Ang dinadakip ang gumagabay sa pagtatagpo

Ang Cedron ay batis na umaagos sa taglamig, tuyo sa halos buong taon, sa libis sa silangan ng templo. Tinawid ito ni David nang tumakas siya kay Absalom habang ang sarili niyang tagapayong si Ahitofel ay pumanig sa kaaway (2 Samuel 15:23, 31), isang pagkakahawig na naririnig ng maraming mambabasa. Ang Aklat ni Juan lamang ang tumatawag sa dakong iyon na “halamanan”, at nasa halamanan din ang libingan (19:41).

Sinasabi ni Lucas na nagpalipas si Jesus ng mga gabi sa linggong iyon sa Bundok ng mga Olivo ayon sa kaniyang kaugalian (Lucas 21:37; 22:39). Pinadali ng ugali ang paghahanap sa kaniya. Muling tinatakan ng Aklat ni Juan si Judas ng kaniyang gawa, “na sa kaniya'y nagkanulo”, gaya ng ginagawa nito mula pa sa 6:71.

Speira ang “pulutong ng mga kawal”, ang teknikal na salita para sa isang kohorte ng Roma, at isang chiliarko, tribuno, ang “pangulong kapitan” sa talatang 12. Pinagtatalunan kung talagang sumama ang mga kawal na Romano sa pulisya ng templo. Kabilugan ng buwan sa paskua, gayon ma'y dumating sila na may “mga ilawan at mga sulo” upang hanapin ang ilaw ng sanlibutan.

Umaalingawngaw ang “Sino ang inyong hinahanap?” sa unang mga salita ni Jesus sa Aklat ni Juan, ang tanong kung ano ang kanilang hinahanap (1:38), na sinabi sa dalawang lalaking nagnais sumunod sa kaniya. Itatanong ng muling nabuhay na Jesus kay Maria Magdalena ang halos gayon ding tanong (20:15).

Payak na ego eimi sa Griego ang “Ako nga”. Ang “Jesus na taga Nazaret” ay ang titulong ipapako ni Pilato sa itaas ng krus (19:19). Ito rin ang huling pagkakataong pinangalanan ng Aklat ni Juan si Judas: nakatayo kasama ng pangkat na dumarakip.

Matagal nang naririnig ng mga mambabasa ang Mga Awit dito: nang lumapit ang masasama upang lamunin ang laman ng mang-aawit, sila'y natisod at nabuwal (Mga Awit 27:2), at uurong ang kaniyang mga kaaway (Mga Awit 56:9). Ang mga salita ang nagpapasimula ng reaksiyon, at inuulit ito ng Aklat ni Juan upang walang makaligtaan.

Iisang tanong, iisang sagot, salita sa salita. Wala nang masabi pa ang armadong pangkat, at wala pa ring humahawak sa kaniya. Pinababagal ng pag-uulit ang tagpo upang ang kasunod na kilos, ang pagdakip, ay mangyari lamang kapag naitakda na ni Jesus ang mga kondisyon nito.

Sa Marcos 14:50, iniwan siya ng mga alagad at tumakas. Inaanyuan ng Aklat ni Juan ang gayon ding pag-alis bilang pagpapalayang ipinagkaloob sa salita ni Jesus: “pabayaan ninyo ang mga ito na magsiyaon sa kanilang lakad”. Ang mabuting pastor ng 10:11–12 ay ang hindi tumatakas pagdating ng lobo.

Ang pormulang “Upang matupad ang salitang sinalita” ay ang ginagamit ng Aklat ni Juan para sa Kasulatan, at dito ay ikinakapit ito sa sariling mga salita ni Jesus mula sa nakaraang gabi (17:12; ihambing sa 6:39). Binibigyan ang kaniyang mga pananalita ng katayuan ng hula ilang oras lamang matapos bigkasin.

Ang Aklat ni Juan lamang ang nagpapangalan sa may tabak na si Pedro at sa alipin na si Malco, isang pangalang matatagpuan sa mga Nabateo at nakasalig sa salitang Semitiko para sa hari. Anyong pampaliit ang salita para sa tainga, marahil ang pingol. Si Lucas lamang ang nagdaragdag na pinagaling ito ni Jesus (Lucas 22:51).

