Naging sambayanang may lupain si Esau

Ang Edom ay nangangahulugang pula, isang pangalang naiuugnay na sa dalawang naunang pangyayari kay Esau: ipinanganak siyang mapula sa Genesis 25:25, at humingi siya ng pulang pagkain sa 25:30. Ito ang ikasiyam na pamagat ng mga lahi sa Genesis, at ikalawang ibinigay sa isang anak na hindi tagapagmana, kasunod ni Ismael sa 25:12.

Sa Genesis 26:34, sina Judith na anak ni Beeri at Basemath na anak ni Elon ang mga asawang Hethoh ni Esau, samantalang dito Ada ang pangalan ng anak ni Elon. Tungkol kay Aholibama, ang ilang sinaunang tekstong Samaritano at Griego ay tumutukoy kay Ana bilang anak na lalaki ni Zibeon, gaya rin ng pagkakahanay kay Ana sa talata 24.

Sa Genesis 28:9, ang asawa ni Esau mula sa angkan ni Ismael ay tinatawag na Mahalath at kinikilalang kapatid ni Nabaiot. Ang gayunding pagkakakilanlan ay ibinibigay dito kay Basemath. Si Nabaiot ang panganay ni Ismael ayon sa 25:13. Napangasawa ni Esau ang babaeng mula sa sambahayan ni Ismael matapos niyang makitang hindi kinalulugdan ni Isaac ang mga anak na babae ng Canaan.

Ang pangalang Eliphaz ay lumilitaw muli bilang pangalan ng una sa tatlong kaibigan ni Job, si Eliphaz na Temaneo sa Job 2:11. Mahalaga ito sapagkat si Teman ay anak mismo ni Eliphaz sa talata 11. Ang Reuel naman ay isang pangalang may diwang kaibigan ng Diyos at ginagamit din para sa biyenan ni Moises sa Exodo 2:18.

Ang pagsasabing ipinanganak kay Esau ang mga anak na ito sa lupain ng Canaan ay kabaligtaran ng pagbubuod sa Genesis 35:26, kung saan ang mga anak ni Jacob ay iniuugnay sa Padan-aram. Ang kapatid na nanatili sa Canaan ay nagkaanak doon, samantalang ang tagapagmana ay nagkaroon ng karamihan sa kaniyang mga anak sa ibang lupain. Ang pangalang Cora ay lilitaw din sa angkan ni Levi sa Mga Bilang 16:1, ngunit ibang tao iyon.

Ang paglayo ni Esau kay Jacob ay bumabaligtad sa dating kalagayan nang si Jacob ang tumakas mula kay Esau sa Genesis 35:1. Sa Hebreo, payak lamang na sinasabing pumunta siya sa isang lupain. Yamang matatagpuan na si Esau sa Seir sa Genesis 32:3, maaaring binubuod dito ang paglipat na naganap nang ilang yugto sa halip na isang biglaang pag-alis.

Halos inuulit ng talatang ito ang dahilan ng paghihiwalay nina Abram at Lot sa Genesis 13:6: napakalaki ng kanilang pag-aari upang sila ay magkasamang manirahan sa iisang lupain. Ang pariralang tumutukoy sa lupain ng kanilang pansamantalang paninirahan ay kaugnay rin ng wikang ginamit nang ipangako ng Diyos kay Abraham ang lupain sa Genesis 17:8.

Ang Seir ay maaaring maiugnay sa kahulugang mabuhok, na kapansin-pansin sapagkat si Esau ay inilarawang mabuhok nang ipanganak sa Genesis 25:25. Ang bundok ng Seir ay mataas na lupain sa silangan ng Arabah at timog ng Dagat na Patay. Sa loob lamang ng walong talata, ikalawang ulit nang tahasang ipinakikilala si Esau bilang Edom.

May ikalawang pamagat ng mga lahi ni Esau matapos ang nauna sa simula ng kabanata. Ang unang tala ay nagbigay ng kaniyang sambahayan habang kaugnay pa sa Canaan, samantalang dito muling sinisimulan sa dalawang anak at sinusundan ang kanilang mga angkan sa Seir. Sa Hebreo, si Esau ay tinatawag na ama ng Edom, kaya ang isang tao ay inilalahad bilang ninuno ng isang buong bayan.

