Mga pangalang binilang bago ang paglalakbay sa ilang

Itinayo ang tabernakulo nang unang araw ng unang buwan ng taon ding iyon (Exodo 40:17), kaya eksaktong isang buwan ang lumipas bago iniutos ang pagbilang. Labing siyam na araw pagkaraan nito, sa ikadalawampung araw ng ikalawang buwan, aangat ang ulap at magsisimula ang paglalakad (10:11). Sa talatang ito rin hinango ang Hebreong pangalan ng aklat, Bemidbar, na ang kahulugan ay “sa ilang”.

Sa Hebreo, ang utos na “Bilangin mo” ay idyomang “itaas mo ang ulo”, ang ginamit ni Jose para sa katiwala ng saro at sa magtitinapay ni Faraon sa Genesis 40:13 at 40:19. Ang salitang nasa likod ng “mga ulo” ay gulgolet, bungo o ulo, na siya ring nasa likod ng Arameong Golgota. Isa-isang ulo ang pagbilang sa bawat lalake.

Ang “mga hukbo” ay tsava, ang salitang nasa likod ng pamagat na Panginoon ng mga hukbo. Dalawampung taon din ang edad ng pagbabayad ng kalahating siklo sa Exodo 30:14, kaya iisang pangkat ang mga mandirigma at ang mga nagbabayad ng pantubos. Walang itinakdang pinakamataas na edad.

Nagpapadala ang bawat lipi ng sarili nitong pangulo upang humarap sa pagbilang, kaya walang bilang ng lipi na nakasalalay sa salita ng taga-labas. Ang “sangbahayan ng kaniyang mga magulang” ay ang malaking angkan na nasa pagitan ng isang sambahayan at ng buong lipi.

Ang Elisur ay nangangahulugang “ang aking Dios ay malaking bato”; ang Sedeur ay malamang “si Shaddai ay liwanag”. Nauuna ang lalake ni Ruben dahil siya ang panganay. Sa mga pangalan ng mga ama sa talaang ito, tatlo ang malamang na may Shaddai, ang pangalang ipinakilala ng Dios sa mga patriarka (Exodo 6:3).

Ang Selumiel ay “ang Dios ang aking kapayapaan” o “nasa kapayapaan sa Dios”, at ang Zurisaddai, pangalan ng kaniyang ama, ay “ang aking malaking bato ay si Shaddai”. Halos apat na pung taon pagkaraan, sa sakuna sa Peor, ang prinsipeng taga Simeon na nabanggit ay si Zimri na anak ni Salu (25:14).

Kapatid ni Naason si Elisabeth, asawa ni Aaron (Exodo 6:23), kaya ang pinuno ng Juda ay bayaw ng dakilang saserdote. Inilalagay siya ng Ruth 4:20 sa lahi ni David, at ng Mateo 1:4 sa lahi ni Jesus.

Ang Nathanael ay “ang Dios ay nagbigay”, kapareho ng pangalan ng Nathanael sa Ebanghelyo ni Juan. Ang Suar, pangalan ng kaniyang ama, ay “maliit”, isa sa ilang pangalan sa talaan na naglalarawan sa isang bata sa halip na nagpapahayag ng anuman tungkol sa Dios.

Karaniwang pangalan ang Eliab, “ang aking Dios ay ama”: may isa pang Eliab na Rubenita, ama nina Dathan at Abiram (16:1), at ganito rin ang pangalan ng panganay na kapatid ni David. Anak ni Helon ang lalake ng Zabulon, pangalang hindi na muling lumilitaw.

Walang pinunong nakapangalan kay Jose; dalawang prinsipe ang kumakatawan sa kaniyang lahi. Si Elisama, “ang Dios ay nakinig”, ay tinukoy sa 1 Mga Cronica 7:26–27 bilang lolo ni Josue. Ang Gamaliel, “gantimpala ng Dios”, ang pangalang dadalhin pagkaraan ng Fariseong guro sa Mga Gawa 5:34.

Ang Abidan ay “ang aking ama ay hukom”, mula sa ugat na din, na siya ring ugat ng pangalang Dan sa kasunod na talata, bagaman Benjamin ang kaniyang pinamumunuan. Ang Gedeon dito ay mula sa ugat ng pangalang Gideon, “tagaputol” o “tagapagbuwal”.

