Ang malaking larawan
Nagbubukas ang Isaias 23 sa “The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so that there is…”, nagbabago malapit sa talata 9 sa “The LORD of hosts hath purposed it, to stain the pride of all glory, and to bring into…”, at nagtatapos sa “And her merchandise and her hire shall be holiness to the LORD : it shall not be…”. Sinusundan ng mga puntong ito ang sariling galaw ng kabanata mula simula hanggang wakas.
Kasulatan sa tabi ng buod
Isaias · Bersiyong King James · 18Isaias 23:1-6
Mga talata 1–6: The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so…
Nagbubukas ang Isaias 23:1–6 sa “The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so that there is no house…” at umaabot sa “Pass ye over to Tarshish; howl, ye inhabitants of the isle.” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Isaias 23:1–6. Nagbubukas ito sa “The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so that there is no…”, nagbabago malapit sa talata 3 sa “And by great waters the seed of Sihor, the harvest of the river, is her revenue; and she is…”, at umaabot sa “Pass ye over to Tarshish; howl, ye inhabitants of the isle.”. Magkakaiba ang gawain ng paratang, babala, tawag na magbalik, hatol, at pag-asa. Ang unang tagapakinig ang gabay sa mga tanong tungkol sa susunod na katuparan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 0 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 0 paghahambing, at 0 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Tarshish, Tyre, Zidon, Chittim, Egypt, Howl. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 3: “And by great waters the seed of Sihor, the harvest of the river, is her revenue; and she is a mart of nations.” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Isaiah 23:1
“The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so that there is no house, no entering in: from…” Ang pagbanggit sa Chittim at Howl ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:2
“Be still, ye inhabitants of the isle; thou whom the merchants of Zidon, that pass over the sea, have replenished.” Ang pagbanggit sa Zidon ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:3
“And by great waters the seed of Sihor, the harvest of the river, is her revenue; and she is a mart of nations.” Ang pagbanggit sa Sihor ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:4
“Be thou ashamed, O Zidon: for the sea hath spoken, even the strength of the sea, saying, I travail not, nor bring…” Ang pagbanggit sa Zidon ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:5
“As at the report concerning Egypt, so shall they be sorely pained at the report of Tyre.” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Isaiah 23:6
“Pass ye over to Tarshish; howl, ye inhabitants of the isle.” Ang pagbanggit sa Pass at Tarshish ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
Isaias 23:1-6
Bersiyong King James1The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so that there is no house, no entering in: from the land of Chittim it is revealed to them.
2Be still, ye inhabitants of the isle; thou whom the merchants of Zidon, that pass over the sea, have replenished.
3And by great waters the seed of Sihor, the harvest of the river, is her revenue; and she is a mart of nations.
4Be thou ashamed, O Zidon: for the sea hath spoken, even the strength of the sea, saying, I travail not, nor bring forth children, neither do I nourish up young men, nor bring up virgins.
5As at the report concerning Egypt, so shall they be sorely pained at the report of Tyre.
6Pass ye over to Tarshish; howl, ye inhabitants of the isle.
Isaias 23:7-12
Mga talata 7–12: Is this your joyous city, whose antiquity is of ancient days? her own…
Nagbubukas ang Isaias 23:7–12 sa “Is this your joyous city, whose antiquity is of ancient days? her own feet shall carry her afar…” at umaabot sa “And he said, Thou shalt no more rejoice, O thou oppressed virgin, daughter of Zidon: arise, pass…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Isaias 23:7–12. Nagbubukas ito sa “Is this your joyous city, whose antiquity is of ancient days? her own feet shall carry her…”, nagbabago malapit sa talata 9 sa “The LORD of hosts hath purposed it, to stain the pride of all glory, and to bring into…”, at umaabot sa “And he said, Thou shalt no more rejoice, O thou oppressed virgin, daughter of Zidon: arise…”. Magkakaiba ang gawain ng paratang, babala, tawag na magbalik, hatol, at pag-asa. Ang unang tagapakinig ang gabay sa mga tanong tungkol sa susunod na katuparan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 1 palatandaan ng pananalita, 2 tanong, 0 paghahambing, at 2 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Chittim, Pass, Tarshish, Thou, Tyre, Zidon. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 8: “Who hath taken this counsel against Tyre, the crowning city, whose merchants are princes, whose traffickers are the honourable of…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Isaiah 23:7
“Is this your joyous city, whose antiquity is of ancient days? her own feet shall carry her afar off to sojourn.” Pinababagal ng tanong ang sipi. Pansinin kung sino ang kailangang sumagot, ano ang ipinapalagay nito, at kung may tugon sa mga susunod na linya.