Dalawang anak lamang ni Esau ang binabanggit sa talatang ito, sina Eliphaz at Reuel, sapagkat ang kanilang mga linya ang agad na susundan hanggang sa susunod na salinlahi. Ang tatlong anak ni Aholibama ay hindi isinasama rito. Binibigyan sila ng hiwalay na tala sa talata 14, kasama ang mas buong pagkakakilanlan sa pinagmulan ng kanilang ina.

Si Teman ay naging pangalan ng isang bahagi ng Edom na nakilala sa karunungan, gaya ng pahiwatig sa Jeremias 49:7. Ang pangalang Cenaz naman ay nauugnay sa mga Cenezita. Si Caleb ay tinatawag na anak ni Jephone na Cenezita sa Mga Bilang 32:12, kaya may sangay na may pangalang nagmula sa kapaligiran ng lahi ni Esau na kalaunang kabilang sa Juda.

Si Timna ay kapatid ng pinunong Horeo na si Lotan ayon sa talata 22, kaya nagpapakita ang talata ng pag-aasawa sa pagitan ng sambahayan ni Esau at ng mga naghaharing angkan sa Seir. Sa 1 Mga Cronica 1:36, kapwa lumilitaw sina Timna at Amalec sa tala kay Eliphaz. Isang tradisyong Talmudiko sa Sanhedrin 99b ang nagsasabing minsang ninais ni Timna na mapabilang sa sambahayan ni Abraham bago siya naging babae ni Eliphaz.

Ang pangalang Zera ay lilitaw muli bilang pangalan ng ikalawang kambal ni Tamar sa Genesis 38:30. Sa talata 33 naman, isang Jobab na anak ni Zera mula sa Bozra ang nagiging hari, kaya posibleng may kaugnayan siya sa linyang ito, bagaman hindi iyon tahasang sinasabi. Ang apat na anak ni Reuel ay iniuugnay sa kanilang lola na si Basemath nang walang binanggit na pangalan ng sarili nilang ina.

Ang Aholibama ay may pangalang maaaring mangahulugang tolda ng mataas na dako. Muling tinutukoy nang buo ang kaniyang pinagmulan kay Ana at Zibeon, gaya ng ginawa sa talata 2. Ang tatlong anak niyang sina Jeus, Jaalam, at Cora ay ibinibilang na tuwirang mga anak ni Esau, hindi mga apo, kaya nakahiwalay ang tala nila sa mga susunod na salinlahi ng iba pang asawa.

Ang salitang Hebreo para sa mga pangulong ito ay alluf, isang katawagang tumutukoy sa pinuno o pinunong pangangkan. Posibleng may kaugnayan ito sa elef, na maaaring tumukoy sa isang libo o sa isang pangkat ng angkan. Ang parehong uri ng katawagan ay ginagamit sa mga pinuno ng Edom, kaya higit ito sa simpleng tala ng mga pangalan ng pamilya.

Lumilitaw dito si Cora sa hanay ng mga pangulong mula kay Eliphaz, kahit sa mga talata 5 at 14 ay anak siya ni Aholibama at muli siyang ililista sa ilalim nito sa talata 18. Wala si Cora sa bahaging ito ng tekstong Samaritano. Si Amalec naman ay ibinibilang sa linya ni Ada bagaman si Timna ang kaniyang ina, sapagkat ang anak ng isang babaeng pangalawa ay maaaring isama sa pangunahing sambahayan.

Ang apat na anak ni Reuel na binanggit sa talata 13 ay lumilitaw na lahat bilang mga pangulo rito, walang nawawala at walang idinadagdag na pangalan. Ang pagtukoy sa lupain ng Edom ay nagpapakitang ang bansa ay tinatawag na sa pangalang nagmula kay Esau bago pa matapos ng kabanata ang paglalahad kung paano naging matatag ang kaniyang sambahayan sa lupaing iyon.