Ang Ahiezer ay “ang aking kapatid ay saklolo”, at ang Ammisaddai ay “ang aking kamag-anak ay si Shaddai”. Si Dan ang una sa mga anak ng mga alilang babae na nabanggit sa talaan, pagkatapos ng lahat ng anak nina Lea at Raquel.

Maaaring ang Phegiel ay “sinalubong ng Dios” o “pagtatagpo sa Dios”. Kahawig ng Ocran ang Hebreong akar, “guluhin”, ang ugat na pinagmulan ng pangalan ng libis ng Achor sa Josue 7:26, ngunit pagkakahawig lamang ito ng tunog.

Ang Eliasaph ay “ang Dios ay nagdagdag”. Deuel ang pangalan ng kaniyang ama dito at sa 7:42 at 10:20, ngunit Rehuel sa 2:14; halos magkamukha ang mga titik Hebreo na d at r, kaya halos tiyak na pagkakamali ng tagakopya ang isa sa dalawang baybay.

Sina Ahira at Enan ang nagsasara ng talaan. Mula ang Enan sa salitang mata o bukal. Ang paglalagay sa Nephtali sa hulihan dito, at muli sa dulo ng mga handog ng mga lipi sa kabanata 7, ay nagpapanatili sa mga anak ng mga alila sa likuran.

Ang “mga tinawag sa kapisanan” ay ang Hebreong qeri'ey, ang mga ipinatawag ng kapulungan. Ganito ring parirala ang naglalarawan sa 250 lalake na kumampi kay Core sa 16:2; ang titulo ng karangalan dito ay nagiging tanda ng paghihimagsik doon.

Ang “nasaysay sa pamamagitan ng kanikaniyang pangalan” ay mula sa pandiwang naqav, tukuyin o itakda, na sa Levitico 24:11 ay ginamit sa paglapastangan sa Pangalan. Dito ang kahulugan ay tiyakin: bawat lalake ay itinalaga nang personal.

Iisang salita sa Hebreo ang “sinaysay ang kanikaniyang kanunuan”, yitchaledu, na dito lamang matatagpuan: ipinatala nila ang kanilang sarili ayon sa kapanganakan. Natapos ang buong pagtatala sa iisang araw, ang una ng ikalawang buwan, ang araw ding ibinigay ang utos.

Iniuulat muna ang pagsunod bago ang mga bilang, na para bang mas mahalaga ang pagtupad kaysa sa mga numero. Ganito rin ang ayos sa pagsasara ng kabanata sa talatang 54 at sa pagsasara ng kabanata 2.

Dito lamang sa pagbilang tinawag si Ruben na “panganay ni Israel”, iningatan ang karangalan bagaman napunta na kay Jose ang pagkapanganay (1 Mga Cronica 5:1) dahil sa ginawa ni Ruben sa Genesis 35:22. Ang “mga lahi” ay toledot, ang salitang bumalangkas sa buong Aklat ng Genesis.

Sa 46,500, pang-anim ang Ruben sa labing dalawa, at bababa ito sa 43,730 sa ikalawang pagbilang (26:7), matapos mawalan ng mga lalake ang lipi nina Dathan at Abiram sa kabanata 16.

Ang Simeon lamang ang may “nangabilang sa kanila” nang dalawang ulit, minsan sa pambungad na ito at minsan sa kabuuan. Inihula ni Jacob tungkol kina Simeon at Levi na hahatiin niya sila sa Jacob at pangangalatin sila sa Israel (Genesis 49:7).

Pangatlo sa laki ang Simeon sa 59,300. Sa ikalawang pagbilang ito na ang pinakamaliit sa lahat, 22,200 (26:14). Ang pagbagsak na 37,100 ang pinakamatarik sa aklat, at ang salot sa Peor, kung saan hayagang nagkasala ang isang prinsipe ng Simeon (25:14), ang pinakamalamang na sanhi.

Pangatlo ang Gad sa pagbilang bagaman pampito sa kapanganakan, at kinuha nito ang puwesto ni Levi sa pagkakasunod ng mga anak. Tugma ito sa kampamento ng kabanata 2, kung saan inilagay ang Gad sa timog kasama ng Ruben at Simeon.