- Isaiah 23:8
“Who hath taken this counsel against Tyre, the crowning city, whose merchants are princes, whose traffickers are the…” Pinababagal ng tanong ang sipi. Pansinin kung sino ang kailangang sumagot, ano ang ipinapalagay nito, at kung may tugon sa mga susunod na linya.
- Isaiah 23:9
“The LORD of hosts hath purposed it, to stain the pride of all glory, and to bring into contempt all the honourable of…” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang contempt, earth, glory. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 8 at 10.
- Isaiah 23:10
“Pass through thy land as a river, O daughter of Tarshish: there is no more strength.” Ang pagbanggit sa Pass at Tarshish ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:11
“He stretched out his hand over the sea, he shook the kingdoms: the LORD hath given a commandment against the merchant…” Kabilang sa mga natatanging salita sa linyang ito ang city, commandment, destroy. Masusuri ang gawain nito sa sipi sa ugnayan nito sa mga talata 10 at 12.
- Isaiah 23:12
“And he said, Thou shalt no more rejoice, O thou oppressed virgin, daughter of Zidon: arise, pass over to Chittim…” Ang pagbanggit sa Chittim at Thou ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
Isaias 23:7-12
Bersiyong King James7Is this your joyous city, whose antiquity is of ancient days? her own feet shall carry her afar off to sojourn.
8Who hath taken this counsel against Tyre, the crowning city, whose merchants are princes, whose traffickers are the honourable of the earth?
9The LORD of hosts hath purposed it, to stain the pride of all glory, and to bring into contempt all the honourable of the earth.
10Pass through thy land as a river, O daughter of Tarshish: there is no more strength.
11He stretched out his hand over the sea, he shook the kingdoms: the LORD hath given a commandment against the merchant city, to destroy the strong holds thereof.
12And he said, Thou shalt no more rejoice, O thou oppressed virgin, daughter of Zidon: arise, pass over to Chittim; there also shalt thou have no rest.
Isaias 23:13-18
Mga talata 13–18: Behold the land of the Chaldeans; this people was not, till the Assyrian…
Nagbubukas ang Isaias 23:13–18 sa “Behold the land of the Chaldeans; this people was not, till the Assyrian founded it for them…” at umaabot sa “And her merchandise and her hire shall be holiness to the LORD : it shall not be treasured nor…” sa huling talata. Binubuo ng galaw na iyon ang Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.
Mas malalim na pag-aaral
Isang buong yunit ang Isaias 23:13–18. Nagbubukas ito sa “Behold the land of the Chaldeans; this people was not, till the Assyrian founded it for them…”, nagbabago malapit sa talata 15 sa “And it shall come to pass in that day, that Tyre shall be forgotten seventy years, according…”, at umaabot sa “And her merchandise and her hire shall be holiness to the LORD : it shall not be treasured…”. Magkakaiba ang gawain ng paratang, babala, tawag na magbalik, hatol, at pag-asa. Ang unang tagapakinig ang gabay sa mga tanong tungkol sa susunod na katuparan. Bilang pagsusuri sa teksto, ang KJV na sanggunian ay may 0 palatandaan ng pananalita, 0 tanong, 0 paghahambing, at 2 talatang bumabanggit sa LORD o sa Diyos. Maaari ding ihambing ang mga ito sa mapagkakatiwalaang salin ng Bibliya sa Filipino.
Nauugnay ang bawat obserbasyon sa pokus ng aralin, Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga. May mga pahayag na tuwiran, may nabubuo mula sa ilang talata, at may dapat manatiling malinaw na interpretasyon.