Ang tatlong anak ni Aholibama ay nagiging mga pangulo sa sarili nilang salinlahi, samantalang sa mga linya nina Ada at Basemath ang mga pangulo ay karaniwang mga apo ni Esau. Muling binabanggit si Aholibama bilang anak ni Ana. Pinananatili nitong malinaw ang kaniyang kaugnayan sa mga Horeo bago ilahad ang mga angkan ng mga Horeo sa kasunod na bahagi.

Isinasara ng maikling talatang ito ang unang malaking tala tungkol sa sambahayan ni Esau at sa kanilang mga pangulo. Muli nitong sinasabing si Esau ay Edom, ikatlong ganitong pagtukoy matapos ang mga talata 1 at 8. Labing-apat na pagkakabanggit sa mga pangulo ang naitala mula sa tatlong asawa, kung bibilangin ang paglitaw ni Cora sa dalawang pangkat.

Dito ang Seir ay pangalan ng isang tao, ang ninunong pinagkunan ng pangalan ng kabundukan. Inaalala ng Deuteronomio 2:12 na dating nanirahan sa Seir ang mga Horeo bago sila nahalinhan ng mga anak ni Esau. Si Zibeon ay tinawag na Heveo sa talata 2, at sa Hebreo ay iisang titik lamang ang pagkakaiba ng mga salitang para sa Heveo at Horeo.

Magkapatid sina Dison at Disan, at isang patinig lamang ang malinaw na nagpapahiwalay sa kanilang mga pangalan sa Hebreo. Ang pangalang Dison ay nauugnay sa pangalan ng isang uri ng antelope na kabilang sa tala ng malilinis na hayop sa Deuteronomio 14:5. Ang pitong anak ni Seir ay bumubuo rin ng kumpletong bilang ng mga pangulong Horeo sa bahaging ito.

Si Timna, na kapatid ni Lotan, ay siya ring babaeng binanggit kasama ni Eliphaz sa talata 12, kaya sadyang mahalaga ang pagkakabanggit sa kaniya sa tala ng angkan. Ang anak ni Lotan na si Hori ay nagtataglay mismo ng pangalang kaugnay ng mga Horeo. Ang Heman naman ay tinatawag na Homam sa 1 Mga Cronica 1:39.

Sa 1 Mga Cronica 1:40, may bahagyang ibang anyo ang dalawa sa mga pangalang nasa talatang ito: Alian para sa Alvan at Shephi para sa Zepho. Ang ganitong pagkakaiba ay maaaring magmula sa pagkakahawig ng maliliit na titik sa pagkopya. Ang Ebal naman ay kapangalan ng bundok na kaugnay ng mga sumpa malapit sa Sichem sa Deuteronomio 11:29, ngunit walang ipinahihiwatig na ugnayan.

Nauna nang may Ana na anak ni Seir sa talata 20, samantalang ang Ana rito ay anak ni Zibeon. Ang dalawang magkasunod na salinlahing may magkaparehong pangalan, tiyuhin at pamangkin, ay makapagpapaliwanag kung bakit nililinaw ng talata kung aling Ana ang tinutukoy. Ang pangalang Aja ay lilitaw din sa 2 Samuel 3:7 bilang ama ni Rispa, babae ni Saul.

Ibinabalik ng tala ng mga Horeo ang pansin sa pag-aasawa ni Esau, sapagkat ang Aholibamang binanggit dito ay ang kaniyang asawa mula sa talata 2. Hindi karaniwan ang pagbanggit sa isang anak na babae sa gitna ng listahan ng mga anak na lalaki, ngunit mahalaga siya sapagkat mula sa kaniya nagmula ang mga pangulong Edomita sa talata 18. Ang kapatid niyang si Dison ay kapangalan din ng isang nakatatandang kamag-anak.

Sa 1 Mga Cronica 1:41 ay may ibang anyo ng pangalan para sa Hemdan, na nagpapakita ng pagkakaibang maaaring nagmula sa dalawang titik na madaling mapagpalit sa sinaunang sulat Hebreo. Ang Ithram naman ay kapangalan ng isang taong lumilitaw sa linya ni Aser sa 1 Mga Cronica 7:37, kaya hindi natatangi sa angkan ng Seir ang pangalang iyon.