Apat na pu't limang libo, anim na raan at limang pu. Sa lahat ng kabuuan ng mga lipi, sa Gad lamang nagtatapos sa limang pu ang bilang; bilog na daan-daan ang lahat ng iba. Ang sobrang limang pung ito ay dala hanggang sa kabuuang 603,550.

Pang-apat sa kapanganakan si Juda, ang anak ni Lea na pinangakuan ng setro sa Genesis 49:10. Mula rito, sa kampamento at sa paglalakbay, si Juda ang nangunguna.

Ang 74,600 ang naglalagay sa Juda bilang pinakamalaking lipi, mga labing dalawang libo ang lamang sa Dan. Isa rin ito sa iilang lumaki sa ilang, umabot sa 76,500 sa ikalawang pagbilang (26:22).

Si Issachar, ikalimang anak ni Lea, ay inilarawan ni Jacob bilang malakas na asnong nakahiga sa pagitan ng dalawang pasan (Genesis 49:14), isang lipi ng paggawa sa mabuting lupain. Pinupuri ng 1 Mga Cronica 12:32 ang mga lalake nito bilang may pagkaunawa sa mga panahon.

Nasa 54,400 ngayon ang Issachar. Madaragdagan ito ng halos sampung libo sa ikalawang pagbilang, aabot sa 64,300 (26:25), ang pangalawang pinakamalaking paglago kasunod ng Manases.

Si Zabulon ang ikaanim at huling anak ni Lea, at inilagay siya ni Jacob sa daungan ng mga sasakyang dagat (Genesis 49:13). Halos laging magkatabi sa mga talaan ang Zabulon at Issachar, gaya ng pagkakatabi nila sa kampamento ng Juda.

Limang pu't pitong libo at apat na raan. Tataas ang Zabulon sa 60,500 sa kabanata 26. Sakop ng lupain nito sa Galilea ang Nazaret nang maglaon, bagay na hindi pa maaaring malaman ng Aklat ng Mga Bilang.

Ipinaliliwanag ng “Sa mga anak ni Jose, sa mga anak ni Ephraim” ang kaayusan ng Genesis 48:5, kung saan inampon ni Jacob ang dalawang anak ni Jose at sinabing magiging kaniya sila gaya nina Ruben at Simeon. Nauunang banggitin si Ephraim, ang nakababata.

Apat na pung libo at limang daan. Higit sa walong libo ang lamang ni Ephraim sa nakatatanda niyang kapatid, gaya ng inihula ng magkakrus na kamay ni Jacob (Genesis 48:19). Sa ikalawang pagbilang mababaligtad ito at malayo ang lamang ng Manases (26:34, 37).

Si Manases ang panganay ni Jose, at ang pangalan niya ay nagpapaalala na pinalimot ng Dios kay Jose ang kaniyang hirap (Genesis 41:51). Kalahati ng lipi, sa pamamagitan nina Machir at Galaad, ay maninirahan sa silangan ng Jordan (32:39–42).

Sa 32,200, ang Manases ang pinakamaliit na lipi. Pagkaraan ng apat na pung taon magiging 52,700 ito (26:34), dagdag na 20,500, higit sa alinmang lipi.

Si Benjamin ang huling anak ni Raquel, isinilang habang siya'y namamatay sa daan patungong Ephrata (Genesis 35:18). Sinabi ni Jacob na mangangagat siyang gaya ng lobo (49:27), at mula sa liping ito nanggaling sina Ehud at Saul, at sa malayong hinaharap si Pablo (Mga Taga-Filipos 3:5).

Tatlong pu't limang libo at apat na raan, ang ikatlong pinakamaliit na lipi dito; tataas ito sa 45,600 (26:41). Sa Mga Hukom 20, mababawasan ito hanggang anim na raang lalake na lamang.

Si Dan, unang anak ni Bilha na alila ni Raquel, ay may iisang anak lamang na binanggit sa talaan ng Genesis 46:23, si Husim. Ang liping nagmula sa iisang pinangalanang anak ay magiging pangalawa sa pinakamalaki sa Israel.

Ang 62,700 ay naglalagay sa Dan na pangalawa lamang sa Juda. Ito ang mangunguna sa hulihan ng paglalakbay (10:25), ang pinakamalaking pangkat kasunod ng nasa unahan.

