this word, ye kine of Bashan, that are in the mountain of Samaria, which oppress the poor…” at umaabot sa “And also I have withholden the rain from you, when there were yet three months to the harvest…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Pakinggan kung paano tinutukoy ng Amos ang idolatriya, kawalang-katarungan, huwad na seguridad, at mga bunga nito.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Amos 4:1–7. Nagbubukas ito sa “Hear this word, ye kine of Bashan, that are in the mountain of Samaria, which oppress the…”, nagbabago malapit sa talata 4 sa “Come to Beth-el, and transgress; at Gilgal multiply transgression; and bring your sacrifices…”, at umaabot sa “And also I have withholden the rain from you, when there were yet three months to the…”. Magkakaiba ang gawain ng paratang, babala, tawag na magbalik, hatol, at pag-asa. Ang unang tagapakinig ang gabay sa mga tanong tungkol sa susunod na katuparan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 0 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 0 paghahambing, at 4 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Pakinggan kung paano tinutukoy ng Amos ang idolatriya, kawalang-katarungan, huwad na seguridad, at mga bunga nito. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Lord, Bashan, Beth, Bring, Come, Gilgal. Kasama sa wikang bilang ang three, one. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 4: “Come to Beth-el, and transgress; at Gilgal multiply transgression; and bring your sacrifices every morning, and your tithes after…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Amos 4:1
“Hear this word, ye kine of Bashan, that are in the mountain of Samaria, which oppress the poor, which crush the needy…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Amos 4:2
“The Lord GOD hath sworn by his holiness, that, lo, the days shall come upon you, that he will take you away with…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Amos 4:3
“And ye shall go out at the breaches, every cow at that which is before her; and ye shall cast them into the palace…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Amos 4:4
“Come to Beth-el, and transgress; at Gilgal multiply transgression; and bring your sacrifices every morning, and your…” Ginagawang kongkreto ng bilang na three ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.
- Amos 4:5
“And offer a sacrifice of thanksgiving with leaven, and proclaim and publish the free offerings: for this liketh you, O…” Ang pagbanggit sa Israel ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Amos 4:6
“And I also have given you cleanness of teeth in all your cities, and want of bread in all your places: yet have ye not…” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang bread, cities, cleanness. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 5 at 7.
- Amos 4:7
“And also I have withholden the rain from you, when there were yet three months to the harvest: and I caused it to rain…” Ginagawang kongkreto ng bilang na three ang ulat. Bago tukuyin ang bigat nito, pansinin kung sinusukat nito ang oras, tao, layo, pag-uulit, o kabuuan.
Amos 4:1-7
Bersiyong King James1Hear this word, ye kine of Bashan, that are in the mountain of Samaria, which oppress the poor, which crush the needy, which say to their masters, Bring, and let us drink.
2The Lord GOD hath sworn by his holiness, that, lo, the days shall come upon you, that he will take you away with hooks, and your posterity with fishhooks.
3And ye shall go out at the breaches, every cow at that which is before her; and ye shall cast them into the palace, saith the LORD .
4Come to Beth-el, and transgress; at Gilgal multiply transgression; and bring your sacrifices every morning, and your tithes after three years:
5And offer a sacrifice of thanksgiving with leaven, and proclaim and publish the free offerings: for this liketh you, O ye children of Israel, saith the Lord GOD .
6And I also have given you cleanness of teeth in all your cities, and want of bread in all your places: yet have ye not returned unto me, saith the LORD .
7And also I have withholden the rain from you, when there were yet three months to the harvest: and I caused it to rain upon one city, and caused it not to rain upon another city: one piece was rained upon, and the piece whereupon it rained not withered.