Walang panalangin ng paghihirap sa halamanan ang Aklat ni Juan, ngunit ipinakikita ng linyang ito na kilala nito ang saro ng Marcos 14:36, ang hiling na alisin ang sarong ito. Sa mga propeta, ang saro ay saro ng poot ng PANGINOON (Isaias 51:17; Jeremias 25:15), at nagtatanong si Jesus ng tanong na umaasa ng sagot na oo.

Sa teorya ay sanlibong lalake ang pinamumunuan ng chiliarko; ang gayon ding ranggo ay kay Claudio Lisias, na dumakip kay Pablo sa Mga Gawa 21:31. Ang paggapos ang unang pisikal na pagpigil kay Jesus sa Aklat ni Juan, at ipadadala siyang “gapos” sa talatang 24.

Dakilang saserdote si Anas mula mga A.D. 6 hanggang 15, hanggang alisin siya ng gobernador na Romanong si Valerio Grato; humawak ng katungkulan pagkatapos niya ang lima sa kaniyang mga anak at ang kaniyang manugang na si Caifas. Kaya pang pangalanan ni Lucas nang magkasama sina Anas at Caifas bilang mga dakilang saserdote (Lucas 3:2). Ang “nang taong yaon” ay ang taong iyon ng kapalaran.

Noong 1990 ay natagpuan sa timog ng Jerusalem ang isang libingan ng pamilya na may palamuting ossuaryong may nakaukit na Jose na anak ni Caifas, na malawakang itinuturing na sa dakilang saserdoteng ito, na ayon kay Josephus ay may buong pangalang Jose Caifas. Muli siyang ipinakikilala ng Aklat ni Juan sa iisang pangungusap na ibig nitong maalaala.

Aule ang “looban”, ang bukas na looban ng isang malaking bahay, hindi isang gusaling maharlika; ang tagpuan ay ang tirahan ng dakilang saserdote. Gnostos ang “kilala ng dakilang saserdote”, isang kakilala, marahil isang may katayuan sa sambahayan. Nakapasok ang alagad kasama ni Jesus; si Pedro ay hindi.

Babae ang bantay-pinto, isang aliping nakatoka sa pintuan, gaya ni Roda na sumagot sa katok ni Pedro sa bahay ni Maria sa Mga Gawa 12:13. Kailangang makiusap ang isang alagad para kay Pedro upang makapasok ito, sa mismong dakong siya'y tatanungin.

Inaanyuan ng dalaga ang kaniyang tanong sa partikulang Griego na umaasa ng sagot na hindi: hindi ka naman isa rin sa mga alagad ng taong ito, hindi ba? Halos paanyaya ito na tumanggi. Ipinahihiwatig ng “Pati baga ikaw” na alam niya ang kaugnayan ng isa pang alagad. Binabaligtad ng “Ako'y hindi” ni Pedro, ouk eimi, ang “Ako nga” ni Jesus sa talatang 5.

Anthrakia ang “sigang uling”, isang apoy ng uling, salitang dito lamang at sa 21:9 ginagamit, kung saan may apoy ng uling ang muling nabuhay na Jesus sa pampang bago tanungin si Pedro nang tatlong ulit kung iniibig siya nito. Nakatayo ang Jerusalem nang mga 750 metro sa ibabaw ng dagat, at maginaw ang mga gabi ng tagsibol.

May kahulugan ang pagkakasunod ng mga tanong, una ay tungkol sa kaniyang mga alagad at saka sa kaniyang pagtuturo, na para bang mas mahalaga ang laki ng tagasunod kaysa sa nilalaman. Hinuha lamang iyon, ngunit isang kilusan ng mga tagasunod ang ikinabahala ng sanggunian sa 11:48.

Parresia ang “hayag”, ang salitang ginamit ng karamihan sa Jerusalem sa 7:26 nang magtaka sila na hayag siyang nagsasalita sa templo. Umaalingawngaw ang “wala akong sinalita sa lihim” sa PANGINOON sa Isaias 45:19, na hindi nagsalita sa lihim, na isinasalin ng Griegong Matandang Tipan sa halos gayon ding mga salita.