Ang Acan ay lumilitaw bilang Jakan sa 1 Mga Cronica 1:42. Ang mga balon ng mga anak ni Jaakan ay binanggit bilang isang hintuan ng Israel sa paglalakbay sa ilang sa Deuteronomio 10:6 at Mga Bilang 33:31. Ipinapahiwatig nito na ang pangalan ng isang angkang Horeo ay nanatiling nakakabit sa isang pook kahit sa panahon ng paglalakbay ng Israel.

Ang Huz ay kapangalan ng lupaing tinirhan ni Job sa Job 1:1, at iniuugnay din ng Mga Panaghoy 4:21 ang lupain ng Huz sa Edom. Gayunman, lumilitaw din ang pangalang ito sa ibang angkan, kabilang ang isang apo ni Sem sa Genesis 10:23 at isang anak ni Nahor sa 22:21. Kaya malawak ang paggamit sa pangalang Huz at hindi sapat ang pangalan lamang upang patunayang iisang linya ang tinutukoy.

Ang mga anak ni Seir ay tinatawag na ngayon sa parehong titulong alluf na ginamit sa mga inapo ni Esau. Sa gayon, inilalagay ng Genesis sa iisang lupain ang dalawang sambahayang may kani-kaniyang mga pinuno. Ang tala ay nagpapakita muna sa mga Horeo bilang organisadong pangkat ng mga pangulo bago tuluyang mangibabaw sa Seir ang sambahayan ni Edom.

Tinawag ng talata 21 ang lugar na lupain ng Edom, samantalang dito ay lupain ng Seir ang ginagamit. Ipinakikita ng dalawang pangalan na iisang rehiyon ang tinutukoy mula sa magkaibang kaugnayan. Ang pitong pangulong Horeo ay inuulit dito sa parehong hanay ng mga pangalang nauna nang ibinigay bilang mga anak ni Seir, una bilang mga inapo at ngayon bilang mga tagapamahala.

Nang makarating si Moises sa Cades, nagpadala siya ng mga sugo sa hari ng Edom ayon sa Mga Bilang 20:14, kaya matagal nang umiiral ang paghahari sa Edom sa panahong iyon. Iniulat ni Ibn Ezra ang pananaw ng isang naunang Judiong iskolar na inilagay ang listahang ito sa panahon ni Josaphat, ngunit mariin niyang tinanggihan ang ganitong pagbasa.

Ang ama ni Bela na si Beor ay kapangalan ng ama ni Balaam sa Mga Bilang 22:5. Dahil dito, may sinaunang tradisyong Targumiko na kumilala kay Bela bilang si Balaam, ngunit maaaring karaniwang pangalan lamang ang Beor at walang sapat na dahilan upang ituring silang iisang tao. Ang Dinaba naman ay hindi kilala sa labas ng listahang ito at ng katumbas nitong tala sa 1 Mga Cronica.

Ang Bozra ay naging mahalagang lungsod ng Edom at binabanggit sa Isaias 63:1 kasama ng Edom. Sa isang huling tradisyong matatagpuan sa karugtong ng aklat ng Job sa tekstong Griego, ang Jobab na ito ay kinilala bilang si Job. Gayunman, iyon ay tradisyong mas huli kaysa sa Genesis at hindi tahasang pagkakakilanlan ng talata.

Walang ama na ibinibigay para kay Husam. Sa halip, tinutukoy lamang ang kaniyang pinagmulan sa lupain ng mga Temaneo, pangalang nagmula kay Teman na anak ni Eliphaz sa talata 11. Kapansin-pansing ang magkakasunod na hari ay nagmumula sa iba ibang bahagi ng Edom, at walang sinasabing ang sumunod na hari ay anak ng namatay na nauna sa kaniya.

Ang Hadad ay isang pangalang kaugnay ng diyos ng bagyo sa Siria at ginamit din ng ibang mga pinuno. Isang prinsipe ng Edom na nagngangalang Hadad ang tumakas patungong Egipto mula kay David at kalaunang bumalik upang manggulo kay Solomon sa 1 Mga Hari 11:14–22. Ang Midian at Moab ay magkapanig laban sa Israel sa Mga Bilang 22:4, kaya ang labanan dito sa pagitan nila ay nagmula sa ibang panahon.