Amos 4:8-13
Mga talata 8–13: So two or three cities wandered unto one city, to drink water; but they…
Nagbubukas ang Amos 4:8–13 sa “So two or three cities wandered unto one city, to drink water; but they were not satisfied: yet…” at umaabot sa “For, lo, he that formeth the mountains, and createth the wind, and declareth unto man what is…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Pakinggan kung paano tinutukoy ng Amos ang idolatriya, kawalang-katarungan, huwad na seguridad, at mga bunga nito.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Amos 4:8–13. Nagbubukas ito sa “So two or three cities wandered unto one city, to drink water; but they were not satisfied…”, nagbabago malapit sa talata 10 sa “I have sent among you the pestilence after the manner of Egypt: your young men have I slain…”, at umaabot sa “For, lo, he that formeth the mountains, and createth the wind, and declareth unto man what…”. Magkakaiba ang gawain ng paratang, babala, tawag na magbalik, hatol, at pag-asa. Ang unang tagapakinig ang gabay sa mga tanong tungkol sa susunod na katuparan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 0 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 1 paghahambing, at 6 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Pakinggan kung paano tinutukoy ng Amos ang idolatriya, kawalang-katarungan, huwad na seguridad, at mga bunga nito. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang God, Israel, Egypt, Gomorrah, Sodom. Kasama sa wikang bilang ang two, three, one. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 12: “Therefore thus will I do unto thee, O Israel: and because I will do this unto thee, prepare to meet thy God, O Israel.” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Amos 4:8
“So two or three cities wandered unto one city, to drink water; but they were not satisfied: yet have ye not returned…” Nagbibigay ang linyang ito ng dahilan, bunga, o konklusyon. Dapat itong manatiling kaugnay ng pahayag o kilos na nagbibigay rito ng kahulugan.
- Amos 4:9
“I have smitten you with blasting and mildew: when your gardens and your vineyards and your fig trees and your olive…” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang trees, blasting, devoured. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 8 at 10.
- Amos 4:10
“I have sent among you the pestilence after the manner of Egypt: your young men have I slain with the sword, and have…” Ang pagbanggit sa Egypt ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Amos 4:11
“I have overthrown some of you, as God overthrew Sodom and Gomorrah, and ye were as a firebrand plucked out of the…” Ang pagbanggit sa Gomorrah ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Amos 4:12
“Therefore thus will I do unto thee, O Israel: and because I will do this unto thee, prepare to meet thy God, O Israel.” Nagbibigay ang linyang ito ng dahilan, bunga, o konklusyon. Dapat itong manatiling kaugnay ng pahayag o kilos na nagbibigay rito ng kahulugan.
- Amos 4:13
“For, lo, he that formeth the mountains, and createth the wind, and declareth unto man what is his thought, that maketh…” Nagbibigay ang linyang ito ng dahilan, bunga, o konklusyon. Dapat itong manatiling kaugnay ng pahayag o kilos na nagbibigay rito ng kahulugan.
Amos 4:8-13
Bersiyong King James8So two or three cities wandered unto one city, to drink water; but they were not satisfied: yet have ye not returned unto me, saith the LORD .
9I have smitten you with blasting and mildew: when your gardens and your vineyards and your fig trees and your olive trees increased, the palmerworm devoured them: yet have ye not returned unto me, saith the LORD .
10I have sent among you the pestilence after the manner of Egypt: your young men have I slain with the sword, and have taken away your horses; and I have made the stink of your camps to come up unto your nostrils: yet have ye not returned unto me, saith the LORD .
11I have overthrown some of you, as God overthrew Sodom and Gomorrah, and ye were as a firebrand plucked out of the burning: yet have ye not returned unto me, saith the LORD .
12Therefore thus will I do unto thee, O Israel: and because I will do this unto thee, prepare to meet thy God, O Israel.
13For, lo, he that formeth the mountains, and createth the wind, and declareth unto man what is his thought, that maketh the morning darkness, and treadeth upon the high places of the earth, The LORD , The God of hosts, is his name.
Mga sanggunian para sa kabanatang ito
Magkahiwalay na sanggunian ang mapa ng kuwento at malalim na pagninilay kasama ng planong ito. Bawat isa ay may sariling pahina.
Gabay sa pagtuturo para sa mismong kabanata
Mula mismo sa kabanata ang mga panandang ito. Pinagdurugtong nila ang mapa ng kuwento sa Antas 1, pagsusuri sa Antas 2, at teksto ng Kasulatan sa iisang aralin.
Magsimula sa unang larawan ng kabanata
Amos 4:1: “Hear this word, ye kine of Bashan, that are in the mountain of Samaria, which oppress the poor, which crush the needy, which say to their masters, Bring…”
Maglaan ng oras sa punto ng pagbabago
Amos 4:12: “Therefore thus will I do unto thee, O Israel: and because I will do this unto thee, prepare to meet thy God, O Israel.”
Panatilihing nakikita ang landas ng mga salita
LORD, returned, city, Israel, rain, caused
Obserbasyon at gabay sa pagtuturo
- Kilalanin ang krisis sa kasaysayan, paglabag sa tipan, babala, at pag-asa.