Kabilang sa mga pangalang o salitang humahawak sa tagpo ang Tyre, Assyrian, Chaldeans, Howl, Take, Tarshish. Kasama sa wikang bilang ang one. Ang pinakamalapit na pagbabago sa gitna ay nasa talata 15: “And it shall come to pass in that day, that Tyre shall be forgotten seventy years, according to the days of one king: after the…” Tinutulungan tayo ng detalyeng ito na makita ang kaibahan ng simula at ng sumunod na pangyayari.
Pag-aaral sa bawat talata
- Isaiah 23:13
“Behold the land of the Chaldeans; this people was not, till the Assyrian founded it for them that dwell in the…” Ang pagbanggit sa Assyrian at Chaldeans ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:14
“Howl, ye ships of Tarshish: for your strength is laid waste.” Ang pagbanggit sa Howl at Tarshish ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:15
“And it shall come to pass in that day, that Tyre shall be forgotten seventy years, according to the days of one king…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Isaiah 23:16
“Take an harp, go about the city, thou harlot that hast been forgotten; make sweet melody, sing many songs, that thou…” Ang pagbanggit sa Take ay nag-uugat sa salaysay sa tiyak na tao o lugar. Sundan kung saan bumabalik ang pangalan at ano ang nagbabago sa paligid nito.
- Isaiah 23:17
“And it shall come to pass after the end of seventy years, that the LORD will visit Tyre, and she shall turn to her…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
- Isaiah 23:18
“And her merchandise and her hire shall be holiness to the LORD : it shall not be treasured nor laid up; for her…” Hindi mauunawaan ang utos sa pandiwa lamang. Ang tumatanggap, layunin, at lugar nito sa mas malaking tipan o pangangatwiran ang nagtatakda ng pananagutan.
Isaias 23:13-18
Bersiyong King James13Behold the land of the Chaldeans; this people was not, till the Assyrian founded it for them that dwell in the wilderness: they set up the towers thereof, they raised up the palaces thereof; and he brought it to ruin.
14Howl, ye ships of Tarshish: for your strength is laid waste.
15And it shall come to pass in that day, that Tyre shall be forgotten seventy years, according to the days of one king: after the end of seventy years shall Tyre sing as an harlot.
16Take an harp, go about the city, thou harlot that hast been forgotten; make sweet melody, sing many songs, that thou mayest be remembered.
17And it shall come to pass after the end of seventy years, that the LORD will visit Tyre, and she shall turn to her hire, and shall commit fornication with all the kingdoms of the world upon the face of the earth.
18And her merchandise and her hire shall be holiness to the LORD : it shall not be treasured nor laid up; for her merchandise shall be for them that dwell before the LORD , to eat sufficiently, and for durable clothing.
Mga sanggunian para sa kabanatang ito
Magkahiwalay na sanggunian ang mapa ng kuwento at malalim na pagninilay kasama ng planong ito. Bawat isa ay may sariling pahina.
Gabay sa pagtuturo para sa mismong kabanata
Mula mismo sa kabanata ang mga panandang ito. Pinagdurugtong nila ang mapa ng kuwento sa Antas 1, pagsusuri sa Antas 2, at teksto ng Kasulatan sa iisang aralin.
Magsimula sa unang larawan ng kabanata
Isaiah 23:1: “The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so that there is no house, no entering in: from the land of Chittim it is revealed to…”
Maglaan ng oras sa punto ng pagbabago
Isaiah 23:8: “Who hath taken this counsel against Tyre, the crowning city, whose merchants are princes, whose traffickers are the honourable of the earth?”
Panatilihing nakikita ang landas ng mga salita
Tyre, LORD, city, Tarshish, earth, Howl
Obserbasyon at gabay sa pagtuturo
- Kilalanin ang krisis sa kasaysayan, paglabag sa tipan, babala, at pag-asa.
- Ihiwalay ang unang tagapakinig ng propeta sa mga ugnay na makikita sa susunod na Kasulatan.
- Huwag gawing tiyak na katuparan ang kasalukuyang balita kung walang ebidensya sa teksto.
