Mahahabang buhay sa ilalim ng paulit-ulit na wakas

Ang aklat ng mga lahi ay sefer toledot sa Hebreo. Sampung ulit ginagamit ng Genesis ang toledot bilang pamagat ng isang seksiyon, ngunit ito lamang ang tinatawag na isang aklat o nasusulat na tala. Sa matandang saling Griego, ang pananalita rito ang pinanggagalingan ng hulma ng pambungad sa Mateo 1:1 tungkol sa talaangkanan ni Jesucristo.

Hindi tahasang itinatala ng Genesis 1 ang pagbibigay ng Diyos ng pangalan sa sangkatauhan, kaya dito iyon nililinaw, gaya ng pagpapangalan Niya sa araw at gabi sa Genesis 1:5. Sa Genesis 2 at 3, dalawang ulit pinangalanan ng lalaki ang babae. Dito, ang Diyos ang nagbibigay sa lalaki at babae ng iisang pangalang Adam at binabasbasan sila bago magsimula ang talaangkanan.

Sa Genesis 1:26, ang ayos ay larawan muna at saka wangis. Dito ay baligtad ang pagkakasunod, wangis muna at saka larawan, at ang dalawang salita ay inilalapat sa anak ni Adam. Kapansin-pansing wala sina Cain at Abel sa tala. Ang linya ni Adam ay dumaraan mula sa paglalang tuwiran kay Set na para bang hindi kasama sa talaangkanang ito ang naunang dalawang anak.

Dito unang lumilitaw sa Kasulatan ang salitang tumutukoy sa mga anak na babae. Ang pandiwang Hebreo para sa pagkakaroon ng mga anak ay anyong sanhi ng pandiwang ginagamit sa panganganak, kaya maaari itong gamitin sa ama. Ang walong daang taong nabuhay pa si Adam matapos ipanganak si Set ay nagpapahiwatig ng maraming anak na lalaki at babae na hindi pinangalanan sa tala.

Unang lumilitaw dito ang pariralang siya’y namatay sa ganitong anyo. Si Abel ay pinatay, samantalang si Adam ang unang lalaking itinalang namatay. Umabot siya sa siyam na raan at tatlumpung taon, pitumpung taon na kulang sa isang libo. Sa Aklat ng Jubilees 4:30, iniugnay ito sa Mga Awit 90:4 bilang paraan ng pagbasa sa konsepto ng araw sa Genesis 2:17.

Isang daan at limang taon si Set nang maging anak niya si Enos. Sa matandang saling Griego, dinagdagan ng isang daang taon ang karamihan sa mga edad ng pagiging ama sa kabanatang ito, kaya magiging dalawang daan at lima ang bilang dito. Ang pagkakaibang iyon ang isa sa mga dahilan kung bakit nagkakaiba nang maraming siglo ang sinaunang pagtutuos mula paglalang hanggang baha.

Bawat tala sa kabanata ay nagbibigay ng edad nang ipanganak ang pinangalanang anak, mga taon pagkatapos niyon, at kabuuang haba ng buhay. Maaari tuloy suriin ang aritmetika sa bawat isa. Sa kaso ni Set, isang daan at lima dagdag walong daan at pito ay siyam na raan at labindalawa, eksaktong kabuuang ibibigay sa susunod na talata.

Ayon sa mga bilang ng kabanata, namatay si Set sa taong 1042 mula kay Adam, labing-apat na taon bago ipanganak si Noe. Lahat ng lalaking nakalista bago si Lamec, kasama si Adam at maging si Enoc na kalaunang kinuha ng Diyos, ay buhay pa nang ipanganak si Lamec sa taong 874. Malaki ang pagsasapawan ng mga salinlahi.

Patuloy na bumababa ang edad sa kapanganakan ng unang pinangalanang anak: isang daan at tatlumpu para kay Adam, isang daan at lima para kay Set, at siyamnapu para kay Enos. Si Enos ang unang ama sa listahang wala pang isang daang taon sa puntong iyon. Sa susunod na salinlahi, ibababa pa ni Cainan ang bilang hanggang pitumpu.

Nabuhay si Adam hanggang sa si Enos ay anim na raan at siyamnapu’t limang taong gulang. Kaya ang taong may pangalang kaugnay ng mortal at marupok na sangkatauhan ay gumugol ng malaking bahagi ng mahabang buhay niya kasabay ng unang tao, ang taong personal na nakaranas ng halamanan bago mapaalis mula roon.

Enos, na ang pangalan ay kaugnay ng marupok at mortal na tao, ay nabuhay nang siyam na raan at limang taon. Magkasalungat sa unang tingin ang kahulugan ng pangalan at ang napakahabang bilang. Gayunman, winawakasan ng tala ang buhay niya sa karaniwang pormula ng kabanata: gaano man kahaba ang panahon, namatay pa rin ang taong tinatawag na mortal.

