Ang tinig sa ilang at ang nabuksang langit

Sinasaklaw ng “nang mga araw na yaon” ang puwang na mga tatlumpung taon mula nang bumalik sa Nazaret; itinatakda ng Lucas 3:1 ang unang pangangaral ni Juan sa ikalabinlimang taon ni Tiberio, mga AD 28. Tinatawag din siya ni Josefo na Juan na tinaguriang Bautista. Ang ilang ng Judea ay ang tuyong dalisdis na pababa pasilangan mula sa mga burol hanggang sa Dagat na Patay.

Pananalita ng Aklat ni Mateo ang “kaharian ng langit”, ginamit nang mahigit tatlumpung ulit, kung saan kaharian ng Dios ang sinasabi nina Marcos at Lucas; sinusunod nito ang kaugaliang Judio na igalang ang banal na pangalan sa pag-iwas na banggitin ito. Sinimulan ni Jesus ang sarili niyang pangangaral sa mismong mga salita ni Juan (4:17). Dala ng “Mangagsisi” ang panawagang Hebreo na bumalik, gaya sa Malakias 3:7.

Sa Hebreo ng Isaias, ang ilang ay kaugnay ng paghahanda: sumisigaw ang tinig na sa ilang ihanda ang daan. Pinahihintulutan ng Griego ang pagbasang narito, isang tinig na sumisigaw sa ilang. Ang pamayanan sa Qumran, malapit sa bunganga ng Jordan, ay bumanggit sa talatang ito ring Isaias bilang dahilan ng kanilang paninirahan sa disyerto.

Kabilang ang mga balang sa iilang kulisap na pinahihintulutan ng kautusan bilang pagkain, ang balang ayon sa kaniyang uri (Levitico 11:22), at kinakain pa rin ang mga ito sa rehiyong iyon, tuyo o inihaw. Ang pulot-pukyutan ay maaaring pulot ng mga pukyutan mula sa mga siwang ng bato o matamis na dagta mula sa mga puno.

Kumakatawan ang mga lugar sa kanilang mga tao: ang Jerusalem at ang Judea ang lumabas. Ang “lupain sa palibotlibot ng Jordan” ay pananalitang ginamit ng Griegong Genesis para sa kapatagan ng Jordan na pinili ni Lot nang humiwalay siya kay Abraham (Genesis 13:10–11). Mula sa lungsod patungo sa ilog ang mga tao.

Ang Jordan ang tinawid ng Israel upang pumasok sa lupain sa ilalim ni Josue (Josue 3), at doon hinampas ni Elias ang tubig at tumawid bago siya iniakyat (2 Mga Hari 2:8). Pandiwang Griego ng hayagang pagkilala nang malakas ang nasa likod ng “ipinahahayag”. May kasamang binigkas na pag-amin ang bautismo, hindi isinasagawa nang tahimik.

Bihirang magkasundo ang dalawang pangkat: iniingatan ng mga Fariseo ang mga sali't saling sabi ng matatanda, samantalang ang mga Saduceo, ang aristokrasyang saserdote, ay tumatanggi sa pagkabuhay na maguli (Mga Gawa 23:8). Ilang ulit silang ipinapares ng Aklat ni Mateo bilang iisang pagsalungat. Inilalarawan ang mga ulupong na tumatakas sa unahan ng sunog sa damuhan, gumagapang palabas ng palumpong habang papalapit ang apoy.

Ang “karapatdapat” ay nangangahulugang angkop, kaayon. Isahan ang bunga sa maraming manuskrito. Nasa likod ng larawan ang awit ni Isaias tungkol sa ubasan, kung saan umasa ang Dios ng mabuting ubas ngunit ligaw na ubas ang ibinunga (Isaias 5:2). Hinihingi ni Juan ang katibayang nililikha ng nagbagong buhay, hindi ang pagpapahayag ng pagbabago.