Ang pangalang Samla ay may kahulugang damit. Ang Masreca naman ay tila kaugnay ng salitang Hebreo na sorek, na tumutukoy sa piling puno ng ubas at lumilitaw sa pagpapala ni Jacob kay Juda sa Genesis 49:11. Kung may saysay ang pangalan bilang paglalarawan ng lugar, maaaring may kaugnayan ito sa mga ubasan, ngunit hindi tiyak ang lokasyon ng Masreca.

Ang Saul dito ay hari ng Edom at sa Hebreo ay Shaul, kaparehong pangalan ng magiging unang hari ng Israel. Ang Rehoboth ay nangangahulugang maluluwang na dako, gaya ng pangalan ng balon ni Isaac sa Genesis 26:22. Ang Ilog ay kadalasang tumutukoy sa Eufrates, ngunit napakalayo nito sa Edom, kaya maraming tagapagpaliwanag ang nagpapalagay na isang lokal na ilog ang tinutukoy rito.

Ang Baalanan ay nangangahulugang si Baal ay mapagbiyaya, kaya ang pangalan ng diyos na Canaanita ay bahagi mismo ng pangalan ng haring ito. May katumbas na kayarian ang ilang pangalang Hebreo gaya ng Hanania. Ang kaniyang amang si Achbor ay may pangalang nangangahulugang daga. Ang pangalang Achbor ay ginagamit din ng isang opisyal ni Haring Josias sa 2 Mga Hari 22:12.

Si Adar ang tanging hari sa tala ng Genesis na hindi sinasabing namatay bago pangalanan ang kasunod na kaayusan. Sa 1 Mga Cronica 1:50–51 ay tinatawag siyang Hadad at pagkatapos ay idinaragdag na namatay din siya. Maaaring ipahiwatig ng pagkakaibang ito na nagtapos ang anyo ng tala sa Genesis habang siya ay naghahari pa. Ang Mezaab ay maaaring mangahulugang mga tubig ng ginto, marahil pangalan ng pook o angkan.

Ang pariralang ayon sa kani-kanilang dako ay nagpapahiwatig ng pagbabago sa uri ng tala. Hindi na lamang ito hanay ng mga anak kundi mga pinunong nakaugnay sa mga distrito o teritoryo. Ang Timma ay kahawig ng pangalan ni Timna sa talata 12, at ang Alva naman ay malapit sa Alvan ng talata 23, na nagpapakitang ang ilang pangalan ng tao ay naging pangalan din ng mga lugar.

Ang Aholibama, na pangalan ng asawa ni Esau, ay lumilitaw dito bilang pangalan ng isang distrito. Ang Pinon ay malamang na kaugnay ng Punon, isang hintuan ng Israel sa ilang sa Mga Bilang 33:42 at iniuugnay sa lambak ng pagmimina ng tanso sa Feinan sa makabagong Jordan. Ang Ela naman ay maaaring may kaugnayan sa Elath, ang daungan sa Dagat na Pula, bagaman hindi tiyak ang pagkakakilanlan.

Sina Cenaz at Teman ay mga apo ni Esau sa talata 11, ngunit lumilitaw dito bilang mga pangalan ng mga distrito. Ang Mibzar ay nangangahulugang kuta at mula sa ugat na kahawig ng pangalang Bozra. Dahil dito, ipinapalagay ng ilan na maaaring tumukoy ito sa rehiyon sa paligid ng Bozra, ngunit haka lamang iyon batay sa pagkakahawig ng mga salita.

Ang lupain na kanilang pag-aari ay inilalarawan sa Hebreong salitang achuzzah, salitang ginagamit din para sa libingang lupang binili ni Abraham sa Genesis 23:20. Kapansin-pansin ang paghahambing: ang Edom ay mayroon nang lupaing tinatawag na kanilang pag-aari, samantalang sa Genesis 37:1 ay si Jacob ay naninirahan pa sa lupaing pinangibahan ng kaniyang ama.