Malapit lamang ang ilan sa mga nakarinig sa kaniya. Ang mga punong kawal ng templo na minsang sinugo upang dakpin siya ay bumalik nang walang dala, na nagsasabing walang taong nagsalita ng gayon (7:46). Kabilang sa gayon ding paglilingkod ang mga lalaking nakapaligid ngayon kay Jesus.

Rhapisma ang pagsampal, hampas ng bukas na palad o ng pamalo. Ginagamit ng Griego ng Isaias 50:6 ang gayon ding salita, kung saan ibinigay ng lingkod ang kaniyang mga pisngi sa mga hampas. Ang paghampas sa bilanggo habang tinatanong ay paraan ng pagpaparatang na lumapastangan siya sa katungkulan.

Napansin ni Agustin na si Jesus, na nagturo ng pagbaling ng kabilang pisngi (Mateo 5:39), ay hindi ito ginawa rito kundi tumutol, at hinuha niyang ang utos ay tungkol sa kahandaan ng puso, hindi sa tahimik na pagsunod. Dinadala ng “patotohanan mo” ang salita ng patotoo, na napakadalas sa Aklat ni Juan, sa silid ng pagdinig.

Nagdaragdag ang ilang sipi ng kaya upang sumunod ang pagpapadala sa pagdinig, at inililipat ng sinaunang Siriakong Sinaitiko ang talatang ito kasunod ng talatang 13, na naglalagay sa buong usapan sa harap ni Caifas. Ipinadala si Jesus na “gapos” pa rin, kaya sinagot niya ang mga tanong nang nakatali.

Ang “kumaila” ay pandiwa ng hula ni Jesus sa 13:38, na ikakaila siya ni Pedro nang makaitlo. Binabaligtad din nito si Juan Bautista, na nagpahayag at hindi nagkaila, at saka nagsabing hindi siya ang Cristo (1:20). Totoo ang hindi ako ni Juan; ang kay Pedro ay hindi.

Umaasa ng sagot na hindi ang unang dalawang tanong. Inaanyuan sa Griego ang isang ito upang umasa ng oo: “Hindi baga ikaw ay nakita kong kasama niya sa halamanan?” Ang Aklat ni Juan lamang ang nakaaalam na kamag-anak ni Malco ang nagtatanong, isang detalye mula sa taong pamilyar sa sambahayan ng dakilang saserdote, gaya ng alagad sa talatang 15.

Tinawag ng mga Romano ang ikatlong pagbabantay sa gabi, mula hatinggabi hanggang ikatlo ng madaling-araw, na gallicinium, pagtilaok ng manok, at pinangangalanan ng Marcos 13:35 ang pagtilaok ng manok sa mga pagbabantay. May ilang nagmungkahi ng hudyat na trumpeta na nagtatapos sa pagbabantay na iyon, ngunit karamihan ay tumuturing ditong ibon. Tumpak na itinatakda ng “pagdaka'y” ang sandali.

Ang “Pretorio” ay ang punong-himpilan ng gobernador, alinman sa palasyo ni Herodes sa kanlurang burol o sa kuta ng Antonia sa tabi ng templo. Proi ang “maaga”, ang huling pagbabantay sa gabi, bago mag-ikaanim ng umaga; nagsisimula ng gawain ang mga opisyal na Romano sa unang liwanag.

Pumapasok si Pilato sa Aklat ni Juan nang walang pagpapakilala, na para bang kilala siya ng bawat mambabasa. Mula rito hanggang 19:16, paulit-ulit siyang lumalabas sa mga nagsasakdal at pumapasok kay Jesus, mga pitong tagpo sa kabuuan, paroo't parito sa pagitan ng bilanggo sa loob at ng mga nagsasakdal na ayaw tumawid sa pintuan.