Sa Hebreo at Arameo, magkatunog ang mga bato (abanim) at mga anak (banim), kaya ang banta ay laro rin ng salita. Sinabi ni Isaias sa Israel na tumingin sa batong pinagtabasan sa kanila, kay Abraham na kanilang ama (Isaias 51:1–2). Sinasabi ni Juan na makapagpapalitaw ang bato ng mga bagong anak kung hindi magbubunga ang mga dati.

Nakalatag na ang palakol sa paanan ng punong kahoy, handa na, at magsisimula na ang gawain: iyan ang larawan ng “nakalagay na ang palakol sa ugat”. Inuulit ni Jesus nang salita sa salita ang huling pangungusap ng talatang ito sa Sermon sa Bundok, na ang bawat punong kahoy na hindi nagbubunga ng mabuti ay pinuputol at inihahagis sa apoy (7:19).

Gawain ng alipin ang pagdadala o pagkakalag ng pangyapak. Sinasabi ng isang huling kasabihan ng mga rabbi na dapat gawin ng alagad para sa kaniyang guro ang lahat ng ginagawa ng alipin maliban sa pagkakalag ng pangyapak nito. Inilalagay ni Juan ang sarili sa ibaba pa ng tungkulin ng isang alagad. Literal na lalong malakas ang “lalong makapangyarihan”, ang wika ng isang kampeon.

Panahip na tinidor ang “kalaykay”, ginagamit sa paghahagis ng giniik na butil sa hangin upang mahulog ang mabigat na trigo at matangay ang ipa. Ang “giikan” ay ang giikan ng butil at ang “bangan” ay ang kamalig. Inaalala ng “apoy na hindi mapapatay” ang huling talata ng Isaias, kung saan hindi mamamatay ang kanilang apoy (Isaias 66:24).

Mga pitumpung milya ang lakad mula Galilea hanggang sa mababang bahagi ng Jordan. Tuwirang ibinibigay ng Griego ang layunin: dumating siya “upang siya'y bautismuhan niya”. Inilalagay ng Juan 1:28 ang pagbabautismo ni Juan sa Betabara sa ibayo ng Jordan, sa silangang pampang na katapat ng Jerico.

Nasa panahunang imperpekto ang “sansalain” sa Griego: paulit-ulit na sinikap ni Juan na pigilan siya, hindi iisang pagtanggi kundi tuloy-tuloy na pagtutol. Ito lamang ang pagkakataon sa Evangeliong ito na nakipag-usap si Juan kay Jesus nang harapan, at ang kaniyang mga salita ay isang tanong na baligtad ang mga papel.

Ito ang mga unang salitang binigkas ni Jesus sa Evangelio ni Mateo. Ang “Payagan mo ngayon” ay pahintulot para sa kasalukuyan. Kasama si Juan sa “nararapat sa atin”: angkop ang gawa para sa kanilang dalawa. Nagtatapos ang talata sa payak na pagsang-ayon: “Nang magkagayo'y pinayagan niya siya.”

Ganito inilarawan ni Ezekiel ang kaniyang pagkatawag sa tabi ng ilog Chebar, nang mabuksan ang langit at makakita siya ng mga pangitain ng Dios (Ezekiel 1:1). Nanalangin si Isaias na punitin sana ng Dios ang langit at bumaba (Isaias 64:1). Huling bumaba ang isang kalapati sa ibabaw ng tubig nang ipadala ito ni Noe mula sa daong (Genesis 8:8–12).

Agapetos ang “sinisinta”, ang salitang ginamit ng Griegong Genesis para kay Isaac, ang bugtong na anak na iniibig ni Abraham (Genesis 22:2). Dito, “Ito ang” sinasabi ng tinig, sa mga naroroon, samantalang sa Marcos at Lucas ay kay Jesus ito tuwirang sinasabi. Muling naririnig ang parehong mga salita sa pagbabagong-anyo (17:5), na may idinagdag na utos na pakinggan siya.