- Ihiwalay ang unang tagapakinig ng propeta sa mga ugnay na makikita sa susunod na Kasulatan.
- Huwag gawing tiyak na katuparan ang kasalukuyang balita kung walang ebidensya sa teksto.
Unahin ang teksto
Kung saan nagkakaiba ang mga mambabasa
Nagsisimula ang buod sa sinasabi ng sipi at sa ugnayan ng mga bahagi nito. Hindi nito ipinapalagay na nalutas na ng isang denominasyon ang lahat ng tanong. Malinaw na tinutukoy kung ang konklusyon ay nakasalalay sa tradisyon, teoryang pampanitikan, o rekonstruksiyong pangkasaysayan.
Unang inihaharap ang tekstong KJV. Nilalagyan ng malinaw na pangalan ang mga interpretasyon, at ipinapakita lamang ang mga pagkakaiba kapag nakatutulong ang mga ito upang maunawaan kung bakit hindi palaging iisa ang sagot ng mga seryosong komunidad.
Inihahanda pa ang paghahambing ng mga interpretasyon para sa kabanatang ito. Habang wala pa ang mga nasuring tala, malinaw na pinaghihiwalay ng pahinang ito ang teksto ng KJV, buod, at aplikasyon nang hindi sinasabing nagkakasundo ang lahat ng responsableng mambabasa sa bawat tanong.
Mga layunin sa pagkatuto
- Ilagay ang Amos 4 sa loob ng Amos 4 at ipaliwanag ang tungkulin nito sa Amos.
- Ilarawan mula sa ebidensiya kung paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Pakinggan kung paano tinutukoy ng Amos ang idolatriya, kawalang-katarungan, huwad na seguridad, at mga bunga nito..
- Ihiwalay ang tahasang pahayag, konklusyong suportado ng Kasulatan, at interpretasyon.
- Ipaliwanag kung paano ginagabayan ng uring propesiya ang responsableng pagbasa.
- Ihambing ang kaugnay na awit o video sa sipi at bumalik sa teksto para suriin ito.
- Bumuo ng personal at pampamayanang tugon na hindi lumalampas sa ebidensiya ng Kasulatan.
Paghahanda ng guro
- Basahin nang dalawang ulit ang Amos 4, pati ang agad na nauuna at sumusunod dito.
- Balikan ang bahagi ng aklat: Amos 4 (Amos 4).
- Markahan ang nagsasalita, kilos, nauulit na salita, utos, paghahambing, pangako, at bunga.
- Pakinggan o panoorin muna ang kaugnay na media at itala kung saan ito nagpapaikli, nagbibigay-kahulugan, o nagsasadula.
- Maghanda ng paraang makakasagot ang mga kalahok nang hindi sila pinipilit magbahagi ng personal na karanasan.
Pagsuri sa ebidensiya at interpretasyon
Tahasang pahayag
Magtala ng dalawang pahayag na tuwirang sinasabi ng Amos 4 at banggitin ang mga talata.
Suportado ng Kasulatan
Bumuo ng konklusyon mula sa ilang bahagi ng Amos 4. Ipaliwanag ang bawat hakbang.
Matibay na hinuha
Tukuyin ang konklusyong malapit na sumusunod sa teksto kahit hindi ito nakasaad sa iisang pangungusap.
Posible o tradisyonal na pagbasa
Kung may magkakaibang responsableng pagbasa, ipakita ang kaibahan at huwag itong ituring na katiyakan.
Hangganan
Huwag gawing konklusyon sa pagtuturo ang haka-haka.
Talakayan na may gabay sa sagot
1. Ano ang tuwirang sinasabi ng Amos 4 tungkol sa Diyos, mga tao, o kalagayan?
Ipakita ang gabay ng guro
Magsimula sa mga salita at kilos sa sipi. Humingi ng eksaktong talata bago tanggapin ang konklusyon.
2. Paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Pakinggan kung paano tinutukoy ng Amos ang idolatriya, kawalang-katarungan, huwad na seguridad, at mga bunga nito.?
Ipakita ang gabay ng guro
Sundan ang simula, pagbabago, at kinalabasan. Huwag umasa sa isang pangungusap kung may malinaw na pagkakasunod ang yunit.