Kakopoios ang “manggagawa ng masama”. Kahahamon pa lamang ni Jesus sa punong kawal na patotohanan ang kasamaan kung nagsalita siya ng masama (talatang 23), at walang kasamaang pinangalanan. Ngayon ay tinatawag siya ng mga nagsasakdal na manggagawa ng masama at wala pa ring pinangangalanan, at hinihiling kay Pilato na tanggapin ang kanilang salita.

Inilalaan ng mga gobernador na Romano sa kanilang sarili ang hatol na kamatayan. Gayon man ay may nangyayaring pagbato: namatay si Esteban sa Mga Gawa 7, at sinasabi ni Josephus na ipinabato ng dakilang saserdoteng si Ananus si Santiago na kapatid ni Jesus noong A.D. 62, sa puwang sa pagitan ng mga gobernador, at inalis siya dahil dito.

Salita sa salita na inuulit ng “ipinaalam kung sa anong paraan ng kamatayan siya mamamatay” ang 12:33, at sa 21:19 ay ginagamit ang gayon ding parirala sa kamatayan ni Pedro. Pagbato sana ang isang pagpapatay ng mga Judio; ang sa Roma ay pagtataas sa krus.

Iisa ang unang mga salita ni Pilato kay Jesus sa apat na Ebanghelyo. Inuuna ng Griego ang ikaw, nang may diin: ikaw? ang Hari ng mga Judio? Hindi mukhang hari ang bilanggong nasa harap niya.

Aph' heautou ang “sa iyong sarili”, ang pariralang ginamit ng Aklat ni Juan kay Caifas sa 11:51, nang sabihin nitong hindi niya sinabi iyon sa kaniyang sarili. Itinatanong ni Jesus kay Pilato ang tanong na nagpapasiya kung ang nagsasalita ay pinagmulan o tagapagsalita lamang ng iba.

Inaanyuan ang “Ako baga'y Judio?” upang umasa ng mapanghamak na hindi. Dinadampot ng “iyong sariling bansa”, ethnos, ang salitang ginamit ng sanggunian nang matakot itong kunin ng mga Romano ang kanilang kinaroroonan at bansa (11:48). Isinuko na ngayon ng bansa ang sarili nitong tao sa mga Romano.

Hyperetai ang “aking mga alipin”, ang salita ring ginamit ng Aklat ni Juan sa mga punong kawal ng mga pangulong saserdote sa mga talatang 3, 12, 18 at 22. Armado ang mga tagapaglingkod ng dakilang saserdote; sinasabi ni Jesus na makikipagbaka rin sana ang kaniyang sarili, kung ganoon ang paraan ng kaniyang kaharian.

Maingat na sagot ang “Ikaw ang nagsasabing ako'y hari”, hindi pagtanggi ni payak na pagsang-ayon, at may bumabasa ritong ikaw ang nagsasabi, sapagka't ako'y hari. Ang “Ako'y ipinanganak dahil dito” ang tanging dako na binabanggit ng Aklat ni Juan ang kapanganakan ni Jesus.

Sinimulan ni Francis Bacon ang kaniyang sanaysay na Of Truth noong 1625 sa paglalarawan kay Pilato na nagbibirong nagtanong kung ano ang katotohanan at hindi naghintay ng sagot, isa lamang sa ilang pagbasa sa himig nito. Aitia ang “kasalanan” dito, isang pambatas na saligan ng paratang. Ito ang una sa tatlong ganitong hatol (19:4, 6).

Walang kilalang kaugalian ng pagpapalaya sa paskua sa labas ng mga Ebanghelyo. Pinahihintulutan ng Mishnah na katayin ang korderong pampaskua para sa isang pinangakuang palalayain sa bilangguan (Pesahim 8:6), na binabanggit ng ilan bilang bakas ng gawaing iyon. Ginagamit ni Pilato ang titulong maharlika, malamang na may pangungutya.

Anak ng ama ang kahulugan ng Barrabas sa Arameo, at tinatawag siya ng ilang manuskrito ng Mateo 27:16–17 na Jesus Barrabas. Lestes ang “tulisan”, ang salitang ginagamit ni Josephus sa mga rebeldeng tulisan at ang salita ng 10:1, ang magnanakaw at tulisang umaakyat sa kulungan sa ibang daan.