Cainan, Qenan sa Hebreo, ay halos katunog ng Qayin, ang pangalang Cain, na may isang dagdag na titik. Dahil sa ganitong pagkakahawig at iba pang magkakatulad na pangalan, may mga iskolar na nagpalagay na ang mga talaangkanan sa Genesis 4 at 5 ay dalawang anyo ng isang tradisyon. Hinuha iyon mula sa pagkakahawig; sa Genesis mismo, magkahiwalay na linya ang dalawa.

Sa Lucas 3:37–38, ang talaangkanang ito ay binabasa pabalik, mula kay Matusalem patungo kina Cainan, Enos, Set, at sa huli kay Adam, na inilalarawang nagmula sa Diyos. Sa gayon, nagtatapos ang tala ni Lucas sa mismong puntong pinagsisimulan ng Genesis 5, sa lalaking nilalang ng Diyos.

Binubuod ng 1 Mga Cronica 1:1–4 ang materyal ng kabanatang ito sa sunod-sunod na labintatlong pangalan, walang mga edad o haba ng buhay. Ang Cainan ay lumilitaw roon bilang Kenan. Mahalaga sa Genesis ang siyam na raan at sampung taon niya dahil bahagi ito ng kronolohiya, samantalang sa 1 Mga Cronica ang mahalaga lamang ay ang linya ng mga pangalan.

Ang pangalang Mahalaleel ay maaaring mangahulugang papuri sa Diyos o ang Diyos ay nagliliwanag. Siya ang unang pangalan sa linya ni Set na hayagang naglalaman ng sangkap na El, ang salitang tumutukoy sa Diyos. Naging ama siya sa edad na animnapu’t lima, kaya siya ang pinakabatang ama sa tala hanggang sa puntong ito.

Jared, Yered sa Hebreo, ay katunog ng pandiwang nangangahulugang bumaba. Pinahalagahan iyon ng kalaunang 1 Enoc 6:6 at iniugnay ang pangalan sa pagbaba ng mga mapaghimagsik na anghel noong mga araw ni Jared. Tradisyong nakasalalay iyon sa tunog ng pangalan, hindi isang paliwanag na ibinibigay ng Genesis.

Makikita kay Mahalaleel ang unang kabuuang haba ng buhay sa tala na bumaba sa siyam na raan: walong daan at siyamnapu’t limang taon. Maliit lamang ang pagbaba. Sa susunod na tala, tataas muli ang bilang kay Jared at lalampas pa sa haba ng buhay ng lahat ng naunang pangalan sa kabanata.

Umabot si Jared sa isang daan at animnapu’t dalawa bago maging anak niya si Enoc, kaya napuputol ang naunang padron ng mas batang mga ama. Ito ang ikalawang Enoc sa Genesis. Ang unang Enoc, anak ni Cain sa Genesis 4:17, ay nagkaroon ng bayang ipinangalan sa kaniya; ang Enoc na ito ay makikilala dahil sa paraan ng kaniyang paglakad kasama ng Diyos.

Nabuhay pa si Jared nang walong daang taon matapos ipanganak si Enoc. Ayon sa mga bilang ng kabanata, nabuhay siya nang apat na raan at tatlumpu’t limang taon pagkatapos kunin ng Diyos si Enoc. Kaya ang ama ay nagpatuloy nang maraming siglo sa lupa matapos mawala sa karaniwang buhay sa lupa ang kaniyang anak.

Umabot sa siyam na raan at animnapu’t dalawang taon si Jared, kaya siya ang ikalawang pinakamahabang nabuhay na tao sa Kasulatan. Tanging ang apo niyang si Matusalem, na lilitaw makalipas ang ilang talata, ang lalampas sa kaniya. Pitong taon lamang ang pagitan ng kanilang kabuuang haba ng buhay.

Tinatawag sa Judas 14 ang Enoc na ito na ikapito mula kay Adam at iniuugnay sa kaniya ang isang hulang matatagpuan sa Aklat ni Enoc. Ang pangalang Matusalem ay malamang na may diwang tao ng sibat o tao ng suligi. Ang tanyag na paliwanag na nangangahulugang darating ang isang bagay kapag namatay siya ay huling paliwanag ng mga mangangaral, hindi tiyak na etimolohiya.

Ang anyong Hebreo ng lumakad ay siya ring anyong ginamit sa Genesis 3:8 para sa pagkilos ng Panginoong Diyos sa halamanan. Sa labas ng halamanan, isang tao naman ang lumalakad na kasama Niya. Isinalin ng matandang saling Griego ang diwa bilang pagiging kalugud-lugod sa Diyos, at iyan ang pananalitang sinusundan sa Mga Hebreo 11:5.