Unahin ang teksto
Kung saan nagkakaiba ang mga mambabasa
Nagsisimula ang buod sa sinasabi ng sipi at sa ugnayan ng mga bahagi nito. Hindi nito ipinapalagay na nalutas na ng isang denominasyon ang lahat ng tanong. Malinaw na tinutukoy kung ang konklusyon ay nakasalalay sa tradisyon, teoryang pampanitikan, o rekonstruksiyong pangkasaysayan.
Unang inihaharap ang tekstong KJV. Nilalagyan ng malinaw na pangalan ang mga interpretasyon, at ipinapakita lamang ang mga pagkakaiba kapag nakatutulong ang mga ito upang maunawaan kung bakit hindi palaging iisa ang sagot ng mga seryosong komunidad.
Inihahanda pa ang paghahambing ng mga interpretasyon para sa kabanatang ito. Habang wala pa ang mga nasuring tala, malinaw na pinaghihiwalay ng pahinang ito ang teksto ng KJV, buod, at aplikasyon nang hindi sinasabing nagkakasundo ang lahat ng responsableng mambabasa sa bawat tanong.
Mga layunin sa pagkatuto
- Ilagay ang Isaias 23 sa loob ng Isaias 23 at ipaliwanag ang tungkulin nito sa Isaias.
- Ilarawan mula sa ebidensiya kung paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga.
- Ihiwalay ang tahasang pahayag, konklusyong suportado ng Kasulatan, at interpretasyon.
- Ipaliwanag kung paano ginagabayan ng uring propesiya ang responsableng pagbasa.
- Ihambing ang kaugnay na awit o video sa sipi at bumalik sa teksto para suriin ito.
- Bumuo ng personal at pampamayanang tugon na hindi lumalampas sa ebidensiya ng Kasulatan.
Paghahanda ng guro
- Basahin nang dalawang ulit ang Isaias 23, pati ang agad na nauuna at sumusunod dito.
- Balikan ang bahagi ng aklat: Isaias 23 (Isaias 23).
- Markahan ang nagsasalita, kilos, nauulit na salita, utos, paghahambing, pangako, at bunga.
- Pakinggan o panoorin muna ang kaugnay na media at itala kung saan ito nagpapaikli, nagbibigay-kahulugan, o nagsasadula.
- Maghanda ng paraang makakasagot ang mga kalahok nang hindi sila pinipilit magbahagi ng personal na karanasan.
Pagsuri sa ebidensiya at interpretasyon
Tahasang pahayag
Magtala ng dalawang pahayag na tuwirang sinasabi ng Isaias 23 at banggitin ang mga talata.
Suportado ng Kasulatan
Bumuo ng konklusyon mula sa ilang bahagi ng Isaias 23. Ipaliwanag ang bawat hakbang.
Matibay na hinuha
Tukuyin ang konklusyong malapit na sumusunod sa teksto kahit hindi ito nakasaad sa iisang pangungusap.
Posible o tradisyonal na pagbasa
Kung may magkakaibang responsableng pagbasa, ipakita ang kaibahan at huwag itong ituring na katiyakan.
Hangganan
Huwag gawing konklusyon sa pagtuturo ang haka-haka.
Talakayan na may gabay sa sagot
1. Ano ang tuwirang sinasabi ng Isaias 23 tungkol sa Diyos, mga tao, o kalagayan?
Ipakita ang gabay ng guro
Magsimula sa mga salita at kilos sa sipi. Humingi ng eksaktong talata bago tanggapin ang konklusyon.
2. Paano binubuo ng sipi ang pokus na ito: Binubuo ang Isaias 23 sa pamamagitan ng sarili nitong mga tinig, kilos, pahayag, at bunga?
Ipakita ang gabay ng guro
Sundan ang simula, pagbabago, at kinalabasan. Huwag umasa sa isang pangungusap kung may malinaw na pagkakasunod ang yunit.
3. Anong salita, kilos, paghahambing, o tugon ang nauulit, at ano ang tungkulin nito?
Ipakita ang gabay ng guro
Maaaring ipakita ng pag-uulit ang balangkas o diin, ngunit ipaliwanag ang kahulugan nito sa konteksto.