Si Aser, “maligaya”, ay pinangalanan ni Lea nang ipanganak siya ni Zilpa na kaniyang alila (Genesis 30:13). Ipinangako ni Jacob sa lipi ang masaganang pagkain, mga masarap na pagkaing ukol sa hari (Genesis 49:20).

Apat na pu't isang libo at limang daan. Lalaki ang Aser hanggang 53,400 sa ikalawang pagbilang, at ang propetisang si Ana sa Lucas 2:36 ay tinukoy na mula sa liping ito.

May maliit na pagkakaiba sa pambungad ng Nephtali: bahagyang naiiba sa Hebreo ang anyo ng salitang nasa likod ng “lahi” kaysa sa ibang mga lipi. Hindi mekanikal na kopya ng una ang huling talaan.

Limang pu't tatlong libo at apat na raan. Bababa ang Nephtali sa 45,400 sa kabanata 26. Ang lupain nito sa Galilea ang naging tagpuan ng Isaias 9:1, na bumabanggit sa lupain ng Zabulon at lupain ng Nephtali.

Binibilang ang mga prinsipe bilang “labing dalawang lalake” kahit wala ang Levi. Ang dalawang anak ni Jose ang bumubuo sa dosena, kaya nananatili ang bilang na labing dalawa sa kabila ng pagkawala ni Levi.

Huling inulit ang mga kuwalipikasyon bago ang kabuuan: sangbahayan ng mga magulang, dalawampung taon pataas, makalalabas sa pakikibaka. Nililinaw ng pag-uulit na walang ibang kasama sa kabuuang susunod.

Eksaktong tugma ang 603,550 sa bilang ng mga lalakeng nagbayad ng kalahating siklo para sa tabernakulo sa Exodo 38:26. Ang dalawang pagtutuos, isa para sa pilak at isa para sa digmaan, ay nagkakasundo hanggang sa huling limang pu.

Ang “ayon sa lipi ng kanilang mga magulang” ay nangangahulugang hindi itinala ang mga Levita sa parehong padron ng mga sangbahayan. Bibilangin sila sa kabanata 3 sa ibang batayan, mula isang buwang gulang pataas.

Inilalagay ang paliwanag na parang pagbabalik-tanaw: ang Panginoon ay nakapagsalita na. Hindi si Moises ang nagpasiyang alisin ang Levi; ang dahilan ay nasa salita ng Dios bago pa iulat ang kinalabasan.

Mariin ang “lamang” (akh sa Hebreo): anuman ang bilangin, huwag ito. Ang pandiwa sa pagbilang, paqad, ay nangangahulugan ding magtalaga o dumalaw, kaya ang hindi pagbilang sa Levi ay pag-aalis dito sa pangangalap ng hukbo sa dalawang kahulugan.

Pinangalanan ang “tabernakulo ng patotoo” dahil sa mga tapyas ng tipan na iniingatan sa loob ng kaban, ang patotoo ng Exodo 25:16. Unang beses itong ginamit ng Mga Bilang, at tatlong pandiwa ang naglalarawan sa tungkulin ng mga Levita: magdala, mangasiwa, humantong sa palibot.

Ang pandiwang Hebreo para sa paglilipat dito, nasa, ay literal na pagbunot ng mga tulos ng tolda, ang karaniwang salita sa paglisan ng kampamento. Banal na gawain mismo ang pagtatanggal at pagtatayo ng tabernakulo, at kumikilos lamang ang buong kampamento sa bilis ng pag-iimpake ng mga Levita.

Ang “watawat” ay degel, isang bandila o sagisag na tanda ng bawat pangkat. Sa kabanata 2 aayusin ang mga watawat na ito sa apat na hanay sa palibot ng santuario.

Ang “mamahala” ay shamar mishmeret sa Hebreo, ang wika ng pagbabantay, isang tanod na iniingatan. Nagiging buháy na bakod ang mga Levita sa pagitan ng santuario at ng ibang mga lipi, at ang kanilang presensiya ang naglalayo ng galit sa kapisanan.

Ang pag-uulit, “ayon sa lahat na iniutos ng Panginoon kay Moises, ay gayon nila ginawa”, ay pangwakas na pormulang muling makikita sa 2:34. Nagsimula ang kabanata sa pagsasalita ng Panginoon at nagtatapos sa paggawa ng bayan.