Tatlong daan at animnapu’t limang taon ang kabuuang buhay ni Enoc, katumbas ng karaniwang bilang ng mga araw sa isang solar na taon at napakalayo sa mas mahahabang buhay ng iba sa kabanata. Napansin ang pagkakatulad na ito mula pa noong sinaunang panahon. Mahaba rin ang pagtalakay ng Aklat ni Enoc sa kalendaryo, ngunit walang paliwanag na ibinibigay ang Genesis mula sa bilang na 365.

Sa Hebreo, ang pahayag sa likod ng di siya nasumpungan ay kapareho ng pariralang ginagamit tungkol kay Jose sa Genesis 42:13 at 42:36, na nagpapahiwatig ng pagkawala sa paningin o kawalan. Ang pandiwang laqach, kunin, ay ginagamit din sa pagkuha kay Elias sa 2 Mga Hari 2 at sa pagtanggap ng Diyos sa sumasamba sa Mga Awit 73:24.

Isang daan at walumpu’t pitong taon si Matusalem nang maging anak niya si Lamec, kaya siya ang pinakamatandang ama sa listahan hanggang dito sa kapanganakan ng pinangalanang anak. Ang pangalang Lamec ay kapareho ng marahas na Lamec sa linya ni Cain, ngunit sa angkan ni Set ang pangalang iyon ay mapupunta sa magiging lolo ni Noe.

Ipinanganak si Matusalem dalawang daan at apatnapu’t tatlong taon bago mamatay si Adam, at nabuhay siya nang anim na raang taon kasabay ni Noe. Sa mga bilang ng Genesis 5, iisang buhay niya ang halos nagdurugtong mula sa unang tao hanggang sa mismong bisperas ng baha.

Umabot sa siyam na raan at animnapu’t siyam na taon si Matusalem, ang pinakamahabang buhay na itinatala sa Kasulatan. Kapag idinagdag sa taon ng kaniyang kapanganakan, namatay siya sa taong 1656 mula kay Adam, siyang taon ng baha. Si Rashi, kasunod ng Talmud, ay inunawa ang pitong araw sa Genesis 7:10 bilang panahon ng pagluluksa para kay Matusalem.

Hindi gaya ng mga naunang tala, agad pinapangalanan ang anak kasabay ng pagsasabi ng kapanganakan. Dito, sinasabi lamang na nagkaanak si Lamec ng isang lalaki. Ipinagpapaliban ng Genesis ang pangalan nang isang talata upang maibigay muna sa susunod na talata ang paliwanag ni Lamec kung bakit niya pinili ang pangalang iyon.

Noe, Noach sa Hebreo, ay katunog ng nuach, pahinga, ngunit ang paliwanag ni Lamec ay naglalaro sa pandiwang nacham, umaliw. Ang parehong pandiwa ay babalik sa Genesis 6:6 tungkol sa pagsisisi ng Panginoon. Ang salitang itstsavon para sa pagpapagal ay siya ring ugat ng kalumbayan na kaugnay ng lupa sa Genesis 3:17.

Matapos ang pahayag ni Lamec, bumabalik agad ang tala sa karaniwang pormula ng kabanata. Ang limang daan at siyamnapu’t limang taon niyang nabuhay matapos ipanganak si Noe ay nagtatapos sa taong 1651 mula kay Adam, limang taon bago ang baha. Siya ang nagpangalan sa anak ayon sa pag-asang kaaliwan ngunit hindi niya inabot ang pangyayaring sumunod.

Pitong daan at pitumpu’t pitong taon ang kabuuang buhay ni Lamec. Kapansin-pansin ang sunod-sunod na pito kapag inihambing sa pitumpu’t pitong ulit na sinabi ng isa pang Lamec sa Genesis 4:24, bagaman hinuha lamang kung sinadyang iparinig ng Genesis ang alingawngaw na iyon. Sa mga lalaking namatay sa karaniwang paraan sa kabanata, si Lamec ang may pinakamaikling buhay.

Tatlong anak ang sabay na pinangalanan ngunit hindi sila kambal na tatlo. Ayon sa Genesis 11:10, si Sem ay isang daang taong gulang dalawang taon matapos ang baha, kaya ipinanganak siya nang humigit-kumulang limang daan at dalawa si Noe. Sa Genesis 9:24, tinatawag si Cham na nakababatang anak. Hindi pa tinatapos dito ang tala ni Noe; ang kabuuang edad niya ay ibibigay sa Genesis 9:29.