4. Paano nakatutulong ang yunit sa bahaging Isaias 23?
Ipakita ang gabay ng guro
Ihambing ang yunit sa nauuna at sumusunod dito sa parehong aklat.
5. Anong pag-iingat ang kailangan dahil sa uring propesiya?
Ipakita ang gabay ng guro
Tukuyin ang unang tagapakinig, krisis sa kasaysayan, paratang sa tipan, babala, panawagang magbalik, at pag-asa bago talakayin ang susunod na katuparan.
6. Anong tapat na tugon ang hinihingi nito sa isang tao at sa pamayanan?
Ipakita ang gabay ng guro
Bumuo ng tiyak at angkop na kilos. Huwag gawing utos ang paglalarawan kung walang ebidensiya.
Responsableng pagsasabuhay
Puso at gawi
Tukuyin ang paniniwala, hangarin, o gawing itinutuwid, pinatitibay, o inililihis ng Isaias 23.
Ugnayan at pamayanan
Bumuo ng kilos na mag-iingat sa dangal, katotohanan, katarungan, habag, o katapatan sa isang tunay na ugnayan.
Pagsamba at panalangin
Sumulat ng panalangin gamit ang mga salita at alalahanin ng sipi.
Paglilingkod at patotoo
Pumili ng nakikitang tugon para sa linggong ito at ng taong makakasama sa pananagutan.
Pag-angkop para sa tagapakinig
Mga bata
Gumamit ng maikling bahagi, mapa ng mga tao at kilos, at isang tiyak na tugon. Ipaliwanag muna ang mahihirap na salita.
Kabataan
Ipatukoy ang presyon, katapatan, kapangyarihan, at bunga. Payagang sumagot sa sulat nang hindi kailangang magbahagi sa lahat.
Matatanda
Magdagdag ng kontekstong pampanitikan at pangkasaysayan, ihambing ang responsableng pagbasa, at humingi ng ebidensiya sa bawat pahayag.
Iba-ibang edad
Pagpartnerin ang magkaibang edad, unahin ang obserbasyon bago interpretasyon, at magwakas sa sama-samang panalangin.
Online o sa tahanan
Ipadala nang maaga ang sipi, gamitin ang media bilang paghinto para magmasid, at tipunin ang sagot sa iisang dokumento.
Kumpletong 75-minutong daloy ng pagtuturo
Maaaring alisin ng grupong kulang sa oras ang pinalawak na talakayan, ngunit panatilihin ang pagbasa ng Kasulatan, pagsuri ng ebidensiya, at pangwakas na tugon.
Panimula
Ipakilala ang aklat, Isaias 23, uri, at pangunahing tanong. Ipaliwanag na susuriin sa teksto ang bawat konklusyon.
Buong pagbasa
Basahin nang malakas o tahimik ang yunit. Markahan ang nagsasalita, pag-uulit, utos, paghahambing, at pagbabago.
Pagbasa bawat bahagi
Sundan ang ginabayang mga bahagi. Ibuod ang bawat isa sa isang pangungusap at itala ang talatang sumusuporta rito.
Awit o video
Gumamit ng kaugnay na media. Ihambing ang diin at hindi nito isinama sa sipi.
Talakayang may ebidensiya
Gamitin ang mga tanong at humingi ng talata para sa bawat mahalagang sagot.
Pagsasabuhay
Bumuo ng personal at pampamayanang tugon. Iwasan ang pangako o utos na hindi itinatakda ng teksto.
Buod at panalangin
Kumpletuhin ng bawat isa ang isang pangungusap tungkol sa sipi. Manalangin gamit ang mga salita at alalahanin nito.
Pag-aaral gamit ang awit at video
Gamitin ang media pagkatapos basahin ang sipi. Maaaring magbigay-kahulugan, magpaikli, o magsadula ang awit o video, kaya ihambing ito sa Kasulatan.
- Bago: basahin ang eksaktong sipi at tukuyin ang pangunahing galaw nito.
- Habang ginagamit: pansinin kung aling mga salita, tao, pangyayari, o damdamin ang binibigyang-diin.
- Pagkatapos: tukuyin kung ano ang nilinaw, ano ang hindi isinama, at ano ang dapat suriin sa teksto.