3. Anong salita, kilos, paghahambing, o tugon ang nauulit, at ano ang tungkulin nito?
Ipakita ang gabay ng guro
Maaaring ipakita ng pag-uulit ang balangkas o diin, ngunit ipaliwanag ang kahulugan nito sa konteksto.
4. Paano nakatutulong ang yunit sa bahaging Amos 4?
Ipakita ang gabay ng guro
Ihambing ang yunit sa nauuna at sumusunod dito sa parehong aklat.
5. Anong pag-iingat ang kailangan dahil sa uring propesiya?
Ipakita ang gabay ng guro
Tukuyin ang unang tagapakinig, krisis sa kasaysayan, paratang sa tipan, babala, panawagang magbalik, at pag-asa bago talakayin ang susunod na katuparan.
6. Anong tapat na tugon ang hinihingi nito sa isang tao at sa pamayanan?
Ipakita ang gabay ng guro
Bumuo ng tiyak at angkop na kilos. Huwag gawing utos ang paglalarawan kung walang ebidensiya.
Responsableng pagsasabuhay
Puso at gawi
Tukuyin ang paniniwala, hangarin, o gawing itinutuwid, pinatitibay, o inililihis ng Amos 4.
Ugnayan at pamayanan
Bumuo ng kilos na mag-iingat sa dangal, katotohanan, katarungan, habag, o katapatan sa isang tunay na ugnayan.
Pagsamba at panalangin
Sumulat ng panalangin gamit ang mga salita at alalahanin ng sipi.
Paglilingkod at patotoo
Pumili ng nakikitang tugon para sa linggong ito at ng taong makakasama sa pananagutan.
Pag-angkop para sa tagapakinig
Mga bata
Gumamit ng maikling bahagi, mapa ng mga tao at kilos, at isang tiyak na tugon. Ipaliwanag muna ang mahihirap na salita.
Kabataan
Ipatukoy ang presyon, katapatan, kapangyarihan, at bunga. Payagang sumagot sa sulat nang hindi kailangang magbahagi sa lahat.
Matatanda
Magdagdag ng kontekstong pampanitikan at pangkasaysayan, ihambing ang responsableng pagbasa, at humingi ng ebidensiya sa bawat pahayag.
Iba-ibang edad
Pagpartnerin ang magkaibang edad, unahin ang obserbasyon bago interpretasyon, at magwakas sa sama-samang panalangin.
Online o sa tahanan
Ipadala nang maaga ang sipi, gamitin ang media bilang paghinto para magmasid, at tipunin ang sagot sa iisang dokumento.
Kumpletong 75-minutong daloy ng pagtuturo
Maaaring alisin ng grupong kulang sa oras ang pinalawak na talakayan, ngunit panatilihin ang pagbasa ng Kasulatan, pagsuri ng ebidensiya, at pangwakas na tugon.
Panimula
Ipakilala ang aklat, Amos 4, uri, at pangunahing tanong. Ipaliwanag na susuriin sa teksto ang bawat konklusyon.
Buong pagbasa
Basahin nang malakas o tahimik ang yunit. Markahan ang nagsasalita, pag-uulit, utos, paghahambing, at pagbabago.
Pagbasa bawat bahagi
Sundan ang ginabayang mga bahagi. Ibuod ang bawat isa sa isang pangungusap at itala ang talatang sumusuporta rito.
Awit o video
Gumamit ng kaugnay na media. Ihambing ang diin at hindi nito isinama sa sipi.
Talakayang may ebidensiya
Gamitin ang mga tanong at humingi ng talata para sa bawat mahalagang sagot.
Pagsasabuhay
Bumuo ng personal at pampamayanang tugon. Iwasan ang pangako o utos na hindi itinatakda ng teksto.
Buod at panalangin
Kumpletuhin ng bawat isa ang isang pangungusap tungkol sa sipi. Manalangin gamit ang mga salita at alalahanin nito.
Pag-aaral gamit ang awit at video
Gamitin ang media pagkatapos basahin ang sipi. Maaaring magbigay-kahulugan, magpaikli, o magsadula ang awit o video, kaya ihambing ito sa Kasulatan.
- Bago: basahin ang eksaktong sipi at tukuyin ang pangunahing galaw nito.
- Habang ginagamit: pansinin kung aling mga salita, tao, pangyayari, o damdamin ang binibigyang-diin.
- Pagkatapos: tukuyin kung ano ang nilinaw, ano ang hindi isinama, at ano ang dapat suriin sa teksto.
